“Cuộc chiến” cột điện

Giá thuê cột điện tăng 4-8 lần

Nếu có thêm 2 triệu cột điện nữa, không gian đô thị sẽ ra sao? - (Ảnh: Ngọc Thắng)

“Cuộc chiến” bắt đầu vào tháng 9.2008, EVN đưara giá thuê cột điện mới để treo cáp tăng độtbiến từ 4 - 8 lần so với mức cũ. Giải thích vềlý do tăng giá cao như vậy, ông Đinh Quang Tri,Phó tổng giám đốc (TGĐ) EVN nói: “Mức giá3.500-6.000 đ/cột/tháng đã được áp dụng cách đây6 - 7 năm, đó là một giá rất rẻ, đến nay khôngcòn phù hợp. Năm 2008, EVN thu về có 81 tỉ đồngtừ tiền cho thuê cột trong khi muốn dọn các loạidây cáp đang treo tùm lum trên cột, chúng tôiphải chi tới 140 triệu đồng cho 1 km đường dây”.Theo ông Tri, các doanh nghiệp (DN) khác nhưViettel, FPT cũng đã chấp nhận giá mới của EVN,chỉ còn VNPT là chưa đồng ý.

Trong khi đó, VNPT đã lập dự toánmột cách rất cụ thể về các chi phí dựng cột (trong trường hợp phải tự đầu tư),và chứng minh mức giá mà EVN đưa ra cực kỳ vô lý. Theo tính toán của VNPT, vớiloại cột bê tông thấp nhất là 8,5m, đắt nhất VNPT cũng chỉ phải trả khoảng 7.500đ/tháng thay vì mức giá hơn 20.000 đ/tháng mà EVN đưa ra. Theo VNPT, tổng chiphí đầu tư cho một cây cột loại này khoảng 3,6 triệu đồng; chi phí đã khấu haocho một cột là 30.000 đ/tháng.

Mức phí này phân bổ cho hai bên là viễn thông vàEVN, mỗi bên chịu một nửa. Nghĩa là tối đa VNPT và các doanh nghiệp viễn thôngchỉ phải trả khoảng 15.000 đ/tháng để thuê cột. Nếu VNPT nhận đóng một nửa chiphí này thì mỗi tháng, mức giá thuê cột cho VNPT chỉ là 7.500 đ/tháng. Phần phícòn lại sẽ chia nhỏ hơn nữa cho Viettel, SPT, VCTV... Theo VNPT, đây là mức giáthị trường, khi hiệp thương, hai bên có thể đàm phán để đạt được mức giá hợp lýcho cả hai chứ không nhất thiết phải đúng mức này. “8.000-9.000 đ/tháng thìVNPT có thể chấp nhận được, chứ không thể 20.000 đ”, đại diện VNPT nói.

Tự trồng cột nếu bị ép

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng - PhóTGĐ Tập đoàn Viettel, nếu tự xây dựng cột thì so với giá thuê của EVN rẻ hơn từ3-4 lần. "Nếu chúng tôi cho VNPT, SPT thuê nữa thì giá thậm chí giảm tới 10lần", ông Hùng nói. Tuy nhiên theo ông Hùng, việc dựng cột đòi hỏi đầu tưlớn về thời gian khi mà hiện nay, việc xin cấp phép một dự án trồng cột trên mộtđoạn tuyến 5 km mất trung bình 2 tháng.

Theo Phó TGĐ Tập đoàn Viettel,EVN đang sở hữu một hạ tầng độc quyền. “Mà đã độc quyền thì cần phải có sựcan thiệp của Nhà nước. Hiển nhiên là không thể để một DN tự định giá được mà đãđến lúc các cơ quan quản lý nhà nước nên can thiệp”, ông Hùng nói. Trả lờichúng tôi, ông Bùi Thiện Minh, Phó TGĐ VNPT cũng nói: Việc tính toán giá thuêcần theo định mức của Nhà nước chứ không thể có chuyện EVN đầu tư rồi muốn ragiá bao nhiêu cũng được.

Theo ông Minh, sắp tới Bộ Thôngtin - Truyền thông sẽ tổ chức một cuộc họp cùng Bộ Tài chính và Bộ Công thương.Trong trường hợp không thể có được thỏa thuận cuối cùng với EVN, VNPT sẽ đầu tưtrồng cột. VNPT và Viettel đã thỏa thuận về việc đầu tư xây dựng cột treo cápviễn thông, trong đó dự kiến sẽ xây dựng 1 triệu cột trên toàn quốc phục vụ cho2 DN này và cho thuê.

Theo tính toán của VNPT, saukhoảng 3-4 năm sẽ hoàn vốn đầu tư thay vì phải tiếp tục thuê của EVN. Tuy nhiên,ông Minh cũng thừa nhận việc đầu tư này là rất lãng phí so với việc sử dụngchung hạ tầng với EVN dù xét về chi phí của doanh nghiệp thì tự đầu tư sẽ rẻ hơnnhiều mức giá thuê mới. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó TGĐ Viettel thì tiết lộ thêm:Viettel và VNPT dự kiến có thể trồng mới tới 2 triệu cột treo cáp tín hiệu vớimức đầu tư  từ 4.000-5.000 tỉ đồng, nếu bị EVN ép tới “đường cùng”.

Người tiêu dùng sẽ phải gánhchịu

Theo tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh -Giám đốc nghiên cứu Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright: EVN là một tậpđoàn kinh tế nhà nước. Khi EVN trồng cột điện, tức là đã sử dụng nguồn lực côngcộng (ở cả khía cạnh về vốn từ ngân sách, vị trí, không gian đặt cột, chức năngnhiệm vụ của Nhà nước quy định cho tập đoàn). Do đó, không thể coi cột điện làtài sản thuộc sở hữu toàn quyền của EVN, và họ muốn cho thuê với giá nào cũngđược. Nếu để hai DN tự đàm phán sẽ rất khó thống nhất.

Thêm vào đó, nếu chi phí tăng,các DN sẽ tính đến phương án bắt người tiêu dùng phải gánh chịu phần tăng nàybằng việc tăng cước phí. Do đó, ở đây phải có vai trò điều tiết của Nhà nước, cơquan nhà nước sẽ đứng ra để quyết định ai có quyền sử dụng, đề ra quy tắc phânchia cột điện.

Trao đổi với chúng tôi, mộtchuyên gia về cạnh tranh của Bộ Công thương cũng cho rằng: Nếu hai bên khôngthương lượng được, cơ quan nhà nước sẽ đứng ra phân xử. “Chuyện độc quyền cộtđiện của EVN là độc quyền tự nhiên. Từ trước đến nay, chỉ có họ trồng cột điện,và Nhà nước giao chức năng nhiệm vụ cho họ. Về góc nhìn quản lý nhà nước, tôicho rằng mục đích cuối cùng của việc này phải là các DN dùng chung cột điện,tránh tình trạng trồng thêm cột mới, vừa lãng phí, vừa mất mỹ quan, ảnh hưởngđến chất lượng, giá cả phục vụ người dân”, chuyên gia này phân tích.

TheoTrường Sơn - Káp Thành Long

TIN LIÊN QUAN