Cơm sôi nhỏ lửa

Các vụ ly hôn trên thế giới ngàycàng gia tốc, đặc biệt là ở châu Á. Trung Quốc và Việt Nam xưa nay vẫn được coilà những nơi có truyền thống gìn giữ mái ấm gia đình nhưng số đơn của chị em đệtrình xin giải quyết ly hôn không ít. Tại sao vậy? Nguyên nhân thì nhiều.

Nhưnglý do chủ yếu là việc vợ chồng cãi cọ, ẩu đả rồi nổi cơn sĩ diện, tôi chẳng cầnđến anh, hoặc em chẳng là cái thá gì, thế rồi ly thân. Lâu ngày lạnh nhạt thấyhôn nhân vướng víu như đồ thừa, thế là cả hai quyết định ly hôn để tháo bỏ sựràng buộc.

Hôn nhân ngày nay dễ tan vỡ bởivì nó luôn bị hun trên ngọn lửa siêu tốc của thời đại. Người ta sẵn sàng cãi cọvới tốc độ chóng mặt, làm sao xả cho đối phương những diễn văn hùng biện nảy lửanhất và nói thẳng, nói trực diện, nói như súng liên thanh để giải quyết chóngvánh vấn đề. Kết quả, cả hai cùng tăng tốc và họ “húc đầu” vào nhau với vận tốccực nhanh, cực mạnh, dẫn đến cả hai đều sứt đầu mẻ trán. Có vô số các vụ trọngán minh họa cho sự tăng tốc mang tính hủy diệt này, nào bạo lực gia đình diễnra, chồng đâm vợ rồi thắt cổ tự tử, chồng hắt xăng vào người vợ để châm lửathiêu sống... 

Tâm lý vừa dễ kích động cao vừatrầm uất sâu, dẫn đến mất thăng bằng của ý thức là đặc trưng phổ biến của thờihiện đại. Đó là đánh giá của các chuyên gia dựa trên số liệu. Chẳng hạn theo mộtvài thống kê, có ngày ở Hàn Quốc có đến 40 vụ tự tử. Số vụ nhiều và lan rộng đếnmức người ta phải thành lập cơ quan cứu vãn nạn tự tử, lắp camera trên các thànhcầu để ngăn chặn những người muốn nhảy cầu. Còn ở Trung Quốc thì cứ 2 phút cómột người muốn tự tử... Tại sao có tình trạng đó? Vì người ta trầm uất và muốntự tử để chấm dứt tình trạng căng thẳng, không thể chịu đựng hơn được...

Và tâm lý trầm uất, căng thẳng,kích động này là hiện tượng có tỷ lệ cao mà các đôi lứa lôi vào gia đình củamình. Xung đột gia đình thường xảy ra trong mối quan hệ nào nhiều nhất? Cha -con ư? Đó là chữ hiếu, người trên nhường, người dưới kính, nếu có nóng giận quámức thì con cái bỏ đi, ra ngoài sống “riêng rẽ khỏe ăn” dần dần mâu thuẫn cũngtiêu tan vì con cái đâu có thể từ cha mẹ.

Chồng giận thì vợ bớt lời / một đời không khê

Nhưng với tổ ấm của vợ chồng thìkhông vậy, “riêng rẽ khỏe ăn” ư? Đôi lứa tách ra thì làm sao còn tồn tại cảnhgối ấp má kề. Mối quan hệ cha mẹ và con cái là trách nhiệm và bổn phận; còn vợchồng ư, người ta còn dính líu đến nhau thì nguồn tình ái không thể nào đừngđược, sống rời nhau ra, có khác nào “vứt” nhau đi, hoặc “dâng” cho người khác.

Vì thế, bạn đời là cái rốn thíchhợp nhất cho người ta xả lũ vào. Mâu thuẫn với đồng nghiệp ở cơ quan ư, khônggiải quyết được, về nhà thấy vợ hay chồng, người ta liền xả giận vào đấy cho bõtức. Bạn đời thấy oan trái lắm nhưng mà cũng mặc kệ, vì người ta đã xả stresscho vơi cơn tức giận. Rồi ra ngoài đường gặp việc không vừa ý, người ta liền vềnhà “giận cá chém thớt” cho biết tay.

Đặc trưng của gia đình hiện đạilà xung đột tốc độ cao. Vợ nóng giận nhanh, chồng bạo lực nhanh, con cái thìngang bướng vừa bất bình với cha mẹ đã lao ra khỏi cửa. Hàng loạt phim ảnh diễntả cảnh vợ - chồng cãi cọ dù ở châu Âu, châu Mỹ, hay châu Á cho chúng ta thấy cảhai lao vào khẩu chiến thiệt hơn đòi ăn thua lẹ đến mức nào.

Vì thế muốn cứu vãn tổ ấm khỏi bịrơi vào những cơn nóng giận đó, mọi người dù vợ, dù chồng hay con cái đều phảibiết hạ nhiệt, tốt nhất là biết kiềm chế cơn nóng giận. Người Việt có câu “Nomất ngon, giận mất khôn”. Quả vậy, khi đã ăn no lặc lè, người ta làm sao còn cảmthấy món nào ngon nữa, cho dù món đó là sơn hào hải vị. Còn khi giận, người tađâu còn để ý đến lẽ phải, nói cho ra ngô ra khoai, để bạn đời thông cảm, hiểu ravà chấp nhận.

Người ta chỉ còn biết đến cơn tứckhí uất ức của mình, tháo lũ ra càng nhanh càng tốt, kết quả khi chưa tháo xongthì đã gây hiệu ứng phản xạ đô mi nô từ phía bạn đời. Bạn đời liền tháo van xảlũ trở lại cho bõ tức, thế là cả hai đều bị trôi đến miệng vực, nếu không đủtỉnh táo kìm nén lại, thì cả hai đều rơi xuống vực không thể nào cứu vãn được.

Khi cãi cọ tránh sao được cảnh“cái xảy nảy cái ung” và “tiếng bấc ném đi, tiếng chì ném lại”, người Việtkhuyên: “Bên thẳng thì bên phải chùng/ Hai bên đều thẳng thì cùng đứt dây”

Một sợi dây mà hai bên đều cốcăng hai đầu thì tránh sao khỏi đứt nhưng nếu tỉnh táo, nhìn thấy bên kia kéocăng, bên này không những không kéo mà còn thả bớt dây ra, thì không thể nào đứtđược. Cụ thể hơn người Việt khuyên: Chồng giận thì vợ bớt lời / một đời không khê

Thật là chí lý, cơm sôi cũng làcái cảnh vào cuộc căng thẳng của vợ - chồng, nhưng lúc đó biết vặn lửa nhỏ, thìlàm sao khê được. Nhưng muốn vợ chồng êm thấm thì người ta phải sống chân thựcvà yêu thương. Muốn hòa bình, hạnh phúc trong nhà thì không thể chỉ dùng tâm lýhòa hoãn nhường nhịn mà có được. Người Việt nói: “Cha nói oan, quan nói hiếp,chồng có nghiệp nói thừa”. Trong nhà, người chồng rồi cha cứ cậy mình là bềtrên, muốn nói thế nào, sống thế nào, ăn uống bê tha, rượu chè cờ bạc mà vẫn bắtvợ con kính phục ư? Làm gì có chuyện đó. Nếu chồng không hiền thì vợ làm saothảo? Cha không nhân từ làm sao con có hiếu?

Nhưng gia đình muốn tốt, đâu chỉcó người chồng phải xây dựng hình ảnh kiểu mẫu của mình. Người Việt có câu: Côkia yếu chân mềm tay /Làm ăn chẳng được lại hay nỏ mồm

Đấy, nếu người vợ đã không chịutần tảo lại còn hay lắm mồm chê bai chồng, thì ai mà chịu được.

Gia đình sẽ đảo lộn nếu bất cứthành viên nào, dù chồng, dù vợ hay con cái không biết tiết chế bản năng và hoànthành bổn phận của mình. Trái lại khi mọi người đều sống nghiêm túc bằng cả tháiđộ lẫn việc làm của mình thì làm sao gia đình không hạnh phúc?!

Theo HPGĐ