Trong khi lãnh đạo thành phốHà Nội cho rằng, để Thủ đô văn minh, sạch đẹp hơn thì việc siết chặt nhập cư làcần thiết, song theo nhiều chuyên gia luật pháp, nhà văn hóa, giải pháp đó chưachắc mang lại hiệu quả, chưa kể còn trái Hiến pháp và pháp luật.

>>

Theo dự thảo Luật Thủ đô (vừa được đưa ra thảo luậnlần ba), hàng loạt các điều kiện đối với người ngoại tỉnh muốn nhập cư vào HàNội đã được liệt kê: phải có 5 năm liên tục tạm trú và phải chứng minh có việclàm hợp pháp với mức lương ít nhất gấp hai lần mức lương tối thiểu; muốn làmviệc tại Hà Nội phải có giấy phép lao động do Sở LĐ-TB-XH Hà Nội cấp…

Phải là nơi “bốn phương tụhội”

Đón nhận những thông tin trên, GSNguyễn Minh Thuyết, Phó chủ nhiệm UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhiđồng của Quốc hội, cho biết: “Quan điểm của tôi là dự thảo không được tráivới Hiến pháp và pháp luật. Hiến pháp đã quy định mọi công dân đều bình đẳngtrước pháp luật và có quyền tự do đi lại, cư trú trong nước”. GS Thuyết dẫnchứng thêm: Luật Cư trú cũng quy định rất rõ là công dân tạm trú liên tục mộtnăm tại thành phố trực thuộc TW thì được đăng ký thường trú tại thành phố đó.

Trao đổi với chúng tôi một lãnh đạo UB Tư pháp của Quốc hội cho biết, dự thảo Luật Thủ đô chưa được đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội năm 2010. “Chính phủ cũng đã đề nghị, song Quốc hội chưa đồng ý”, vị lãnh đạo này cho hay.

Theo GS Thuyết, dành cho Hà Nộimột cơ chế đặc thù để tạo đột phá trong phát triển là cần thiết. Tuy nhiên, nếucho rằng hạn chế nhập cư thì có thể thay đổi nếp sống và văn hóa của người HàNội là một sai lầm. “Không chỉ ở Việt Nam mà thủ đô của các nước trên thếgiới luôn là nơi bốn phương tụ hội. Nói “Ngàn năm Thăng Long - Hà Nội, hội tụ vàtỏa sáng” cũng là vì thế”, GS Thuyết nói và cho rằng, không ít người vẫnnghĩ dân nhập cư là nguyên nhân “làm hỏng” văn hóa Thủ đô.

Cùng chung quan điểm, đại biểuQuốc hội Dương Trung Quốc cũng cho rằng, quan điểm hạn chế nhập cư để Thủ đôđược văn minh, lịch sự hơn là không đúng. Theo ông Quốc, nếu nhìn nhận vấn đề ởgóc độ hạn chế sức ép gia tăng dân số cho Hà Nội thì còn có thể chấp nhận. Cònviệc “đổ lỗi” cho dân nhập cư và tìm cách hạn chế để bảo vệ văn hóa Thủ đô làcách nói ngụy biện. “Tôi cũng không hiểu quy định dân nhập cư phải có thunhập gấp hai lần lương tối thiểu để hướng tới mục đích gì?”, ông Quốc đặtcâu hỏi.

Dân nhập cư
Theo nhiều nhà nghiên cứu, siết chặt nhập cư chưa chắc đã giúp ích nhiều cho nếp sống và văn hóa Hà Nội.  (Ảnh: Đức Long)

Chỉ nên thực hiện ở… HàNội cũ?

Ở một góc độ khác, ông Vũ ĐứcTân, đại biểu HĐND thành phố Hà Nội chia sẻ quan điểm: “Thủ đô các nước trênthế giới cũng vậy thôi, họ cũng có cách thức riêng để quản lý, hạn chế số dânnhất định”. Tuy nhiên, ông Tân cũng băn khoăn: “Trong điều kiện Hà Nộivừa sáp nhập, liệu điều đó có phù hợp và khả thi hay không? Hà Nội cũ trước đâymuốn xanh - sạch - đẹp đã khó, giờ lại thêm cả Hà Tây nữa, như thế càng khónữa”. 

Theo ông Tân, điều quan trọngnhất trong việc xây dựng một văn bản pháp luật là phải căn cứ từ thực tiễn cuộcsống. “Bây giờ bảo thực hiện ở khu vực nhất định nào đấy thì được, chứ bảothực hiện ở toàn bộ Hà Nội thì rất khó”, ông Tân tỏ ra e ngại và cho biếtthêm, cơ chế đặc thù là cần thiết, song điều đó không có nghĩa có thể là tạo ramột bộ luật “cho riêng mình”.

Ủng hộ quan điểm hạn chế nhập cư,song bà Bùi Thị An, đại biểu HĐND thành phố Hà Nội, cũng cho hay: “Có lẽ chỉnên thực hiện ở khu vực nội thành, hoặc cùng lắm là khu vực Hà Nội cũ. Bây giờthực hiện trên toàn thành phố, e khó khả thi”. Theo bà An, Hà Nội cần cónhững giải pháp lâu dài, để giải quyết tận gốc chứ không thể trông chờ vào việchạn chế nhập cư.

“Chừng nào trong khu vực nội thành còn tập trung hàng nghìn trường học, cơquan, hạ tầng không được cải thiện, ý thức người dân chưa được giáo dục tốt… thìdù luật có ra đời, văn hóa, nếp sống, của con người, văn minh của thành phố cũngchẳng vì thế mà thay đổi được”, bà An nói và dẫn chứng: Luật Giao thôngđường bộ với rất nhiều quy định nghiêm ngặt vậy, nhưng vì sao hằng năm vẫn cóhàng vạn người chết và bị thương vì tai nạn giao thông?

Theo Trần Ngọc Trung
Dân nhập cư