GS.TSKH Đặng Hùng Võ đã nóinhư vậy khi trả lời PV sau sự kiện TP Hà Nội khởi công xây dựng đoạn đường Ô ChợDừa - Hoàng Cầu.

Đoạn đường này dài 547m với tổngmức đầu tư hơn 642 tỉ đồng (trung bình hơn 1,1 tỉ đồng mỗi mét đường). Đây làđoạn đường đắt nhất Việt Nam.

“Con đường đắt nhất hành tinh”
Đường Nguyễn Lương Bằng sắp giải tỏa để xây dựng đoạn đường tốn kém nhất - Ảnh: Việt Chiến.

Ông Nguyễn Hùng Võ - nguyên Thứtrưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường - nói: Khi tiếp nhận thông tin Hà Nội chi 642tỉ đồng từ ngân sách để làm 550m đường, đoạn Ô Chợ Dừa - Hoàng Cầu, tôi không hềbỡ ngỡ vì nghĩ rằng nếu cứ áp dụng phương thức đền bù giải phóng mặt bằng "mộtcục" như cách làm lâu nay thì đương nhiên điều đó sẽ xảy ra. Người ta hay nói ởVN còn tồn tại nhiều nghịch lý thì đây lại có thêm một biểu hiện nữa của nghịchlý: một đất nước còn nghèo, thu nhập của người dân còn thấp như vậy mà lại có"con đường đắt nhất hành tinh".

- Thưa ông, tại sao việc xâydựng đoạn đường này lại quá đắt đỏ như thế?

Ở đây có 2 điều cần phải nói. Mộtlà, chúng ta nên có cách nhìn khác về vấn đề quy hoạch lại nội đô Hà Nội cũ.Cách mà chúng ta đang triển khai lâu nay là cố gắng mở rộng Hà Nội cũ ra tứ phíavà cứ mở ra đến đâu thì hạ tầng lại phải uốn nắn, nâng cấp đến đấy và hệ quả là"khai sinh" ra những con đường quá đắt đỏ. Đô thị loang đến đâu thì giá đất caolên đến đấy.

Hai là, cơ chế bồi thường giảiphóng mặt bằng "một lần bằng một cục tiền" làm cho chi phí bồi thường giải phóngmặt bằng tăng lên quá cao. Hiện nay, hầu hết các con đường ở Hà Nội khi triểnkhai dự án mở rộng thì kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng chiếm trung bìnhtới 80% tổng kinh phí dự án, mấy năm trước có con đường Kim Liên - Ô chợ Dừa làtrội hơn nên đã được mệnh danh là con đường đắt đỏ nhất. Tiền đền bù mà chiếm80% kinh phí dự án nghe "không vào" được nữa.

- Vậy theo ông, chúng ta cầnlàm những gì đề hạ thấp chi phí mở rộng các con đường trong nội đô?

Về quy hoạch, chúng ta hy vọng đề án quy hoạch lại Thủ đô theo địa giới hànhchính mới đang được lấy ý kiến nhân dân, các nhà khoa học, quản lý sẽ là một lờigiải thỏa đáng để xem ở đâu trong nội đô cần chỉnh trang mở rộng hạ tầng, ở đâulàm thành phố vệ tinh, ở đâu là nơi xây dựng đô thị mới…

“Con đường đắt nhất hành tinh”
GS.TSKH Đặng Hùng Võ -Ảnh: Ngọc Thắng

Về mặt cơ chế bồi thường để giảiphóng mặt bằng, tôi cho rằng, cần phải thay cơ chế bồi thường "một lần bằng tiềnmột cục" bằng cơ chế bồi thường theo giá trị gắn quy hoạch con đường với quyhoạch lại không gian sử dụng hai bên đường. Cụ thể, người đang sử dụng đất đượcnhận bồi thường chủ yếu bằng đất hai bên đường mà người ta vẫn gọi là tái địnhcư tại chỗ.

Do chênh lệch giá đất rất đáng kểkhi xuất hiện con đường mới làm cho diện tích đất có thể dư ra, bán đấu giá đểtăng thêm tiền cho xây dựng con đường. Cách này tốn thêm thời gian tính toánphương án quy hoạch, phương án tài chính, vận động người đang sử dụng đất nhưnggiá thành con đường ắt sẽ hạ thấp xuống rất nhiều vì bồi thường chủ yếu bằng đấthai bên đường. Nếu làm được như vậy, VN sẽ không có thêm những "con đường đắtnhất hành tinh" nữa.

Rất nhiều nước trên thế giới hiệnđều đã áp dụng phương thức bồi thường để giải phóng mặt bằng bằng cách gắn vớiquy hoạch và định giá lại trên cơ sở tạo được sự đồng thuận với dân như vậy.Trong nước, Đà Nẵng cũng đã triển khai cách làm này và thu được hiệu quả cao.

"Hà Nội đang thiếu đường giao thông, nếu xây thêm hoặc mở rộng được con đường nào là rất quý nhưng nếu mở rộng đoạn đường Ô Chợ Dừa - Hoàng Cầu theo cách làm đoạn Kim Liên - Ô Chợ Dừa trước đây là rất tốn kém. Ở các nước khi tiến hành mở rộng con đường trong nội đô, họ xây dựng nên cả một dự án đô thị rộng lớn, trong đó bao gồm cả con đường mới, người dân mất đất ở được bố trí tái định cư tại chỗ. Cái hay của cách làm này là giá đất hai mặt đường mới sẽ tăng cao, quy hoạch tốt sẽ dôi ra một diện tích đất không nhỏ, chính quyền sẽ thu được một khoản kinh phí không nhỏ từ việc bán đấu giá đất, lấy tiền đó làm đường. Nếu tính toán tốt, có khi còn đủ tiền để xây con đường mới".

TS. Phạm Sỹ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng VN.

Về đoạn đường tốn kém kỷ lục

Theo Ban quản lý các dự án trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội, đoạn đường có điểm đầu tại nút giao với đường Nguyễn Lương Bằng, điểm cuối tuyến tại nút giao Hoàng Cầu, mặt cắt ngang 50m (mặt đường 2x16m, dải phân cách giữa 3m, vỉa hè 2x7,5m); hạ tầng kỹ thuật xây dựng đồng bộ gồm: hệ thống cấp nước, thoát nước, hào kỹ thuật, hệ thống chiếu sáng, trồng cây xanh và tổ chức giao thông. Diện tích đất sử dụng là 30.515m2, với tổng số hộ dân phải giải phóng mặt bằng là 450 và 5 cơ quan ở phường Ô Chợ Dừa. Dự án có tổng mức đầu tư lên tới trên 642,3 tỉ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách thành phố, trong đó, chí phí xây lắp gần 49 tỉ đồng, chi phí bồi thường là hơn 527,2 tỉ đồng, dự phòng phí gần 58,4 tỉ đồng, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng trên 5,3 tỉ đồng, chi phí khác là gần 1,7 tỉ đồng.

Một cán bộ trong Ban giải phóng mặt bằng cho biết, mức giá đền bù cao nhất cho các hộ dân nằm ở mặt đường Nguyễn Lương Bằng là 43,2 triệu đồng/m2 đất; mức đền bù ở mặt đường La Thành cao nhất là 33,6 triệu đồng/m2 đất và thấp nhất là 15,48 triệu đồng/m2; mức giá đền bù cho các hộ dân nằm trong các ngõ ngách ở P.Ô Chợ Dừa là từ 18,12 triệu đồng - 22,2 triệu đồng/m2 đất; mức giá đền bù mỗi mét vuông sàn xây dựng nhà kiên cố cao nhất từ 4,176 triệu đồng - 4,663 triệu đồng/m2. Từ những tính toán ban đầu nói trên, tổng số tiền chi trả cho bồi thường giải phóng mặt bằng đã lên tới 527,2 tỉ đồng.

Đáng chú ý, Ban quản lý các dự án trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội còn cho biết, tại đoạn đường 547m nói trên sẽ triển khai xây dựng một tuyến cầu vượt trực thông theo hướng đường Vành đai 1 qua nút giao thông Ô Chợ Dừa (đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự kiến trong quý 3/2010 trình UBND TP phê duyệt) với tổng mức đầu tư 739 tỉ đồng. Như vậy, tổng mức đầu tư cho đoạn đường nói trên (kể cả cầu vượt) sẽ lên tới 1.381 tỉ đồng!

Việt Chiến

Theo Quang Duẩn
“Con đường đắt nhất hành tinh”