“Chợ” thận online

Rao bán bằng tờ rơi

Dạo quanh các “chợ” trên mạngkhác như raoxxx.com, vatxxx.com... cũng có nhiều thông tin về mua bán thận. Hầunhư những dòng tin nhắn này đều nhận được sự quan tâm của rất nhiều người, trongđó có tin nhắn nhận được gần 1.300 lượt truy cập. Trên trang giaxxx.com, mộtngười có nick name phuong12, 35 tuổi, đang sống ở TPHCM  rao bán quả thận vớinội dung khá thảm thương: “Gia đình tôi gặp khó khăn vì mẹ mắc bệnh hiểm nghèonên tôi muốn bán thận để chạy chữa cho mẹ. Tôi nhóm máu A, mong sớm nhận đượchồi âm để có tiền chữa bệnh cho mẹ”. Tin rao này cập nhật ngày 18-2-2010, đếnnay gần 500 người đã truy cập. 

Nhu cầu ghép thận hiện nay là rất lớn nhưng khó thực hiện. Trong ảnh: Bệnh nhân chạy thận nhân tạo đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai

Mấy ngày qua, trước cổng Bệnhviện 108 (Hà Nội) người ta đã nhặt được rất nhiều tờ rơi của 2 người rao bánthận. Trong tờ rơi này, người bán thận tên là Trịnh Văn T., 20 tuổi, ngụ tạihuyện Thanh Hà, Hải Dương và em trai 17 tuổi, lý do bán thận vì bố mẹ làm ănthua lỗ, đang bị các chủ nợ siết. 

Không chỉ bán thận được quảng bátrên mạng mà nhiều người muốn ghép thận cũng cầu cứu trên mạng. Một cá nhân giấutên tại TPHCM đã rao trên trang raoxxx.com: “Tôi bị viêm cầu thận mãn ở giaiđoạn cuối, muốn tìm người hiến thận nhóm máu O, tôi sẽ hậu tạ hậu hĩnh. Xin liênlạc số điện thoại 098533...” cũng nhận được quan tâm của hơn 100 lượt xem.

Vào bệnh viện tìm người bánthận

TS-BS Nguyễn Cao Luận, TrưởngKhoa Thận nhân tạo (Bệnh viện Bạch Mai- Hà Nội), cho biết tuần nào cũng có ngườiđến khoa gạ gẫm mua thận. Những người này thường liên hệ trực tiếp với khoa đểtìm bệnh nhân bán thận. Hầu hết những người bán thận là người nghèo cần tiền đểtrang trải cuộc sống. Có người rao bán thận với giá 1.000-2.000 USD. Tuy nhiên,do chưa có luật quy định về việc mua bán, lưu trữ nội tạng, bộ phận cơ thể ngườinên bệnh viện phải từ chối.

TS-BS Luận phân tích: Việc cánhân rao bán thận là điều bình thường vì có cầu ắt phải có cung. Tại VN, cáctrường hợp hiến, ghép thận trước khi làm thủ tục lấy, ghép thận đều phải chứngminh với bệnh viện rằng họ có quan hệ huyết thống với bệnh nhân và việc cho làtự nguyện, nhân đạo, không vì mục đích thương mại. Trong số khá đông bệnh nhâncó nhu cầu ghép thận thì chỉ có rất ít bệnh nhân được ghép thận thành công vì cóngười cho thận hợp pháp, có các chỉ số sinh học phù hợp. Những người cho thậnnày thường là bố, mẹ hoặc anh chị em ruột của bệnh nhân.

Thực tế những người có nhu cầuhiến, bán thận không ít song vướng ở Luật Hiến lấy ghép mô bộ phận cơ thể người(có hiệu lực từ ngày 1-7-2007). Luật này nghiêm cấm hành vi mua, bán mô, bộ phậncơ thể người; mua, bán xác; lấy, ghép, sử dụng, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể ngườivì mục đích thương mại. Vì thế, chuyện thận người nghèo... xuất ngoại qua môigiới của “cò” để bán thận không còn là chuyện hiếm. Theo đó, nhiều bệnh nhân cóđiều kiện muốn ghép thận cũng phải xuất ngoại để chữa bệnh. 

Chưa có nơi giữ nội tạng

Theo thống kê, ở VN có khoảng 10%dân số bị suy thận. Rất nhiều trường hợp trong số này có nhu cầu ghép thận. TạiKhoa Thận nhân tạo (Bệnh viện Bạch Mai), một trong những cơ sở điều trị bệnhnhân thận lớn nhất miền Bắc, hiện đang quản lý hồ sơ của 500 bệnh nhân điều trịliên tục. Phần đông bệnh nhân ở đây bị suy thận giai đoạn cuối, họ buộc phảichạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng. Một số bệnh nhân có điều kiện về kinh tếthì lựa chọn giải pháp ghép thận. Tuy nhiên, rất khó khi tìm được người cho thậnphù hợp các chỉ số với thận của bệnh nhân.

TS-BS Luận cho rằng ở VN, LuậtHiến ghép mô, bộ phận cơ thể người đã có hiệu lực nhưng đến nay vẫn chưa cótrung tâm điều phối hiến ghép mô tạng, bộ phận cơ thể người, nên không có nguồntạng dự trữ. Nếu trung tâm này được thành lập, người hiến hoặc mua dễ dàng hơnkhi có nhu cầu. Hơn nữa, sẽ tận dụng được nguồn tạng, nguồn thận rất lớn từnhững bệnh nhân tử vong do các tai nạn.

Theo Ngọc Dung