Những ngày gần đây,dư luận ở Tây Nguyên xôn xao trước thông tin hàng loạt “đại gia” xuất khẩu càphê thua lỗ, nợ nần chồng chất...
Đạigia nợ chồng chất
Công ty Đầutư - Xuất nhập khẩu Đăk Lăk (INEXIM Đăk Lăk) từng là “anh cả” trong giới xuấtkhẩu cà phê của VN. Sau khi chuyển thành công ty cổ phần, INEXIM Đăk Lăk đã tăngvốn điều lệ lên gấp đôi (70 tỷ đồng), đẩy mạnh xuất khẩu, là doanh nghiệp (DN)đầu tiên tham gia thị trường cà phê kỳ hạn, doanh thu mỗi năm gần 1.000 tỷđồng...
Thế nhưngchỉ vài năm gần đây, INEXIM Đăk Lăk đã liên tiếp thua lỗ trong kinh doanh càphê, dẫn đến mất vốn, nợ nần chồng chất. Tính đến tháng 4.2011, INEXIM Đăk Lăklỗ lũy kế trên 80,5 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu chỉ còn 3,6 tỷ đồng, trong khi nợphải trả lên tới 365 tỷ đồng. Số nợ này chiếm đến 99% tổng nguồn vốn (tài sản)và lớn gấp 10 lần nguồn vốn chủ sở hữu của công ty. Điều này cho thấy INEXIM ĐăkLăk đã hết đường xoay xở, nếu bán hết tài sản hiện có cũng chưa chắc trả đượcnhững món nợ khổng lồ.
![]() |
| Cùng với khoản lỗ 99 tỷ đồng, nhà máy chế biến cà phê 110 tỷ đồng đang làm Vinacafe Dalat thêm nặng nợ. |
Cùngthời điểm, Công ty Xuất nhập khẩu cà phê Đà Lạt (Vinacafe Dalat - mộttrong những “cánh chim đầu đàn” của Tổng Công ty Cà phê VN) cũng đangngắc ngoải. Với nhà máy chế biến cà phê nhân công suất 100.000 tấn/năm,sản phẩm có chất lượng tốt, Vinacafe Dalat từng được nhiều khách hàngMỹ, Đức, Ý, Nhật, Thụy Sĩ... đặt mua với giá cao.
Vậy mà từnăm 2009 - 2010, Vinacafe Dalat thua lỗ 99 tỷ đồng, âm vốn chủ sở hữu hơn 60 tỷđồng, chưa kể nhà máy chế biến cà phê này đang gánh nợ 132 tỷ đồng... Cũng nằmtrong top đầu các DN xuất khẩu cà phê của VN, Công ty TNHH thương mại Trúc Tâm(thị xã Buôn Hồ, Đăk Lăk) cũng vừa... sập tiệm.
Ông Trúccùng vợ đã bỏ trốn ra nước ngoài, để lại khoản nợ hàng chục tỷ đồng. Công tyTNHH Trúc Tâm từng được Thủ tướng Chính phủ tặng 2 bằng khen, đoạt Cúp Vàng“Chất lượng Việt Nam” của Bộ KHCN, Cúp Vàng “Trái tim Việt Nam”...
Ông NguyễnVăn Nghiêm - Phó Giám đốc Sở Công Thương Đăk Lăk cho biết, số doanh nghiệp xuấtkhẩu cà phê thua lỗ có thể nhiều hơn, nhưng họ còn giấu giếm với hy vọng gỡ lạinên cơ quan chức năng chưa nắm được.
Vì đâunên nỗi?
Một trongnhững nguyên nhân dẫn đến thua lỗ của các DN cà phê trong nước là đầu tư dàntrải, sử dụng vốn sai mục đích, lấy vốn ngắn hạn đầu tư dài hạn. Theo ngành chứcnăng, trước khi xây dựng nhà máy chế biến tại Lâm Đồng, Vinacafe Dalat đã đượckhuyến cáo lựa chọn quy mô 60.000 tấn/năm là phù hợp, song công ty vẫn đầu tưcông suất 100.000 tấn/năm, khiến tiền vốn tăng lên 110 tỷ đồng trong khi kinhdoanh không hiệu quả.
Nếu nhà máytrăm tỷ của Vinacafe Dalat chất đống hàng tồn kho thì tổng kho ngoại quan củaCông ty cổ phần Đầu tư và Xuất nhập khẩu cà phê Tây Nguyên (Vinacafe Buon MaThuot) cũng lãng phí không kém. Năm 2011, “đại gia” này đầu tư 300 tỷ đồng xâydựng tổng kho hiện đại hơn 175.000m2, có sức chứa 30% tổng sản lượng cà phê mỗiniên vụ của VN tại KCN Hòa Phú, TP.Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk.
|
Ngày23.9.2011, Tổng cục Hải quan đã ra quyết định chấm dứt hoạt động của tổngkho ngoại quan này vì công ty không đưa vào sử dụng sau 6 tháng thành lập.Cùng với 300 tỷ đồng “đắp chiếu”, Vinacafe Buon Ma Thuot còn thua lỗ nặng nềtrong nhiều thương vụ xuất khẩu cà phê. Cục Thuế Đăk Lăk xác nhận trong năm2011 và 3 tháng đầu năm 2012, Vinacafe Buon Ma Thuot không phát sinh thuếthu nhập doanh nghiệp, tức kinh doanh không có lãi.
Không “vungtay quá trán” như các DN trên, nhưng HĐQT INEXIM Đăk Lăk thừa nhận nguyên nhânthua lỗ là do trình độ quản lý, công tác lập kế hoạch của công ty chưa theo sátthực tế, hoạt động kinh doanh còn mang tính sự vụ. Bên cạnh đó là thiếu vốn, lãisuất cao, đặc biệt là sự cạnh tranh khốc liệt của các DN có vốn đầu tư nướcngoài khi thị trường mở cửa.
Ông Lê ĐứcThống - Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Xuất nhập khẩu 2/9 Đăk Lăk,Trưởng ban Kiểm soát Hiệp hội Cà phê - Ca cao VN - phân tích: “Cái thua của DNVN trước hết là lãi suất vay vốn cao gấp 7 - 8 lần DN nước ngoài, nghiệp vụ kinhdoanh quốc tế còn hạn chế, đặc biệt khi tham gia thị trường cà phê kỳ hạn -Future Market.
Những DN đổbể gần đây đều có liên quan tới các hợp đồng tương lai. Bây giờ thì các DN VNgom được hàng mới ký hợp đồng, nhưng hậu quả của việc ký hợp đồng giao sau, chấpnhận trừ lùi từ những năm trước không thể khắc phục nổi”. “Cái chết” của các đạigia này cho thấy DN cà phê Việt đang nhanh chóng nhường sân cho các DN nướcngoài thống lĩnh.
TheoDân Việt

