Nước bẩn cũng phải dùng
Quần tụ trên dãy đồi bát úp,nắng nóng, gió Lào thổi, khiến cho xóm 10 vào những giờ cao điểm như một chảolửa. Những bụi chuối quăn lá, những vạt rau chết héo dưới nắng trời, chỉ còn câyxương rồng chịu hạn vẫn xanh tốt đâm gai tua tủa và nở hoa. Chúng tôi đến giađình ông Nguyễn Xuân Phúc, cháu Nguyễn Văn Độ (16 tuổi) ra giếng cho gàu xuốngtận đáy múc lên được những gàu nước vàng quạch: "Nước giếng nhà cháu còn chắtđược vài xô, nhưng vàng quạch không thể dùng để ăn, uống, tắm, giặt và cũngkhông thể cho trâu bò uống vì nồng nặc mùi khó chịu. Nhiều giếng nước của bà controng vùng khô cạn, há hốc miệng chờ mưa".
Thiếu nước sạch sinh hoạt, ngườidân xóm 10 phải trông vào nước sông Ngàn Trươi và khe Đẻn, khe Trảy. Để có nướcăn, người dân phải vào khe Đẻn, khe Trảy đào những hố nước rịn cạnh khe. Mặc dùđã lọc qua tầng đất, nhưng màu nước xám như chì, trái mùi. Chị Hoa (45 tuổi)nói: "Bẩn thì may vẫn còn có nước trong suối, trong khe mà ăn, không thì chếtkhát mất. Nhà tui cả 3 cháu nhờ nghỉ hè nên có thể phụ giúp gia đình vào khequảy nước.
 |
| Đi xách nước đã trở thành công việc của cả gia đình. |
Sông Ngàn Trươi nắng nóng cũngtrơ cạn. Có nhiều ngày, cá chết nắng dạt vào bờ. Nước sông Ngàn Trươi vừa nóngvừa ô nhiểm, tanh tưởi. Nhưng nước tắm, rửa, nước cho trâu, bò uống biết lấy ởđâu, nếu không phải từ nguồn sông Ngàn Trươi. Vì vậy, sáng sáng, chiều chiềungười già, trẻ nhỏ và đông nhất là các cháu học sinh đang nghỉ hè, tay can nhựa,vai xô, chậu... rồng rắn ra sông Ngàn Trươi ngụp, lặn, lấy nước. "Nước nóngnhư nấu chú ạ. Lại tanh nồng nặc. Chúng cháu chờ đến 21h đêm ra sông tắm vẫnchưa hết nóng. Cháu tắm sông bẩn nên dị ứng, mẩn ngứa nổi dầy cả người. Ngứa lắmchú ạ", Độ phàn nàn.
Anh gánh, em xe, cháu vác
Cháu Phạm Ngọc Thái (12 tuổi,học lớp 5) nói: "Nhà cháu có 5 anh em. Mỗi ngày 3 anh em chúng cháu đi chởnước 3 lần giúp cha mẹ. Nước ăn thì cha cháu cho xe bò lốp vô khe Trảy chở về,còn nước rửa, nước cho gia súc uống, chúng cháu lấy từ sông Ngàn Trươi. 3 anh emcháu, anh lớn thì gánh, quẩy, cháu thì xe, còn em nhỏ hơn thì vác".
Nhìn anh em Thái oằn lưng váccan nước từ sông Ngàn Trươi lên dốc thở phì phò giữa chiều nắng nóng mà thươngcảm. Để chứa nước, các cháu phải dùng các loại dụng cụ như xô, chậu... và nhiềunhất là can nhựa. Can nhựa đủ chủng loại từ 3 lít đến 20 lít. Ai đã ra sông dứtkhoát phải mang theo dụng cụ đựng nước để khi về tiện thể xách theo.
Cần lắm một giếng nước côngcộng
Ông Mân, Trưởng thôn vô cùng lolắng về tình trạng thiếu nước của các hộ dân trong thôn. " Trời tiếp tục nóngnhư thế này rồi ruộng đồng không gieo cấy được, nước ăn uống, sinh hoạt nhiễmbẩn tiềm ẩn tật bệnh khó lường. Chúng tôi chưa có cách để khắc phục", ôngMân phàn nàn.
Được biết, đây là thôn nghèonhất của huyện nghèo Vũ Quang. Cả thôn có 104 hộ, mà hộ nghèo và cận nghèo đãchiếm đến 78 hộ. Giải pháp giếng đào coi như bế tắc. Cả thôn chỉ có vài giếngđào là còn chắt được nước, đủ nước nấu ăn cho vài hộ. Giải pháp giếng khoan cũngkhó khăn vì tầng đất dưới 15m là đá không thể khoan sâu xuống được. Cánh thợkhoan của anh Nguyễn Tiến Dũng (xóm 4, Vũ Quang) đã chở máy móc, thiết bị đếnnhưng vấp đá phải dừng lại. "Bây giờ chỉ còn cách xây giếng nước công cộngcạnh bờ sông rồi cho lọc thủ công, hoặc là xây vài giếng nước lọc trong khe.Nhưng tạm tính mỗi giếng cũng mất vài chục triệu đồng, chưa biết lấy nguồn đâura. Giá mà có cá nhân, tập thể nào tài trợ cho bà con...", ông Mân ao ước.
Theo GĐ&XH
