Khi cả nước thi hát

Cặp đôi hoànhảo đang vào hồi chung kết dường như là bức tranh thể hiện khá rõ những góccạnh của làng giải trí Việt hiện nay- từ hình thức tổ chức đến nội dung chươngtrình, các nhân vật chính và hiệu ứng khán giả.

Những gương mặt quen thuộc trên ghế giám khảo các cuộc thi.

TừCặp đôi hoàn hảo giai đoạn cuối

Cặp đôi hoànhảo có nhiều nét giống Bước nhảy hoàn vũ (Dancing with the stars-Nhảy với sao) và một số chương trình khác bởi các chương trình này đều do SimonCowell - trùm ngành giải trí truyền hình, phù thủy sáng tạo các game show xâydựng. Khi mua cấu trúc để sản xuất tại Việt Nam, bên cạnh việc phải đúng nộidung, nhà sản xuất cũng bê luôn cách mà các nhà sản xuất kia thực hiện.

Đó là kéo nhữnggương mặt quen của các chương trình trước: Vietnam Idol hay Bướcnhảy hoàn vũ tham gia. Bởi thế những Siu Black, Lê Hoàng, Hồ Hoài Anh, LêQuang, Đức Huy… giờ lại tiếp tục làm giám khảo dù ít hay nhiều.

Tại Cặp đôihoàn hảo, các giám khảo vẫn chỉ làm công việc quen thuộc là nói, xem rachẳng khác công việc của những chương trình trước: “Tôi thấy…” “Tôi khôngthích…” hoàn toàn cảm tính, ít tính chuyên môn. Chưa kể MC Phan Anh của Vietnam Idol 2010 và Đoan Trang, gương mặt của hai mùa Bướcnhảy hoàn vũ giờ lại tiếp tục tham gia với vai trò MC và thí sinh.

Về chuyện người nổitiếng hát. Thập niên 90 thế kỷ trước, thời của phim mỳ ăn liền, diễn viên như LýHùng, Diễm Hương, Việt Trinh…cũng thường xuyên lưu diễn các tỉnh. Họ là diễnviên điện ảnh, lưu diễn sân khấu thì lưu diễn cái gì? Thì giao lưu, nói chuyệnđời rồi hát vài câu. Dĩ nhiên họ hát chẳng được như ca sỹ (có nữ diễn viên nổitiếng thời đó còn bị báo chí kêu là giọng mèo hen) nhưng vẫn lưu diễn thườngxuyên bởi khán giả đến không phải để nghe giọng hát của họ.

Sau đó chục năm,nhiều người mẫu, hoa hậu cũng lấn sân ca nhạc: Hà Kiều Anh, Ngô Mỹ Uyên, HiềnMai, Giáng My, Trịnh Kim Chi... Phòng trà sang trọng Tiếng Tơ Đồng (TPHCM) cònlàm hẳn những đêm nhạc mang tên Người đẹp hát.

Các ông bầu sânkhấu nhảy ra kinh doanh chương trình Tiếng hát các danh hài, quy tụnhiều danh hài cùng hát thay vì chỉ tấu hài. Nhiều đến mức có báo kêu lên: “Chắcmai mốt sẽ có cả Tiếng hát các huấn luyện viên hay Tiếng hát củanhững quả bóng Vàng”. Nghĩa là cứ ai nổi tiếng bất cứ lĩnh vực gì đều cóthể hút khách nhờ…. hát.

Cái mới cái lạ dùđược lăng xê, quảng bá rầm rộ đến đâu rồi cũng nhạt đi. Đa phần người đẹp đều cógiọng hát ở mức trung bình yếu, danh hài thì hát mà như đang... tấu hài. Kháchít dần, các ông bầu cũng tự nguyện bỏ chương trình.

Và vài năm gần đây,một số đài truyền hình mở các game show Hát cùng ngôi sao, Giao lưuvới thần tượng ca nhạc… nói chung chỉ để mọi người thể hiện giọng hát cùngngôi sao ca nhạc. Đến Cặp đôi hoàn hảo, thêm một lần nhà tổ chức đánhvào sự tò mò vốn chẳng mới của khán giả. Có chăng ở cuộc này cái cũ ấy được làmbài bản hơn, chuyên nghiệp hơn. Còn hiệu quả ra sao?

Đến côngnghệ giải trí thời Idol

Trước VietnamIdol, từng có nhiều cuộc thi âm nhạc hình thức nhiều nét giống Idol. Đó làthí sinh phải hát theo nhiều phong cách, giám khảo ngồi dưới nhận xét, đánh giá.Công nghệ viễn thông phát triển cũng góp phần qua việc nhắn tin bình chọn.

Cho tới thời điểmnày, hình thức tổ chức mang phong cách Idol vẫn tồn tại gần như trong tất cả cáclive show lớn, từ chương trình dành cho thiếu nhi như Đồ- Rê- Mí đếnTiếng ca học đường (HTV), Hương mùa thu (VTV), Tiếng hátmãi xanh (HTV)…Đó là chưa kể Sao Mai điểm hẹn, Sao Mai, Ngôi sao tiếnghát truyền hình, vân vân.

Tuy nhiên đó chỉ làhình thức bề ngoài, còn đi sâu vào nội dung mới thấy sự khắc nghiệt và áp lựclớn đến cỡ nào cho thí sinh mỗi cuộc. Những năm 90 thế kỷ trước, thị trường giảitrí truyền hình mới manh nha tại Việt Nam, các cuộc thi thường chia làm nhiềuvòng, mỗi vòng có một số thí sinh bị loại. Nhưng khi áp dụng công nghệ mới, cáccuộc thi biến thành cuộc cạnh tranh của một nhóm thí sinh.

BTC chọn những thísinh tiêu biểu, cho họ lần lượt thi qua hết vòng nọ tới vòng kia và tỷ lệ bịlọai thường rất thấp, thậm chí có cuộc, BTC còn định sẵn một số thí sinh nhấtđịnh và kéo họ thi đủ mọi vòng, mỗi vòng một thể lọai do BTC nghĩ ra.

Để thành công trongmỗi vòng thi, thí sinh phải khổ luyện trong thời gian ngắn. Như Vietnam Idol,chỉ có 3- 4 ngày để tập luyện một bài hát mới, vòng cuối phải tập 2 bài. Còn tạiBước nhảy hoàn vũ, thí sinh phải tập 1- 2 điệu nhảy trong 1 tuần.

Thời gian cực ngắnđể hòan thành một tiết mục mới khiến phải quay cuồng, dốc hết sức lực. Với thísinh tự do như tại Vietnam Idol còn đỡ, chứ Bước nhảy hoàn vũhay Cặp đôi hoàn hảo, thí sinh đều có nghề khác, thời gian tập luyện bịchi phối.

Diễn viên ĐạiNghĩa, thí sinh Bước nhảy hoàn vũ kể: “Một ngày tôi chỉ tập được có vàitiếng vào buổi tối bởi còn phải đi đóng kịch, đóng phim, làm MC. Đó là công việcchính của tôi và thi Bước nhảy hoàn vũ chỉ cho vui. Cho vui không cónghĩa là dễ dãi. Bởi thế có lúc tôi đã kiệt sức, ngã gục ngay giữa buổi tập.Nhưng vẫn không dám nghỉ vì danh tiếng của mình. Ra thi ai cũng nghĩ mình nhảyđẹp, nhảy giỏi, nào biết đâu phải cắn răng vì đau, không ít lần phải dùng đếnthuốc giảm đau”.

Để nâng cao chấtlượng, nhà tổ chức mời chuyên gia thanh nhạc, vũ công giúp sức. Thí sinh đượctâp luyện thì quá tốt nhưng người không có cá tính sáng tạo thì dễ mất đi sựsáng tạo riêng. Trường hợp tạo dấu ấn riêng của Uyên Linh tại Vietnam Idol2010 là hiếm hoi. Còn lại qua bao nhiêu cuộc thi hát, người ta chỉ ngheđược những giọng ca hao hao, cách xử lý tương tự nhau. Tất cả trở thành nhữngbản photocopy của nhau, khó ai phân biệt được giọng từng người sau khi cuộc thikết thúc.

Tại Bước nhảyhoàn vũ hay Cặp đôi hoàn hảo, người ta thấy nhiều tiết mục dự thithậm chí chẳng nhảy, chẳng hát bao nhiêu. Như đêm chung kết Bước nhảy hoànvũ 2011, Thủy Tiên chẳng nhảy bao nhiêu mà toàn thấy các phụ diễn nhảy, rồitrong các đêm thi Cặp đôi hoàn hảo, khán giả nghe giọng của nhóm bèCadilac to hơn, nhiều hơn so với giọng thí sinh.

Thí sinh có giọngca tệ hại lại bày các chiêu trò như đóng kịch, giả giới tính để hút khán giả chứhát hò được mấy. Rất tiếc những chiêu trò kiểu như vậy lại được đánh giá cao vàkhán giả (thậm chí ban giám khảo) quên béng phần chính của cuộc thi. Nhà tổ chứcbiết chuyện đó không? Chắc chắn biết là cuộc thi đã đi sai mục đích nhưng vì cónguồn tài trợ, quảng cáo chen kín chương trình và đã thu khoản tiền lớn từ tinnhắn bình chọn nên cứ để mặc! Chỉ khán giả trân mình chịu trận.

Đàm Vĩnh Hưng và Kim Thư- được hay mất qua “Cặp đôi hoàn hảo”?

Vàhệ lụy

Nhạc sỹ DL khi mớitừ nước ngoài trở về đã rất ngạc nhiêu khi thấy ở Việt Nam những tụ điểm sânkhấu ca nhạc có ở khắp nơi. Anh còn ngạc nhiên hơn khi nhiều ca sỹ dù đang ởđỉnh cao vẫn hát ở những sân khấu bình dân nhất.

Và khán giả, dù íttiền vẫn có thể gặp gỡ, nghe các ca sỹ nổi tiếng hát trực tiếp. “Đây là điều khálạ vì trên thế giới, những ca sỹ nổi tiếng thường hát ở những nơi nhất định đểkhẳng định giá trị của mình. Còn ở Việt Nam, ca sỹ bình dân hết mức, bạ chỗ nàocũng hát” – DL nói.

Ca sỹ thế giới cũngđi hát để kiếm tiền nhưng họ kiếm tiền theo cách riêng, nghĩa là nhận hát ở nơixứng đáng, nhận số tiền xứng đáng. Một năm có thể họ đi hát vài lần nhưng cát sênhận được phải là con số lớn. Thời gian còn lại đầu tư tập luyện, sáng tạo nhằmkhẳng định đẳng cấp.

Còn ở Việt Nam, casỹ tập luyện ít, dành thời gian để đi hát kiếm tiền là chủ yếu. Ca sỹ thành danhhay không - được đánh giá nhờ số sô diễn hằng đêm và số tiền cát sê từng sô.

Ca sỹ hàng TOP nhấtViệt Nam được chừng năm chục triệu/sô hát vài bài, một đêm diễn 5 điểm thì sốtiền quá khá. Rồi còn hát event (sự kiện) cho các công ty, hát sinh nhật đámcưới cho các đại gia, nói chung ca sỹ hát tất miễn là có tiền!

Năng nhặt chặt bị,miệt mài hát qua ngày qua tháng chỉ mấy bài hát tủ, ca sỹ hạng bèo cũng mua đượcnhà, sắm được xe giữa Sài Gòn đắt đỏ. Còn ca sỹ hàng đỉnh thì khỏi nói, đóngthuế thu nhập chỉ vài chục triệu đồng và thừa tiền để mua nhà vài triệu đô, muabiệt thự vài ngàn cây rồi đập đi xây lại cả ngàn cây nữa.

Sự giàu có của giớica sỹ đã khiến những cuộc thi hát trở lên đắt khách, mỗi lần tổ chức có hàngngàn thí sinh đăng ký, năm sau đông hơn năm trước. Người thi rớt thì sang nămthi lại hay chạy qua thi cuộc khác. Người thi đậu, có chút tiếng tăm thì vội vãlao vào cuộc đua kiếm tiền y hệt ca sỹ đi trước.

Công nghệ đào tạosiêu tốc từ cuộc thi không giúp cho họ nâng cao chất lượng giọng hát mà giúp họkhai thác thị trường giải trí theo cách nhanh gọn. Nghĩa là lại tập tành vài cakhúc tủ rồi chạy sô. Vài người khác trong giới giải trí, có một chút tiếng tămcũng nhảy vô làm ca sỹ. Giọng còn yếu ư? Công nghệ điện tử nâng tầm dễ ợt.

Thủ thuật hát nhép,hát nhờ nhóm bè, hát mà nhạc đệm át đi cả giọng, hay lấy vũ đạo, khoe cơ thể gợicảm để khán giả xem là chủ yếu. Những chiêu trò giải trí được trợ lý- những taycao thủ trong làng giải trí lôi ra áp dụng triệt để trên sâu khấu. Đó là chưa kểnhững thủ thuật PR đánh bóng ngoài sân khấu như khoe hàng, nói xấu nhau để tạoscandal. Tất cả chỉ để thu hút khán giả.

Tất cả những điềuđó đang làm nên một thị trường giải trí bát nháo. Người có thực tài, muốn khẳngđịnh bằng thực tài phải né xa, nếu không cũng lao vào cuộc đua sặc mùi tiền này.Còn khán giả thì bị thị hiếu tầm thấp chinh phục dần, dẫn đến việc trở thành nạnnhân của những trò giải trí rẻ tiền kia mà không biết. Thị trường giải trí Việtcứ năm này qua năm khác quanh quẩn như thế.

Theo TiềnPhong