Dạy trẻ lễ phép là điều mà khôngít bậc phụ huynh băn khoăn. Dạy như thế nào cho hiệu quả? Phải chăng bài học vềlễ nghĩa quá “khó nuốt” đối với trẻ?
Chị Hạ Vi (Biên Hòa, Đồng Nai)tâm sự: “Để giáo dục con cái biết sống lễ phép, tôi thường đưa ra yêu cầu,chẳng hạn như con phải biết vâng lời mẹ, phải chào hỏi khi gặp mọi người, phảithật thà, không được nói dối”… Nhưng xem ra đây là cách giáo dục mang tínháp đặt và không đem lại hiệu quả. Áp lực đó khiến bé cảm thấy những bài học lễnghĩa trở nên khô khan, đáng ghét. Hậu quả là trẻ nhỏ sẽ quên nhanh những điềucha mẹ vừa dạy bảo.
Người lớn làm gương
Trước tiên các bậc phụ huynh cầnphải bình tĩnh nhận ra rằng trẻ còn quá non nớt để hiểu được thế nào là lễ nghĩa,đúng, sai. Khi được bốn - năm tuổi, trẻ có thể nắm bắt được nhiều điều. Đây làthời điểm thuận lợi để dạy những điều lễ nghĩa cho trẻ. Tâm lý lứa tuổi này làbé bắt chước thái độ và hành vi của người lớn rất nhanh. Trẻ thường học hỏi từnhững thói quen của cha mẹ. Vì thế, cách nói năng, cư xử của phụ huynh chính làbài học đầu đời của con trẻ.
![]() |
| Dạy trẻ lễ phép là điều mà không ít bậc phụ huynh băn khoăn |
Chị Nguyệt (Q.1, TP.HCM) có haiđứa con rất ngoan, học giỏi. Cậu nhóc mới năm tuổi cứ tíu tít chào khách và cảmơn khi được cho quà với vẻ mặt tươi vui. Trong khi đó, không ít những đứa trẻcùng tuổi vẫn nói trống không với mọi người. Chị Nguyệt tiết lộ “bí kíp” củamình: Thỉnh thoảng, chị nhờ các con lấy giùm đồ đạc trong nhà. Khi nhận được chịliền cảm ơn ngay. Bé sẽ cảm thấy rất vui khi hoàn thành nhiệm vụ.
Nhiều lần như vậy, không cần phảidạy những câu từ về đạo đức một cách rối rắm, con chị cũng bắt chước cảm ơn mỗikhi nhận được bất cứ thứ gì từ người khác. Khi mắc lỗi hoặc vô ý làm bé đau, chịđã thành thật xin lỗi con. Việc làm đó đã giúp bé hình thành được ý niệm khikhông làm điều tốt cho người khác thì phải nói lời xin lỗi.
Thực tế đã chứng minh dạy trẻbằng những việc làm cụ thể có hiệu quả gấp nhiều lần so với việc cứ lặp đi lặplại câu nói suông: “Con cảm ơn đi!”. Một hành động gương mẫu của cha mẹ còn giátrị hơn hàng trăm bài thuyết trình hàng ngày.
Bài học được minh họa sinhđộng
Những bài học lễ giáo căn bản đầutiên cho bé là cách chào hỏi, thái độ lễ phép với người lớn. Tuy nhiên, cha mẹphải biết truyền đạt, thuyết phục sao cho gần gũi, dễ hiểu. Những minh họa thựctế sẽ giúp trẻ tiếp thu nhanh hơn. Cha mẹ có thể dùng những bài thơ, bài hát vuinhộn, dễ thương có nội dung hướng dẫn cách chào hỏi để đọc, hát cho bé nghe.
Khi dạy trẻ hành vi lễ phép vớimọi người, cha mẹ cần phải nhẹ nhàng, tận tâm. Trẻ thường luôn mong muốn đượcngười lớn đối xử dịu dàng. Cha mẹ cần tâm sự, chia sẻ với con như một người bạn.Thủ thỉ với con trước khi ngủ những bài lễ nghĩa cũng là cách “dễ thấm” đấy. Hãyđể ý những hành vi lễ phép của trẻ và động viên kịp thời khi trẻ hành động đúng.Nếu vô tình bạn bắt gặp bé con của mình chân thành xin lỗi một em bé vì nó vừava quệt, bạn đừng tỏ thái độ quá ngạc nhiên khiến con e ngại. Nhân tình huống đóbạn nên khích lệ con phát huy và khen con đã làm gương tốt cho em bé kia.
![]() |
| Những bài học lễ giáo căn bản đầu tiên cho bé là cách chào hỏi, thái độ lễ phép với người lớn |
Trong cuộc sống hàng ngày, bạncũng nên trao đổi với con cách giải quyết một số tình huống. Khuyến khích con đềxuất cách bày tỏ lời xin lỗi, nói lời cảm ơn hay đưa ra lời chào hỏi làm chotình huống sinh động. Cha mẹ dạy cho trẻ hiểu lời cám ơn không chỉ thể hiện sựbiết ơn của mình mà nó có tác dụng động viên, khuyến khích người ta tốt hơn. Tuynhiên, hiện nay có một số bậc phụ huynh lại quan niệm việc chào hỏi cũng như nóilời xin lỗi hay cám ơn là khách sáo, gò bó, khó gần. Quan niệm này ảnh hưởng rấtnhiều đến suy nghĩ và thái độ của trẻ.
Cha mẹ lưu ý, đừng dạy lễ giáocho con bằng quát mắng và đòn roi. Biện pháp này sẽ phản tác dụng. Trẻ khôngnhững không vâng lời mà còn làm trái ý cha mẹ để chống đối. Vì vậy, để những bàihọc về lễ nghĩa không còn khô khan, cha mẹ phải biết lắng nghe và thấu hiểu nỗilòng của trẻ trước khi giáo huấn.
Theo Lê Phạm Phương Lan
GĐXH


