Cứ hết mùa rẫy, ngườiBahnar, Xê Đăng, Jrai… lại cầm theo nỏ, một ít đồ dùng thiết yếu langthang trong rừng sâu. Người bản địa gọi là tháng Ninh Nơng. Chuyện sănbắn những con thú nhỏ chỉ là thú tiêu dao, thỏa sức rong chơi sau nhữngngày mùa vãn. Hành trình vào rừng sâu của họ còn có một thú vui khôngthể bỏ qua: uống rượu cây!
Cây để lấy rượu, người XêĐăng gọi là loă tea vea, người Bahnar gọi cây doak, thường mọc rải ráctrong những cánh rừng sâu ở huyện Đăk Glei (Kon Tum) và xã Đăk Plin,huyện Kon Chro (Gia Lai). Cây có hình dáng tương tự cây dừa nhưng thânnhỏ, lá mảnh hơn. Nó như là một đặc ân của đại ngàn nên trở thành củahiếm, dù mọc ở rừng sâu nhưng phần nhiều đều có người đánh dấu làm chủ.
| |
| Lấy rượu từ cây doak mùa Ning Nơng |
A Minh, một chủ cây tựhào: “Cây của mình mỗi năm lấy được khoảng 50 lít rượu. Phải chừng 4, 5năm nữa mới hết. Cây non được khoảng 2 năm là có thể lấy rượu. Mỗi năm,cây ra những buồng hoa như buồng cau, rất thơm. Chừng hai tuần hoa rụng,từng chùm quả xanh non nhú lên. Thời điểm “khai rượu” đã đến. Người lấyrượu chỉ cần chặt đứt cuống của buồng quả, lấy dụng cụ đem theo hứngnước chảy ra, bỏ thêm vài thứ lá nữa là có rượu uống. Nếu cây chảy nhanh,khoảng vài tiếng là có cả chục lít rượu cây. Mỗi cây mỗi năm chỉ cho từ2 - 3 buồng, có từ tháng 1 đến tháng 7”.
Đến mùa Ning Nơng, nhiềunhóm người lại tập hợp vào rừng cùng hưởng thứ rượu cay cay, có vị thơmrất đặc trưng. Trải lá cây xuống đất, đốt một đống lửa nhỏ nướng nhữngcon thỏ, chồn… mới săn được. Thịt rừng chấm muối giã ớt xanh, nhấp thêmchút rượu nồng giữa giá lạnh đại ngàn, hẳn không dễ gì quên được!
Rượu cây thường chỉ uốngtrong ngày. Đây là lý do khiến rượu thường được uống ngay gốc cây, hễ aicó rượu là mọi người cùng đến uống. Nó chưa hề có giá trị về thương phẩm.Nhưng có lẽ thứ rượu lạ lùng này cũng là một hình ảnh phản ánh giá trịđộc đáo của văn hóa làng - rừng.
TheoTrần Hiếu
TNO
