Chiếc yếm đào đang đi dần vào đờisống hiện đại, mang lại nét dịu dàng và quyến rũ cho người phụ nữ.

Chẳng biết cái yếm có từ thờinào, nghe nói nó có từ thế kỷ 12 triều Lý. Xưa dân mình quen ăn chắc mặc bền, áoquần còn chưa đủ mấy ai để ý đến nội y. Sáng kiến cải tiến nội y đặc sắc nàychắc chắn là của các công chúa, các tiểu thư phu nhân nhà qúy tộc. Người ta nóicái yếm ra đời để tôn cái lưng ong, thì đúng rồi, nhưng trước hết nó che bộngực, nơi đàn ông hay để ý tất phải có che đậy, bảo vệ.

Đời yếm
Áo yếm có từ thế kỷ 12 triều Lý

Thoạt kỳ thủy chiếc yếm có hìnhvuông vắt chéo trước ngực, góc trên khoét làm cổ, hai đầu mẩu dây để cột ra saugáy. Sau thì thiên hình vạn trạng. Cổ khoét tròn gọi là yếm cổ xây, cổ nhọn đầuhình chữ V gọi là yếm cổ xe, đáy chữ V mà xẻ sâu xuống gọi là yếm cổ nhạn.

Nghệ thuật nửa kín nửa hở của cáiyếm gọi là tuyệt chiêu, cả ba góc luôn tình trạng sắp nhìn thấy nhưng vẫn kínđáo như thường. Tấm lưng ong lộ thiên phía sau, bộ ngực nẩy rung rinh phía trướcvô cùng hấp dẫn. Về sau sinh ra cái nịt ngực để bảo vệ bộ ngực, làm cho ngựckhỏi sệ lại tránh được hoàn toàn mọi góc nhìn xéo của cánh mày râu.

Cái nịt ngực lúc đầu chỉ là tấmvải thô buộc chặt ngực, sau mới khoét lỗ cho thoáng, làm dây buộc cho tiện, gọilà cái xu chiêng. Đến khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, xâm lược luôn cái yếm,mẫu corset của đàn bà tây chế ngự ngực đàn bà rất nhanh. Gái tân thời nêu gươngđeo trước, về sau cả tân thời lẫn nạ dòng, cả gái quê lẫn gái thành thị đều đuanhau đeo,cái yếm tuồng như biến mất, chỉ còn lại nơi đàn bà thuần chất quê.

Đời yếm

Thực ra nịt ngực là biến dạng củacái yếm, nó sinh ra vì nhu cầu có bộ ngực đẹp của phụ nữ, độ nửa kín nửa hở rõràng hơn. Đàn bà xưa nay đều vậy, vừa muốn che vừa thích khoe, cái yếm tưởng hởnhưng kín như bưng, nịt ngực khác, góc nào cũng lồ lộ những khoảng da thịt trắngngần, gợi cảm hấp dẫn.

Ngày này nơi gọi xu chiêng, nơigọi nịt ngực, nơi gọi cooc-sê tùm lum tùm la. Trước 1975 không biết miền Nam gọilà gì chứ miền Bắc đều gọi là cooc-sê, gọi thế vừa thanh lại vừa oách. Thời nàychiến tranh ác liệt, dân chúng đào hầm phòng chống bom đạn thì cái cooc-sê cũngcố thủ bằng một lớp vỏ rất dày.

Lúc đầu chị em còn cho may chồnglớp nhiều lớp vải dày cộp, sau còn lót cả catton, giống hai cái phễu nhọn cứng.Ra đường cô nào cô nấy hai khối nhọn hoắt, càng nhọn càng oách. Chả hiểu ngựccứng nhọn thì đẹp kiểu gì nhưng các cô đua nhau cứng nhọn.

Đời yếm
Áo yếm để lộ tấm lưng ong

Đã thế còn thắt rất chặt, ép bộtuyết lê trong hầm catton, thời này chị em toàn cài cú, mỗi lần mặc cài cúc vôcùng khó phải có người đứng sau giúp cài cho rất phức tạp nhưng chẳng ai chịunới rộng ra. Nhiều người bị viêm loét ngực cũng vì thế nhưng chẳng ai rời mốtnhọn cứng, cứ đua nhau cứng hơn nữa, nhọn hơn nữa, rất lạ.

Cô nào ngực nhỏ còn độn cả mộtlớp vải dày cứng, đôn cái cooc-sê lên thật cao thật nhọn cho bằng chị bằng em.Nhiều cô đầu nhọn cooc-sê đâm thủng cả áo. Đi xem phim đứng trước chị em, lỡ cônào đè ngực vào lưng, hai cái đầu nhọn đâm một phát, đau chết điếng.

Miền Nam giải phóng, ngực chị emmiền Bắc cũng được giải phóng luôn, cái cooc-sê cứng nhọn chật cứng của chị emmiền Bắc gần như đồng loạt biến mất, thay vào đó là cooc-sê mút mềm mại nhẹnhàng rộng rãi của miền Nam.

Đời yếm
Nghệ thuật nửa kín nửa hở của cái yếm gọi là tuyệt chiêu, cả ba góc luôn tình trạng sắp nhìn thấy nhưng vẫn kín đáo như thường

Cho đến năm 1980 trở đi mốt nhọnhoắt nhường chỗ cho mốt tròn đều. Các cooc-sê sẽ có thêm một gọng đỡ bằng théphay nhựa cứng, ngoài có viền đăng ten nhìn rất ngon mắt. Dần dà các loại cooc-sêđược cải tiến thiên hình vạn trạng, cooc-sê không dây vai, cooc-sê khuy móc phíatrước, cooc-sê may liền áo, cooc-sê hoàn toàn không dây, chỉ hai cái kẹp mócliền vô ngực cũng giản tiện.

Ngày nay hình như chị em đangchán các loại cooc-sê, nhiều người không thèm đeo nó nữa, họ thích sự rung rinhgợi cảm khi di chuyển hơn là cứ đóng đinh chật cứng, mất cả mềm mại. Cái yếmngàn xưa lại trở về, trên sân khấu, ngoài đường phố ta thấy gái tân thời ngàynay đang đeo những cái yếm tân thời thay luôn cả áo. Cái yếm khéo phô cái eothon và làn da trắng mềm mại, khoe luôn đôi cánh tay tròn lẳn, ba góc chéo luônở tình trạng sắp nhìn thấy, mỗi bước đi lại rung rinh rung rinh.

Thế mới biết ông bà ta xưa thậtkhéo chơi.

Theo Nguyễn Quang Lập
Đời yếm