Cả người mua,người bán đều là công nhân đang làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp. Hànghóa không được bày bán công khai để người mua chọn lựa, mà mọi giao dịch đềuthông qua ám hiệu.

Đó là những phiên chợ đangmọc lên trong lòng nhiều phân xưởng, nhà máy ở Đồng Nai, với đầy đủ các mặthàng phục vụ nhu cầu của công nhân nghèo.
 
Cần là có

Chìa ra chiếc nhẫn xi bạc,chị T.Huyền (công nhân Công ty P.S, KCN Bàu Xéo, Đồng Nai) hớn hở khoe: “Muatrong công ty đó, ai cũng thích nhưng tui xí trước”. Đây là sản phẩm do mộtnữ công nhân làm cùng chuyền với chị đưa đi chào mời vào giờ nghỉ trưa. Điđến đâu, gặp ai, chị này cũng… chìa luôn cả mười ngón tay đeo đầy nhẫn đểtiếp thị.

Chợ trong lòng… phân xưởng
Liên tục tăng ca nên chuyện mua sắm cho những nhu cầu tối thiểu của công nhân đành phải vận dụng bằng những sáng kiến lạ. Ảnh: T.T

Cùng với trang sức rẻ tiềnnhư dây chuyền, vòng đeo tay, hoa tai, kẹp tóc…, đồ ăn cũng là mặt hàng bánrất chạy. “Gần trưa, vừa mệt vừa đói, nhưng chưa tới giờ cơm thì lén muabịch bánh tráng trộn muối, rồi lén ăn lót dạ”, một nữ công nhân tên Hoa nói.Hoa cho hay, may mà có đồ để mua, chứ biết giải quyết làm sao với cơn đóicồn cào, trong khi vẫn phải làm việc luôn tay. Hay như vào mỗi buổi chiều,nhiều công nhân chắc sẽ khó trụ nổi cho tới lúc hết ca, vì buổi trưa, họkhông thể nào nuốt nổi suất cơm của công ty. “Nếu không lót dạ gói xôi màmột đồng nghiệp bán cho, chắc nhiều người lả vì đói mất”, Hoa nói và chobiết thêm, để mua được, phải biết chính xác ai là người bán, hoặc phải chọnnhững người bán ngồi làm việc gần chỗ mình thì mới không bị phát hiện. 

Điều đáng nói, tại các khuchợ “bí mật” trong lòng phân xưởng, ngoài các loại hàng hóa thông thường,còn có dịch vụ cung cấp… vé số và ghi đề! Đây là “mặt hàng” dễ “vận chuyển”nhất, vì được cất vào ví tiền, cũng dễ trao đổi nhất. Chỉ sau thao tác mở vícủa một công nhân, kèm theo các ám hiệu, kiểu như “chia bớt cho ông đó”, xemnhư “giao dịch” đã hoàn thành.

Thu nhập thấp, lại tăng ca liên tục, không có thời gian ra chợ, hoặc chỉ giải quyết cái đói, sở thích nhất thời… là một trong những lý do tạo nên “chợ” trong lòng phân xưởng, trong lòng công nhân. Rất nhiều trường hợp “chợ” với đặc trưng “1 người bán cho 1 người mua” đang diễn ra thì quản lý dán cho mỗi người một biên bản, mà có biên bản nặng nề là buộc thôi việc.

Nhiều độc chiêu vậnchuyển

Chẳng những phong phú và đadạng về “chủng loại” hàng hóa, thậm chí các khu chợ trong lòng phân xưởngcòn có cả “thương hiệu” riêng. Chẳng hạn như tại Công ty P.S, khâu thànhphẩm có những “đại lý” cung cấp kẹo, bánh tráng trộn, muối tôm, me. Trongkhi đó, bộ phận dán lại chuyên bán quần, áo…

Diễn ra “sôi động” là vậy,song để mang được hàng vào chỗ bán, người bán phải vận dụng tất cả kế sách,do nội quy công ty cấm mang hàng hóa, thực phẩm bên ngoài vào nơi làm việc.Chính vì thế, thật khó tưởng tượng khi xôi được ép dẹp lép, bánh kẹo thìchọn loại dẹp, nhỏ để…bớt kềnh lên sau lớp quần áo. Chị San (công ty C.M)cho biết, túi áo hay giỏ xách đều không thể dùng đến, vì khi vào cổng bảo vệ“soi” rất kỹ. Tất cả đều được giấu trong người hoặc cột dọc theo ống chân.Riêng mặt hàng quần áo, nếu ít thì mặc chồng luôn vào người, khi nhiều “đơnđặt hàng” sẽ nhờ đồng nghiệp thân thiết, cùng nguỵ trang đưa vào.

Vận chuyển khó khăn nên hàngmua bên trong xưởng cũng cao giá hơn bên ngoài. Chẳng hạn gói xôi có giá4.000 đồng, trong khi bên ngoài chừng 3.000 đồng. Bịch bánh tráng trộn muối,hàng rong bán 1.000 đồng thì công nhân bán cho nhau với giá 1.500 đồng…

Theo Tố Tâm
Đất Việt