Kể rằng, ấy là ngày mới ra tù,anh đi lang thang tìm một việc làm, tìm mãi, tìm mãi không ra. Cái quá khứ tùtội như một vết cắt vào tương lai bởi những định kiến xã hội.
>>
>>
Rồi một ngày nọ, trong sự tình cờkỳ lạ của cuộc đời, anh gặp một ông thầy cúng. Đó là một người dân tộc, tướng táhơi kỳ quái. Nhìn anh thật lâu rồi ông buông ra một gợi ý mang tính “định mệnh”cho cuộc đời của Đại: “Hãy chọn nghề bốc mộ mà làm. Đây cũng là một nghềlương thiện để cậu hoàn lương thành người tốt. Cậu hãy làm việc bằng chính lươngtâm trong sáng nhất của mình. Hãy lấy cuộc mưu sinh bên cái chết để nuôi sốngbản thân cậu và gia đình”.
Trắc trở cuộc đời
|
Trong ký ức, Đại không nhớ rõ vì sao mình lạigặp và nghe được một lời khuyên kỳ lạ như thế.Anh cũng không hình dung rõ mặt mũi ông thầycúng ấy thế nào, chỉ biết câu nói gợi ra tronganh cả một con đường.
Thật ra chuyện bốc mộ Đại đã làmtừ những ngày trong tù. Ấy là anh làm cái việc chôn cất và “tắm” cho các bộ hàicốt của tù nhân ngày trước. Lý do mà Đại đi tù giờ nghĩ lại thấy đơn giản lắm.
Trai hai làng đánh nhau, Đại cầmđầu nhóm làng bên mình, cuộc hỗn chiến gây ra cái chết. Vậy là Đại vào tù đểchuộc lại lỗi lầm thời trai trẻ. Khi ấy anh chưa tròn 20 tuổi. Cuộc đời bướcsang một trang đen hơn thời ấu thơ vất vả của anh.
Sinh năm 1957, Nguyễn Đức Đại cómột tuổi thơ nghèo khó ở thôn Hoàng Liên, xã Liên Mạc, Từ Liêm, Hà Nội. Cha mấtkhi anh lên 7, chẳng được học hành, Đại phải theo mẹ kiếm sống bằng đủ thứ nghềở miền quê nghèo ngoại thành Hà Nội.
Cái án 17 năm tù giam coi như mộtbước mà đời anh không thấy ánh sáng. Thời điểm đầu những năm 1980, ngồi trong tùanh thấm thía nỗi ân hận về phút bồng bột tội lỗi của mình. Đại ước nếu được ratù, anh sẽ phải làm một cái gì đó tạo phúc, tạo đức cho đời, cho con cái saunày.
 |
| Ông Nguyễn Đức Đại và cuốn sổ ghi danh “khách hàng” của mình - (Ảnh: Hải Dương) |
Vốn gan lì, anh được phâncông việc bốc mộ, tắm hài cốt cho những bạn tù bị chết. Anh nhớ lại: “Ngày ấy tôi làm việc đó cũng chỉ mong họ được thanh thản, yên nghỉ nơi suốivàng thôi, chứ chẳng coi đó là nghề nghiệp gì đâu”. Năm 1987, anh ra tùtrước thời hạn vì cải tạo tốt. Và những công việc trong tù không ai ngờ lạitrở thành kế mưu sinh của Đại.
Tĩnh tâm giữa hai cõi
Người dân ở thôn Hoàng Liên, gầnbãi Giữa sông Hồng, trở thành khách hàng đầu tiên của Đại. Nhiều gia đình cóviệc bốc mộ đã nhờ Đại, làm dần rồi quen, ai cũng biết đến Đại “bốc mộ”, có việchọ chỉ nhau gọi Đại.
Bốc mộ nghe có vẻ đơn giản nhưngthực chất rất phức tạp với nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải chuẩn bịkỹ lưỡng cả tinh thần và sức khỏe. Thường một lần bốc mộ kéo dài hơn một giờ mớixong. Vậy mà Đại từng một mình bốc sáu ngôi mộ trong một đêm. Công việc kinhkhủng vậy nhưng anh cho biết do đã quá quen nên sau khi bốc mộ về chẳng thấy mệtmỏi gì.
Có những đêm anh phải chạy liêntục ba nghĩa trang để bốc mộ. Việc “tắm” hài cốt thường diễn ra lúc nửa đêm vềsáng. Sau lễ cúng, ngay cả người thân trong gia đình cũng rợn người không dámtới gần.
Nghĩa địa và âm khí lạnh lẽo,những ngôi mộ im lặng rợn người... là môi trường làm việc của Đại. Giữa đốm sángle lói của chiếc đèn pha, hằng đêm anh lầm lũi cuốc từng lớp đất. Từng chút,từng chút một để hiện ra cỗ quan tài bằng gỗ đã dần mục nát sau nhiều năm chôncất. Rồi mọi người tản đi, chỉ có Đại với những khoảnh khắc kỳ lạ của mình. Đạixắn tay áo bắt đầu nhặt xương và tắm rửa cho hài cốt. Mọi thứ phải nâng niu, tỉmỉ đến tận cùng. Bởi một nắm đất có thể vô tri, nhưng một phần hài cốt chứa hẳntrong ấy phần tâm linh của người sống dành cho người thân đã khuất của mình.
Ấy là phút lòng mình tĩnh tại chocông việc. Không được nghĩ ngợi lung tung, bởi tinh thần không vững có thể mấttập trung và sinh ra những điều không tốt.
Anh cho chúng tôi xem cuốn sổ ghichép việc khách nhờ đi bốc mộ. Hình như địa bàn của Đại trải dài từ Ninh Bình,Hải Dương, Tuyên Quang, Yên Bái... và có lần xa nhất ở tận Đà Nẵng. Ở vùng LiênMạc, Từ Liêm hầu hết Đại làm giúp các gia đình hoặc họ làm bữa cơm mời ăn thếcũng xong. Còn nơi khác tiền công tùy tâm gia chủ trả bao nhiêu cũng được. Nếutính cả những năm tháng bốc mộ cho bạn tù đến nay anh đã thực hiện hàng nghìnlần bốc mộ ở không biết bao nhiêu nghĩa trang.
Anh tâm sự: “Nghề này thì giàusang nỗi gì, nhiều người bảo nếu tôi bỏ nghề thì chắc chẳng ai ở làng Mạc nàylàm đâu”.
53 tuổi, gần 30 năm làm nghề bốcmộ và vớt được gần 300 xác chết trôi nổi trên sông Hồng. Có lẽ Đại là một trongsố ít người tiếp cận với cái chết nhiều nhất. Anh dùng chính bàn tay mình chạmtrực tiếp xương cốt hay xác người. Trong quan niệm của anh: “Phải như thế nó mớithật!” - hình như ấy là một “lời hứa” bí ẩn mà anh phải thực hiện.
Sự sống và cái chết song hànhtrong đêm và ngày của Đại, anh có vợ hiền, con nhỏ, có ngôi nhà nho nhỏ để trúngụ trong cuộc sống này. Mỗi ngày khi nhận được cú điện thoại của khách hàng,chính là lúc anh biết mình phải xắn tay áo lên để “trả nợ” cuộc đời này.
Theo Hải Dương - ThanhHoa
