Món ăn xuất hiện khiđồng bằng sông Cửu Long vào mùa nước nổi. Dòng nước từ bên kia biêngiới Campuchia đổ xuống, ngoài việc “làm vệ sinh” đồng ruộng, nó cònmang theo nguồn lợi thủy sản. Cá tôm từ Biển Hồ (Campuchia) theodòng nước tràn xuống thượng nguồn sông Tiền, sông Hậu, trong đó cócá linh.
Đầu mùa nước nổi,khoảng tháng 6, tháng 7 âm lịch, cá linh non nhỏ bằng mút đũa là mónăn khoái khẩu khi trở thành món kho lạt dầm me non chấm bông điênđiển đầu mùa. Khi con nước dâng cao, với đa dạng phiêu sinh vật, cálinh dần đã trưởng thành, lớn cỡ ngón tay trỏ người lớn. Đây là lúcnó trở thành nguyên liệu cho các món chiên bột, kho mắm.
Trong lần đi thực tếmùa nước nổi ở thượng nguồn sông Hậu (xã Khánh An, huyện An Phú, AnGiang), tôi được một chủ nhà đãi bữa ăn ngon từ cá linh. Hồi hộpnhìn gia chủ từ nhà sau bưng đĩa nhôm cạn đáy ra bàn. Khi đĩa nhômyên vị trên bếp cồn, mới nhìn thấy những con cá linh nằm lẫn lộn vớinhững trái me còn nguyên vỏ. Chủ nhà cầm đũa dầm từng trái me rồihòa tan trong nước món ăn, nói: “Đây là món cá linh kho me, ăn cơmcũng được mà ăn với bún càng ngon hơn”.
 |
| Ảnh: Phương Kiều |
Ăn với bún, cá linhkho me được dùng kèm với rau muống và ngò gai, làm giảm vị mặn củamón kho và vị chua của me. Còn ăn cơm thì vị chua của me kích thíchdịch vị, vị mặn của món ăn khiến chén cơm thêm đậm đà. Chủ nhà tậntình chỉ dẫn cách thực hiện món ăn. Theo đó, để có món cá linh khome thì làm như sau: đầu tiên bắc chảo lên bếp, sấy tỏi thật thơm,cho muối, nước mắm cùng một ít nước lạnh vào; sau đó cho đường, bộtngọt vào. Nước sôi, thả cá linh đã làm sạch vào. Cuối cùng bỏ metrái đã rửa sạch vào. Đậy nắp vung, nước sôi giở nắp, rải hành lácắt khúc dài vào, dọn ra bàn.
Mùa nước nổi cũng làmùa me non bắt đầu phát triển. Những trái me lớn cỡ ngón tay ngườilớn, hột non mới tượng hình, nạc me dày, có vị chua vừa phải, là giavị “số một” cho nhiều món ngon của miền Tây Nam Bộ. Độc đáo nhất vẫnlà để chế biến các món ăn từ cá linh.
TheoPhương Kiều
TNO
