Đã có nhiều công dân, trong khi trên đầu nhiều người dân ở đô thịhiện nay là hệ thống dây điện, cáp viễn thông như “thiên la địa võng”. Một kếtquả khảo sát gần đây cho thấy thu nhập người dân đô thị tăng nhưng môi trườngsống ngày càng căng thẳng.

Thu nhập tăng nhưng sống căngthẳng

Gặp gỡ đầu tuần với phóng viên,kiến trúc sư Ngô Trung Hải (quyền viện trưởng Viện Kiến trúc - quy hoạch đô thịvà nông thôn, Bộ Xây dựng) nói:

- Nhiều đô thị hiện giờ đang rơi vào tình trạng lộn xộn. Nếu không nhanh chónghoàn thiện hệ thống hạ tầng một cách đồng bộ thì sẽ có nhiều sự cố trong vòngmười năm tới, nhất là đối với những thành phố lớn. Bây giờ có thể gọi Hà Nội vàTP.HCM là thành phố cực lớn rồi. Thế giới định nghĩa mega city (siêu đô thị) làthành phố có trên 10 triệu dân. Vậy thì tương lai không xa VN sẽ có mega cityvới những bài toán hết sức hóc búa của nó.

Đô thị lộn xộn
Ông Ngô Trung Hải

* Theo ông, đâu là nguyênnhân khiến đô thị rơi vào tình trạng lộn xộn?

- Phát triển đô thị như vừa quacho thấy sự nôn nóng. Nhà đầu tư chưa có đường đã làm khu đô thị. Người dân chưacó phép đã xây dựng. Không ai tuân thủ theo một quy trình gì hết. Chính quyềncũng nôn nóng, nhiều khi chưa có gì cũng cấp phép. Cứ như thế càng ngày càng sailệch.

Chúng ta biết rằng những nước cóbộ mặt đô thị đẹp thì không ai được phép nôn nóng, ví dụ làm đường và hạ tầngxong thì mới được xây dựng khu đô thị, người dân muốn xây nhà phải có phép, nếuquy định là xây mái ngói thì nhất quyết phải mái ngói không được mái bằng...Nghiêm túc như vậy mới làm được cái gì hoàn chỉnh cái đó. Quy hoạch đặt ra rồithì phải tuân thủ.

Còn ở ta, ngay tại thủ đô mà quyhoạch vành đai hai, vành đai ba hơn mười năm nay đã làm xong đâu, mặc dù ý tưởngquy hoạch rất tốt, nếu chưa làm xong thì không nên đổ lỗi cho quy hoạch. Ở đâyvấn đề nằm ở khâu thực hiện quy hoạch.

Đô thị lộn xộn
Xe buýt, xe máy chen nhau tránh “lô cốt” trên đường Phan Đình Phùng, TP.HCM sáng 24-1. Một phụ nữ bước xuống xe buýt và phía sau một người đi xe máy đang chạy tới - (Ảnh: T.T.D.)

* Lẽ ra phải hướng đến những “đô thị không dây” thì có vẻ như nhiều doanh nghiệpvẫn đang cố bám lấy cột điện?

- Đô thị nhiều loại dây treo trêncao sẽ ít an toàn cho người dân. Chúng ta biết rằng có những doanh nghiệp chỉđơn giản làm một động tác kéo dây cáp qua cột điện vào nhà khách hàng, vậy làyên tâm thu tiền hằng tháng. Trong khi đó trách nhiệm của doanh nghiệp là phảihạ ngầm hệ thống dây cáp của mình.

Sâu xa hơn, câu chuyện nằm ở cáchphát triển đô thị lâu nay, trong đó có cả những khu đô thị mới. Nó xuất phát từđộng cơ muốn thu lợi ngay chứ không nghĩ rằng đô thị phải tồn tại lâu dài. Ngườita chỉ đơn thuần xây vỉa hè xong, bán đất, nhà dân mọc lên, có điện chiếu sángthì nghĩ vậy là ổn, mà không thấy câu chuyện đô thị sẽ còn kéo theo nhiều vấn đềkhác trong tương lai.

Đô thị lộn xộn
Trạm điện thoại công cộng hư hỏng, kính vỡ sắc cạnh dễ gây thương tích cho người đi đường (ảnh chụp tại góc đường Nguyễn Văn Trỗi - Nguyễn Trọng Tuyển, Q.Phú Nhuận, TP.HCM) - (Ảnh: N.C.T.)

* Với nhiều đô thị ở nướcta hiện nay, việc hướng đến trở thành đô thị văn minh theo nghĩa tạo cảmgiác thoải mái cho người dân trong sinh hoạt chắc còn lâu, bởi vì ngay cảđiều đơn giản là an toàn trước lưới điện khi ra đường cũng chưa có được?

- Tôi xin lấy ví dụ về ngõ hẻm ởTP.HCM. Sao không quy hoạch đường to, nếu ở trong hẻm có cháy sao xe chữa cháyvào được? Thật ra mấy chục năm không làm được vì không có ai làm. Không có chínhquyền cấp quận hay cấp phường nào đứng ra vận động tổ dân phố, vận động từngngười dân chịu lùi nhà mình vào một tí để cái ngõ to ra. Đã có ai vì việc chungmà đứng ra vận động như vậy chưa? Trong khi đó kinh nghiệm ở Cần Thơ cho thấyviệc nông hẻm (mở ngõ to ra) hoàn toàn có thể làm được, giờ đây nhiều ngõ hẻm ởCần Thơ đã đẹp hơn hẳn.

* Nghĩa là một trong những đòihỏi lớn nhất là chính quyền có trách nhiệm hơn nữa với người dân, chủ động giảiquyết những vấn đề đặt ra trong cuộc sống hằng ngày của người dân cũng là của đôthị?

- Tất nhiên ở đây có nhiều vấn đềliên quan. Có thể việc nông hẻm đã được nghĩ đến nhưng ai đó thấy... khó quá lạithôi. Ví dụ như ông chủ tịch phường, lương được bao nhiêu mà đủ sức đi vận độngtừng nhà dời vào để ngõ rộng ra. Nói về việc vận động dân, người ta thường nhắcđến việc ông bí thư Thành ủy Đà Nẵng đi đến tận nhà dân để trò chuyện, thuyếtphục. Chúng ta thường rất giỏi vận động quần chúng, nhưng cụ thể trong việc vậnđộng quần chúng để chỉnh trang đô thị thì hình như chưa tốt lắm.

Theo Võ Văn Thành - ThuHà
Đô thị lộn xộn