Chanh là loại cây được trồng rất phổ biến ở nướcta. Ngoài tác dụng giải khát, quả chanh còn là các vị thuốc chữa bệnh rất hiệuquả.

Theo Đông y quảchanh vị chua ngọt, tính bình, vào vị. Lá chanh vị cay ngọt, tính ôn. Rễ có vịđắng, tính ôn. Quả chanh có tác dụng sinh tân chỉ khát trừ thấp an thai. Dùngtrong các trường hợp thử nhiệt phiền khát (cảm nắng, mất nước, khát nước, vật vãkích động); ăn kém, nhiễm độc thai nghén nôn ói, tăng huyết áp. Lá chanh có tácdụng hoà đàm, chỉ khái, lý khí, khai vị. Rễ có tác dụng chỉ khái, bình suyễn,hành khí, chỉ thống.

Chữa bệnh bằng chanh

Chanh được dùng làm thuốctrong những trường hợp

Cảm cúm, nhức đầu: Lá chanh 50g,lá bưởi 50g, hương nhu 50g, cúc tần 50g, lá tre 50g, bạc hà 20g, sả 2 củ, tỏi 3nhánh. Nấu nước xông cho ra mồ hôi.

Chữa mụn rò lâu ngày có mủ: Láchanh 10g, lá bưởi bung hay lá gai tầm xoọng 10g, tinh tre 10g. Phơi khô, tánbột. Rắc lên chỗ có mụn.

Chữa ho: Rễ chanh 10g, vỏ rễ dâuhay tầm gửi 10g, lá trắc bá 8g. Thái nhỏ, sao vàng, sắc lấy 100 ml, chia uống 2lần trong ngày.

Chữa ho gà: Rễ chanh 12g, lá chuame đất 12g, lá hẹ 8g, lá xương sông 8g, hạt mướp đắng 5 hạt, phèn phi 2g. Sắc,gạn lấy nước, cho thêm đường, chia uống hai lần trong ngày.

Những món ăn - bài thuốc cóchanh

Nước chanh: Chống nắng, chốngnóng, giải khát: vắt nước, thêm nước sôi nguội uống, có thể thêm đường, muối.

Chanh ướp muối đường: Chanh tươi,bóc bỏ vỏ, bỏ hột, thái lát, thêm chút muối đường. Ngậm ít một. Dùng cho cáctrường hợp lợm giọng, buồn nôn, nôn ói, nóng rát vùng thượng vị.

Chanh ướp muối: Chanh bóc vỏ, bỏhạt, thái lát, ướp muối khoảng 12 tiếng. Ăn hay ngậm. Dùng cho các trường hợpsốt nóng viêm họng viêm thanh phế quản, đờm đặc, ho khan, khản giọng.

Gà ướp chanh quay: Gà con 1 con,chanh 80g. Gà làm sạch, chặt miếng, chanh vắt lấy nước. Ướp gà với nước chanh,đường trắng, dầu vừng, muối ăn để trong 20 phút. Cho vào chảo, đun to lửa, đảođều cho chín tái, đun nhỏ lửa cho chín nhừ. Dùng cho các trường hợp ho khan doviêm khí phế quản, ăn kém, đầy bụng, chậm tiêu.

Chữa bệnh bằng chanh

Vịt hầm nước chanh: Thịt vịt240g, dứa tươi 150g, trứng gà 45g, nước chanh 90g. Thịt vịt chặt thành miếng,dứa cắt lát, trứng gà đập bỏ vỏ trộn với bột mì. Trộn thịt vịt với nước chanh,sau đó tẩm bột rán, cho lên chảo chiên nhỏ lửa cho chín phồng, tiếp tục cho giavị, dấm, dầu thực vật, xào lại; cho dứa thái lát vào đun đảo đến chín dứa làđược.

Dùng cho các trường hợp đau đầu hoa mắt chóng mặt, kích ứng, sốt nóng,khát nước, môi họng khô (âm hư dương cang huyễn vững phiền khát).

Kiêng kỵ: Người loét dạ dày tátràng chưa ổn định, người đa toan không dùng.

Theo TS. Nguyễn Đức Quang
Sức khỏe & Đời sống