Sẩy thai, thai chết lưu,bé sinh ra có thể mắc những bệnh bẩm sinh như điếc, đục thủy tinh thể,giảm thị lực, vàng da, tim bẩm sinh, khiếm khuyết ống thần kinh, nhiễmtrùng sơ sinh, suy dinh dưỡng, ung thư… đôi khi chỉ vì mẹ mắc những cănbệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa được nhưng đã không làm.
Đáng nói làchi phí phòng ngừa không hề đắt, có khi chỉ là một hộp axít folic giá12.000đ.
Từ phòng bằng thuốc
Vợ chồng chị N.T.M. (24tuổi, Sóc Trăng) bàng hoàng khi các BS Bệnh viện (BV) Từ Dũ thông báocon chị có nguy cơ mắc hội chứng Rubella bẩm sinh. Kết quả xét nghiệmcủa chị cho thấy rubella IgM và IgG dương tính cao. Chị đã mang thai đếntuần lễ thứ 18, nhưng qua kiểm tra bệnh sử, chị từng bị sốt phát bancách đó sáu tuần.
![]() |
| Ít nhất các bà mẹ phải đi kiểm tra sức khỏe tổng quát trước khi mang thai 3 tháng |
Chị T.T.K.T. (Q.BìnhThạnh, TP.HCM) cũng đang phải đứng trước một quyết định đau lòng làphải bỏ thai. Chị từng sinh con đầu lòng rất an toàn, nên lần này chủquan, không đi xét nghiệm rubella trước khi mang thai lần thứ hai. Thaiđược 11 tuần tuổi, kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số kháng thể rubellaIgM và IgG của chị dương tính khá cao. Các BS khuyên, biện pháp tốtnhất là nên chấm dứt thai kỳ, nhằm tránh các dị tật thai nhi.
Từ đầu năm đến nay, ướctính mỗi tháng BV Từ Dũ tiếp nhận sáu – bảy thai phụ nhiễm rubella cấpvới tuổi thai dưới 13 tuần. Hầu hết những thai phụ mang thai ở tuần tuổinày đều được tư vấn chấm dứt thai kỳ sớm vì tỷ lệ dị tật bẩm sinh ở conrất cao.
BS Đặng Lê Dung Hạnh -Trưởng khoa Khám bệnh A, BV Hùng Vương khuyến cáo: “Nếu mẹ nhiễmrubella trong ba tháng đầu cho đến khoảng 17 tuần, em bé thường bị điếc,đục thủy tinh thể, mù, giảm thị lực, bị dị tật ở tim… Còn sau 17 tuần,em bé sinh ra từ những bà mẹ mắc bệnh rubella thai kỳ dễ bị nhiễm trùngsơ sinh: vàng da, chảy máu, nổi ban khắp người, viêm phổi. Mẹ nhiễmrubella cũng có nguy cơ sinh non hoặc sẩy thai. Cứ 10 thai phụ bị nhiễmrubella có khoảng tám đứa trẻ sinh ra bị dị tật. Vì thế, thai phụ nàokhi phát hiện mình bị nhiễm rubella cũng đồng ý bỏ thai”.
Rubella là một trongnhững bệnh có tỷ lệ gây dị tật cho thai nhi cao nhất. TS-BS Lê Thị ThuHà - BV Từ Dũ cho biết: “Nếu thai dưới 12 tuần mà mẹ nhiễm rubellacấp, nguy cơ thai nhi mắc dị tật bẩm sinh đến 90%. Mẹ nhiễm bệnh khituổi thai từ 13 – 14 tuần, nguy cơ dị tật là 30%. Để dự phòng rubellabẩm sinh, việc tiêm phòng là hết sức cần thiết.”
Ngoài rubella, con còn cóthể bị lây virus viêm gan B từ mẹ. Theo các BS chuyên khoa sản, phần lớnvirus viêm gan B lây nhiễm cho trẻ lúc mẹ chuyển dạ, một số ít lây tronggiai đoạn bào thai. Trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, những trẻ sơ sinh cómẹ mắc bệnh viêm gan siêu vi B, cần phải được tiêm cả Immunoglobulinviêm gan B (hepabig) và vaccine viêm gan B (engerix B hoặc hepavax).
Những người nhiễm virusviêm gan B thường tự khỏi; một số sẽ chuyển thành viêm gan mãn tính;trong đó, sẽ có một số trường hợp chuyển sang ung thư gan sau 5 - 10năm. Với trẻ bị nhiễm virus viêm gan B từ mẹ, số ca bị viêm gan mãn tínhnhiều hơn so với người lớn, số ca ung thư gan cũng nhiều hơn và thờigian chuyển từ viêm gan mãn tính sang ung thư cũng ngắn hơn”.
Viêm gan B là bệnh hoàntoàn có thể dự phòng được nhờ vào việc tiêm ngừa và hiện vaccine ngừaviêm gan B đã được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia.
“Phụ nữ sau khi chíchngừa không nên mang thai ít nhất trong một tháng sau đó” là lờikhuyên các BS dành cho thai phụ tiêm ngừa thủy đậu. Nếu trong vòng nămngày trước sinh, người mẹ bị thủy đậu, tỷ lệ tử vong sơ sinh có thể lênđến 25 - 30%. Mẹ nhiễm bệnh trong ba tháng đầu thai kỳ, nhất là ở tuầnlễ thứ 8 - 12, sẽ có 0,4% thai nhi bị hội chứng thủy đậu bẩm sinh, cụthể là bị: sẹo ở da, tật đầu nhỏ, đục thủy tinh thể, suy dinh dưỡng,chậm phát triển...
Một dị tật bẩm sinh ởthần kinh mà trẻ có thể mắc phải là khuyết tật ống thần kinh thai nhi domẹ thiếu axít folic. Dị tật ống thần kinh có thể khiến thai vô sọ, thoátvị não - màng não, nứt đốt sống… Những dị tật này có thể phát hiện quasiêu âm. Nếu dị tật quá nặng, có thể gây sẩy thai hoặc trẻ tử vong ngaykhi vừa chào đời. Tuy nhiên, việc phòng ngừa tương đối đơn giản, ngườimẹ trước khi mang thai ba tháng chỉ cần uống axít folic mỗi ngày và kéodài suốt thời gian mang thai.
Đến ngừa bằng thóiquen
![]() |
| Đừng vì chủ quan mà làm hại đứa con của mình |
BS Dung Hạnh cảnh báo,trong nhóm nhiễm trùng sơ sinh - sinh non - sẩy thai - thai chết lưu,còn có thể từ nhiều bệnh do các virus khác gây ra, nhưng không có thuốcgì để điều trị hoặc phòng ngừa. “Giữ gìn vệ sinh trong suốt thời gianmang thai hoặc cho con bú là vô cùng quan trọng. Ví dụ, trong chế biếnthực phẩm liên quan đến thịt sống, thai phụ phải rửa tay sạch sẽ ngaysau đó, để tránh lây một loại virus có thể gây những bất lợi cho thainhi. Nếu trong nhà có nuôi chó, mèo, thai phụ cần hạn chế tiếp xúc vớicác con vật này, vì có thể nhiễm những vi trùng hoặc virus, thậm chí cóthể lây giun đũa từ chó mèo”.
Theo BS Thu Hà, nhiều bàmẹ đã không có kế hoạch tốt trước khi mang thai. “Ít nhất phải đikiểm tra sức khỏe tổng quát trước khi mang thai ba tháng. Chúng tôi từngtiếp nhận những trường hợp thai phụ bị mắc bệnh giang mai. Xoắn khuẩngiang mai bắt đầu qua nhau thai ở tuần thứ 20.
Nếu phát hiện sớm mẹbị giang mai trước hoặc trong những tuần đầu thai kỳ, điều trị bệnh chomẹ có thể phòng ngừa được giang mai bẩm sinh cho thai nhi. Khác với mộtsố bệnh nhiễm siêu vi, các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giangmai không có thuốc tiêm ngừa.
Trẻ mắc bệnh giang maibẩm sinh có thể bị nổi bóng nước da, lòng bàn tay, lòng bàn chân, có thểbị tim bẩm sinh, suy dinh dưỡng, thậm chí thai có thể chết lưu trongbụng mẹ. Giang mai bẩm sinh ở thể nặng còn có thể đưa đến giang mai thầnkinh ở trẻ sơ sinh, có thể gây di chứng về sau”.
Hiện nay, tại các BV phụsản, việc sàng lọc trước sinh đã được tiến hành thường quy bao gồm cácxét nghiệm và siêu âm cho phụ nữ mang thai, đặc biệt ở ba tháng đầu vàba tháng giữa, để sớm phát hiện các thai kỳ có nguy cơ. Từ đó, các BS sẽtư vấn cách xử trí thích hợp.
Theo An Quý
PNO

