Người Guatemala cho rằng, một trái bơ vớibốn-năm cái bánh bột bắp và một tách cà phê là đủ cho một bữa ăn tốt. Bơkhông chỉ là trái cây, mà còn là một loại lương thực.

Ngoàitrái bơ chín được dùng làm thực phẩm và làm thuốc, các bộ phận khác của câybơ như lá, vỏ cây, vỏ trái, dầu trích từ hạt, cũng được dùng làm thuốc.Trong 100g phần ăn được của trái bơ có chứa:

- Nước60g, protid 2,08g, lipid 20,1g, glucid 7,4g.

- Cácchất khoáng: Ca 12mg, P 26mg, Fe 0,6mg, K 1,2mg. Ngoài ra còn có magne,mangan, kẽm, đồng, natri và thêm lượng nhỏ selen.

- Cácvitamin: vitamin A 0,205mg, vitamin B1 (thiamin) 0,05mg, vitamin C 19-20mg,vitamin E  4,16mg.

- Cácamino acid có trong trái bơ là cystin, trytophan. Ngoài ra còn có nhiều chấtkháng sinh, acid folic, acid oleic, acid pantothenic (vitamin B5).

Trongtrái bơ còn các chất dinh dưỡng thực vật có ích khác như glutathione,beta-sitosterol, lutein. 

Lợi ích của trái bơ

Chínhvì lẽ đó, bơ được xem là một trong rất ít loại trái cây không có cholesterolxấu, lại có chất béo không bão hòa đơn (acid oleic, giúp làm giảm lượngcholesterol xấu trong máu). Đặc biệt, trái bơ rất tốt đối với người béo phìvà những người ăn kiêng.

Nhữngngười mới ốm dậy, phụ nữ có thai không được khỏe, người làm việc quá sức,trạng thái thần kinh dễ kích thích, đau dạ dày - ruột, gan - mật, thừa acidniệu, có thể dùng trái bơ chín mềm để ăn hoặc chế biến thành những món khácnhau như: trộn với nước chanh, cho thêm đường hoặc sữa vào đánh đều hoặc xaythành kem để ăn. Một ngày có thể dùng một-hai trái (400-800g). Trái bơ chứarất nhiều chất beta - sitosterol, có tác dụng làm giảm hàm lượnglipoprotein và triglycerid (thành phần chất béo gây hại cho tim và sứckhỏe), giúp phòng tránh các nguy cơ tai biến mạch máu não hoặc các bệnh liênquan đến tim mạch. Chất xơ từ trái bơ rất có ích cho người bị đái tháo đườngtype II, cao huyết áp, rối loạn lipid máu, táo bón… Các chất khoáng trong bơcũng giúp xương chắc khỏe, điều hòa áp lực máu và nhịp tim, hạn chế chứngđau nửa đầu, làm cân bằng hệ thần kinh và có tính chất kích thích tình dục(aphrodisiac properties). Ngoài ra, bơ còn có tác dụng chống tăng độ acidcủa nước tiểu. Bơ cũng là nguồn folate rất quan trọng đối với phụ nữ trongđộ tuổi sinh nở.

Trẻ nhỏở tuổi ăn dặm (từ sáu tháng trở lên) có thể dùng thịt trái bơ tán nhuyễntheo cách sau: chọn một trái bơ chín mềm, rửa sạch. Cắt khoanh và dùng muỗngnạo tán nhuyễn thịt bơ. Có thể dùng trực tiếp cho bé, hoặc pha loãng vớichút sữa, hoặc trộn chung với các loại trái cây nghiền khác như chuối, táotây… Trái bơ rất có lợi cho sức khỏe của trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh, vìtrong bơ có chứa một hàm lượng protein gần tương đương với sữa bò. Ngoài ra,hàm lượng vitamin A, E, C khá cao,  rất tốt cho sự tăng trưởng của trẻ.

Trái bơcũng giàu chất chống oxy hóa, có tác dụng ngăn ngừa hình thành các gốc tự dodẫn đến một số bệnh như ung thư, đục thủy tinh thể, lão hóa da…, có tác dụnggiúp làn da săn chắc. Ngoài ra, bơ còn có hàm lượng muối thấp, chất xơ cao,có hàm lượng lutein cao, có chất carotenoid tự nhiên, được sử dụng vào việcchăm sóc sắc đẹp và sức khỏe, vì loại trái cây này giúp mắt sáng và cho mộtlàn da đẹp.

Đặcbiệt, tinh dầu chiết xuất từ trái bơ có nhiều giá trị trong việc tái tạo vàgiữ ẩm làn da. Dầu bơ có tác dụng bảo vệ làn da không bị khô và tăng khảnăng đàn hồi của da. Chất dầu trong trái bơ được coi là có ích cho việc chữatrị bệnh vẩy nến và chứng khô da. Thịt trái bơ có tác dụng làm mát, dịu da,làm lành các vết thương mưng mủ và bôi lên da đầu để kích thích mọc tóc.

Ngườita còn sử dụng lá và vỏ của cành non cây bơ để trị tiêu chảy, kiết lỵ, trừngộ độc do ăn uống, làm giảm ho, giảm acid niệu. Liều dùng 20-40g lá hoặc vỏthân/ngày. Sắc với 750ml nước còn 500ml, chia ba lần uống trước bữa ăn. Tuynhiên, cần thận trọng, vì những loại này có tác dụng kích thích kinh nguyệtvà có thể gây sẩy thai. Vỏ trái bơ cũng được dùng để tẩy giun sán.

Theo Lương y Đinh Công Bảy
PNCN