Phong trào này đã bùng nổ ở New York từ ngày17/9/2011 và ngay lập tức đã lan rộng ra nhiều thành phố lớn khác ở Mỹ, kể cảLos Angeles, Miami, New Jersey và Washington, cũng như một số nước châu Âu.Những người biểu tình giương cao những khẩu hiệu chống lại nạn thất nghiệp,chính sách của chính phủ và các hành động của các định chế tài chính...
Giàu cũng xuống đường
Một điểm rất đáng chú ý là nhiều cuộc biểu tìnhtrong ngày 15/10 đã diễn ra ở những nước có nền kinh tế phát triển nhất. TạiNew York đã có gần 2 nghìn người tuần hành trên đường phốManhattan, nơi có thị trường chứng khoán. Hàng chục nghìnngười đã tràn ra quảng trường Thời đại.
Mặc dù trong cả tháng trước đó, cảnh sátNew Yorkđã “án binh bất động” để chứng kiến các hoạt động của phong trào Chiếm phốWall, nhưng trong ngày 15/10, họ đã phải bắt tới hơn 80 người. 45 người biểutình bị bắt ngay tại quảng trường Thời đại, còn hơn 30 người khác đã bị bắt tạicông viên Washingtongần hội sở chính của Citibank…
TạiCanada, các thành viên tham gia biểu tình đãgiương cao khẩu hiệu: “Ưu tiên cho con người chứ không phải lợi nhuận!”, “Lòngtham của các tập đoàn vô đáy!”. Tại Toronto đã có gần 3 nghìn người tham giabiểu tình.
Cảnh sátLondon(Anh) đã không cho những người biểu tình tràn vào tòa nhà của thị trường chứngkhoán trên quảng trường vườn hoa Paternoster. Trong số những người mít tinh cócả Julian Asange, chủ nhân trang web khét tiếng Wikileaks. Asange thậm chí cònlên phát biểu và tuyên bố rằng, phương Tây cần phải học tính chuyên nghiệp và sựquyết tâm của những người tổ chức các cuộc “dân nổi can qua” tại Trung Đông vàchâu Phi.
Tại Pháp, các cuộc mít tinh có tới hàng trămngười tham gia. Những người biểu tình hô vang những khẩu hiệu đòi có thay đổi vềxã hội và kinh tế, đồng thời cũng kịch liệt phê phán hoạt động của chính phủ.Tại Thụy Sĩ cũng đã có hàng loạt những cuộc biểu tình ở các thành phố nhưZurich, Geneva,Basel và Bern…
![]() |
Đông đảo nhất là cuộc mít tinh ở quảngtrường trung tâm Paradeplatz ởZurichvới sự tham gia của gần một nghìn người do các đảng theo khuynh hướngXHCN và đảng Xanh tổ chức. Tại Geneva, cuộc mít tinh chống lại chínhsách tài chính được tổ chức trước tòa nhà chi nhánh châu Âu của LHQ.
Tại Hà Lan đã có khoảng gần hai nghìn người xuốngđường biểu tình ở các thành phố lớn nhất xứ sở hoa tuy líp. Những người biểutình mang theo khẩu hiệu: “Hãy chấm dứt bóc lột con người và hành tinh!”, “Hãythu thuế của những kẻ giàu!”.
Tại quảng trường trung tâmLjubljana, thủ đôSlovenia, cũng đã diễn ra cuộc mít tinh với sựtham gia của gần 300 người. Những người phát biểu tại đây trong vang rền tiếngtrống đã lên án nạn bạo lực của chủ nghĩa tư bản tài chính. Khẩu hiệu chính yếutrong cuộc biểu tình này là: “Chúng tôi sẽ không thanh toán cho cuộc khủng hoảngcủa quý vị!”.
Tại Lisboa, thủ đô Bồ Đào Nha, đã có gần 40 nghìnngười xuống đường biểu tình. Họ đã giương cao khẩu hiệu: “Đó không phải là mónnợ của chúng tôi!”, “IMF cút khỏi đây ngay!”… Tại thành phố lớn thứ hai nước nàylà Porto cũng đã có gần 20 nghìn người xuốngđường mít tinh.
Tại Brusells, thủ đô Bỉ, đã có gần 6 nghìn ngườitập hợp lại ở gần văn phòng công ty quốc tế Euroclear, nơi vừa tuyên bố xóa bỏ500 chỗ làm.
Italia đã là quốc gia bị thiệt hại nặng nề nhấttrong ngày giữa tháng 10 này. Chỉ riêng ở thành Roma đã có tới gần 200 nghìnngười ra đường, tạo nên những hỗn loạn và bạo động dữ dội đến mức báo chí nướcnày phải gọi là nội chiến. Thiệt hại do những đụng độ này đã gây thiệt hại đượcđánh giá lên tới 2 triệu euro. Một nhóm những người biểu tình mặc tuyền đồ đen(black bloc) đã hung hăng đổ xô đi đốt xe hơi và đập phá các cửa hàng cũng nhưcác nhà băng – 135 người đã bị thương, trong đó có 105 nhân viên công vụ.
Chán đời tư bản
Các chuyên gia cho rằng, phong trào Chiếm phốWall là một điểm mốc mang tính lịch sử để đánh giá lại vai trò của chủ nghĩa tưbản trong thế giới hiện đại. Có ý kiến cho rằng, cần phải tiến hành cuộc đấutranh nhằm thay đổi lại cơ cấu của nền kinh tế toàn cầu ngay bây giờ, một khitình hình dân số chưa trở nên quá tồi tệ đối với thế hệ trẻ đang còn sung sức.
Theo nhận định của GS đã nghỉ hưu John Downingcủa Trường Đại học Tổng hợp Nam Illinois, người sáng lập ra Global MediaResearch Center, những phong trào chống đối đang lan rộng khắp năm châu đã tiếpnối xu hướng tư tưởng “các phong trào vì công bằng xã hội” như phong trào likhai hay phong trào phản đối toàn cầu hóa. GS Downing cho rằng, không thể coiphong trào Chiếm phố Wall như một hành động bộc phát sớm nở tối tàn, nó đã trởthành ngọn đuốc dẫn đường đối với “tất cả những ai muốn đấu tranh để cải tổ lạinền kinh tế thế giới”.
GS Downing cũng cho rằng, quá trình đấu tranh nàysẽ dài lâu và phong trào đòi xem xét lại chủ nghĩa tư bản mới trong giai đoạnđầu, dù rằng các mạng xã hội có thể đẩy nhanh tốc độ lan truyền của nó.
Nhà báo nổi tiếng Holman Jenkins Jr. trên tờ TheWall Streer Journal kêu gọi: Hãy bắt đầu đấu tranh ngay từ bây giờ, “một khitình hình dân số chưa trở nên quá bất lợi đối với thế hệ trẻ”. Có thể đấy chínhlà nguyên nhân gây ra những trục trặc kinh tế dẫn tới bùng nổ phong trào Chiếmphố Wall.
Nguyên nhân này ẩn chứa trong những số liệu đượccông bố thường xuyên của Cơ quan trợ cấp xã hội, cho thấy, tỉ lệ số người đangđộ tuổi làm việc đối với số người hưu trí sẽ giảm bớt 33% và sẽ không còn là 3so với 1, mà sẽ là 2 so với 1 trong 5 nhiệm kỳ Tổng thống sắp tới. Đây là xuhướng rất bất lợi đối với những người trẻ và sung sức.
Henning Bohn, nhà kinh tế học ở Trường Đại họcTổng hợp California ở Santa Barbara, khẳng định rằng, chính những dữ liệu về dânsố này sẽ buộc cử tri ở độ tuổi trung niên trong các cuộc bầu cử sắp tới sẽ bỏphiếu cho việc tăng thuế để tạo thêm cơ hội cho mình được hưởng trợ cấp trongcác chương trình xã hội.
Mới đây, Bohn đã nêu ra một mối lo ngại mới saukhi thâm hụt ngân sách liên bang nhảy vọt sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008,điều mà ông cho là có thể củng cố thêm những hoài nghi hợp lý về khả năng thanhtoán của nước Mỹ và sự ổn định đồng tiền và vì thế, phá hủy chiến lược tài chínhđược xây dựng trên cơ sở tin tưởng ở sự an toàn của các trách nhiệm thanh toánnợ của nước Mỹ.
Theo nhận định của Thủ tướng Nga Vladimir Putintại cuộc họp của Hội đồng Tư vấn về đầu tư ngày 17/10, lý do dẫn tới các hànhđộng biểu tình của quần chúng chính là thái độ xem thường các vấn đề xã hội từphía chính quyền. Để điều này không xảy ra ở nước Nga thì mọi người dân Nga đềucần được “cảm thấy ở trong ngân sách gia đình mình, trong ví của mình, trong sứckhỏe của mình, trong việc học tập của con cái mình một cái gì đó đang được cảithiện”.
Theo lời ông Putin, nếu điều này không đạt đượcthì “mọi sự có thể sẽ xảy ra như những gì chúng ta đang quan sát thấy ở một sốquốc gia với nền kinh tế phát triển, khi hàng nghìn người xuống đường biểu tìnhđể đòi hỏi những việc mà chính phủ của họ thực chất là đang không thể nào thựchiện nổi”.
Bất công = bất ổn
Còn bất công sẽ tiếp tục bị bất ổn. Không ngẫunhiên mà theo kết quả cuộc điều tra xã hội vừa được báo USA Today và Viện Galluptiến hành, hơn một nửa số người Mỹ được hỏi ý kiến ủng hộ phong trào Chiếm phốWall.
Gần 78% số người Mỹ được hỏi tin chắc rằng, cácđại diện của phố Wall có lỗi hoàn toàn hoặc phần lớn trong tình hình kinh tế ảmđạm và nhiều bất công hiện nay. 87% cho rằng, lầm lỗi thuộc về chính phủ liênbang. Trả lời câu hỏi về việc nền doanh nghiệp lớn hay chính phủ có lỗi trong sựkhủng hoảng của nền kinh tế hiện nay, 30% nói rằng phố Wall, còn 64% quy lỗi chochính phủ Mỹ.
Cũng theo kết quả cuộc thăm dò dư luận trên, cứ10 người Mỹ thì có 6 người ủng hộ phong trào Chiếm phố Wall như một hình thứccần thiết để đấu tranh chống lại bất công. Tuy nhiên, cũng có nhiều người đượchỏi thú nhận rằng họ không hề biết gì về hoạt động này cả nên họ không thể đánhgiá được mức độ đúng đắn trong những biện pháp mà phong trào này đang sử dụng.
Gần một phần tư số người được hỏi nhận mình làngười triệt để ủng hộ phong trào Chiếm phố Wall. 19% tuyên bố rằng họ chống lạinhững cuộc biểu tình như thế. Gần một nửa nói rằng họ không ủng hộ nhưng cũngkhông chống lại phong trào này.
Cuộc thăm dò xã hội được tiến hành trong nhữngngày 15-16 tháng 10/2011.
Theo CAND
