Thủy Biều là một miềnquê sống chủ yếu nhờ thu nhập vườn. Đất có duyên nợ với quả thanhtrà, loại quả thuộc họ bưởi nhưng bé hơn, da xanh, vỏ mỏng, múi dày,mọng nước, ăn có vị ngọt mát và hơi the cay như vị của vỏ cam, quýt,mà mỗi mùa thu đến đều cho quả trĩu cành.
Vào làng, hầu hết mọinhà đều trồng thanh trà. Dưới nắng vàng thu đang trùm lên vườn câytrái, chủ dẫn khách ra vườn, luồn lách dưới những vòm cây, chọn háinhững quả đã già ngày để tách những múi vàng mọng nước.
Thanh trà chủ yếudùng tráng miệng. Người Huế quyền quý xưa có một thói quen hái quảthanh trà vào cuối mùa thu, bảo quản lưu trữ qua mùa đông, rồi tiếpđến mùa xuân mời khách quý.
 |
| Ảnh: Như Huy |
Người dân địa phươngcó kinh nghiệm truyền lại, muốn bảo quản được thời gian dài phảitrèo lên hái từng quả một tận cành, tránh không cho quả rơi xuốngđất. Sau khi hái xuống, gọt bỏ bớt vỏ xanh, dùng dây lạt xuyên quacùi quả treo lên giàn bếp. Theo ngày tháng, lượng nước trong múi sẽbay hơi dần, cho vị quả thêm ngọt, thêm sắc.
Trong vườn cây mùathu, những quả thanh trà đong đưa trong gió nhẹ... Quả chín già lạiđược chủ nhân vin cành hái từng quả một. Trước dâng cúng Phật và tổtiên, sau giữ trong nhà để mời khách hoặc chế biến tiếp món thanhtrà trộn mực khô ngon có tiếng.
Trong khu vườn mộtchiều trời sắp tắt nắng, chúng tôi quây quần dưới tán cây, người lotách múi thanh trà, người lo nướng con mực ống phơi khô cho congvòng và dậy mùi thơm sực mũi. Rồi dùng chày đập dập miếng mực chotơi, xé từng sợi nhỏ; kẻ giã ớt tỏi pha chén nước mắm tỏi ớt bồngbềnh sắc đỏ trắng. Khéo khéo đừng làm dập múi thanh trà, khéo khéođể xé sợi mực thật mỏng mảnh, nước mắm thơm ngon nhưng đừng cay quá,mặn quá. Chuẩn bị thêm mấy cọng rau thơm... Chỉ một chốc, thực kháchđã có món nhắm tuyệt vời.
Bẻ miếng bánh tránggạo nướng giòn, xúc một ít thanh trà trộn mực, hé vừa miệng để ăn.Vị ngọt ngọt, chua chua, cay cay, mằn mặn nơi đầu lưỡi, quyện cùnghương thơm của biển, của cây... cho người thưởng thức một cảm giácrất lạ khó nói nên lời.
Theo Hoàng Thị Như Huy
TNO
