Chỉ còn 3 ngày nữa thì bản ándân sự phúc thẩm của TANDTC xử ngày 16/10/2007 được thi hành. Thế nhưng,VKSNDTC lại có bản kháng nghị do Phó Viện trưởng Nguyễn Thị Thủy Khiêm ký thayViện trưởng ngày 13/10/2010, yêu cầu tạm đình chỉ thi hành bản án và đề nghị Hộiđồng Thẩm phán TANDTC giao cho TAND TP.Hà Nội xử sơ thẩm lại.
Năm 1997, vụ án được TAND TP.HàNội xử sơ thẩm và do phải chờ các nghị quyết của Quốc hội điều chỉnh những giaodịch về nhà ở trước ngày 7/7/1991, nên hơn 10 năm sau nó mới được TANDTC xử phúcthẩm. Bản án đã có hiệu lực pháp luật, nhưng phải chờ 3 năm không có kháng nghị,mới được thi hành. Thế nhưng, chỉ có 3 ngày, bản án đã bị “thiêu cháy” 3 năm chờđợi. Và nếu phải xét xử sơ thẩm lại, thì vụ án sẽ còn kéo dài mấy mươi năm?.
Tài sản mà nguyên đơn đòi chiathừa kế trong vụ án này là những diện tích nhà được để lại cho cụ Huấn, sau cảitạo nhà cửa năm 1961, gồm 27,5m2 tầng I phía ngoài và 20m2 phía trong tại số nhà17 Phùng Khắc Khoan, Hà Nội. Từ những ngày đó, cụ Huấn ở với người con trai làông Cát, lúc ấy chưa lập gia đình.
![]() |
| Ảnh minh họa |
Còn ba người con khác của cụ thìhai người thuê lại các diện tích nhà do nhà nước quản lý ở 17 và 19 Phùng KhắcKhoan, một người làm ăn sinh sống ở Hải Dương.
Năm 1987, nghĩa là trước khi quađời 7 năm, trí tuệ còn minh mẫn, cụ Huấn viết chúc thư giao lại toàn bộ các diệntích nhà trên cho vợ chồng ông Cát bà Sâm vì đã có công chăm sóc, phụng dưỡngcụ. Trong khi công nhận chức thư của cụ Huấn là hợp pháp, TAND TP.Hà Nội lại chorằng những diện tích nhà này được Nhà nước để lại cho các đồng sở hữu hoặc cácđồng thừa kế, chứ không phải để riêng cho cụ Huấn. Vì thế bản án sơ thẩm đã chiathừa kế theo giá trị.
Hơn 10 năm sau, khi Quốc hội cócác nghị quyết điều chỉnh các giao dịch về nhà ở trước ngày 1/7/1991, TANDTC mớiđưa ra xét xử phúc thẩm vụ án này. Áp dụng các quy định trong Nghị quyết 23 năm2003 của Quốc hội và Nghị quyết 755 của năm 2005 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội(UBTVQH), cùng các văn bản hướng dẫn của Chính phủ thi hành hai Nghị quyết này,TANDTC xác định cụ Huấn có quyền sở hữu diện tích nhà 276,5m2.
Các văn bản pháp luật của Quốchội và Chính phủ nêu rõ: Đối với diện tích nhà được để lại sau cải tạo, khôngphân biệt người được để lại là ai, diện tích được để lại là nhiều hay ít thìngười đang trực tiếp sử dụng các diện tích đó, được Nhà nước công nhận quyền sởhữu.
Còn 20m2 phía trong thì dù khôngcó chúc thư của cụ Huấn, ông Cát và bà Sâm vẫn tiếp tục được sử dụng và sở hữu.Vì đó là diện tích nhà thuộc Nhà nước quản lý, nhưng cho đến nay vẫn chưa thựchiện quản lý. Các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, nêu rõ: Trong trường hợpngười đang trực tiếp sử dụng nhà đất không có giấy tờ theo quy định, nhưng chứngminh được mình là người thừa kế bất động sản đó thì vẫn được cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất.
Bởi các lẽ trên, bản án dân sựphúc thẩm của TANDTC đã công nhận chúc thư của cụ Huấn lập năm 1987 là hợp pháp.Ông Lê Văn Cát và vợ là bà Quách Thị Sâm được sở hữu và sử dụng các diện tíchnhà đất mà cụ Huấn giao lại.
Bản kháng nghị vội vã từ VKSNDTCđưa ra trước 3 ngày hết thời hạn cũng chỉ nêu lại hai vấn đề: Chúc thư của cụHuấn không hợp pháp và diện tích nhà để lại để sau cải tạo là của các đồng sởhữu, hoặc các đồng thừa kế. Nhưng cả hai nội dung trên, hội đồng xét xử phúcthẩm của TANDTC đã phân tích kỹ và áp dụng các quy định mới nhất của các văn bảnpháp luật mang tính đặc thù đối với các giao dịch về nhà ở trước ngày 1/7/1991.
Điều đáng nói hơn là hai vị đạidiện của hai cấp kiểm sát Hà Nội và Tối cao tại hai phiên tòa sơ thẩm và phúcthẩm đều phát biểu ý kiến trước khi tòa nghị án, với quan điểm: Chúc thư là hợppháp, diện tích nhà được để lại là của cụ Huấn. Bởi vậy, với kháng nghị này phảichăng ngành kiểm sát muốn phủ nhận quan điểm của chính mình?
Đối chiếu với các căn cứ để khángnghị mà luật tố tụng dân sự quy định thì bản án dân sự phúc thẩm của TANDTCkhông có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật cũng như trong thủtục tố tụng. Và quyết định của bản án hoàn toàn phù hợp với các tình tiết kháchquan của vụ án.
Kháng nghị từ VKSNDTC ngày13/10/2010 nhiều dấu hiệu cho thấy thiếu căn cứ, khiến cho 3 ngày hết thời hạnkháng nghị “thiêu cháy” mất 3 năm chờ đợi thi hành án, đẩy người dân tiếp tục đikhiếu nại.
Theo Bùi Công Lý
Pháp luật Việt Nam

