Mườinăm lặng lẽ như sương khói, tôi vẫn không quen được sự vội vã ở Sài Gòn, vẫn cảmthấy xa lạ khi lang thang trên con phố ít bóng cây, dài hun hút. Vẫn thảng thốtkhi nghe tiếng sẻ nâu líu ríu trước sân nhà. Vẫn ngơ ngác khi nhìn màu tím nhạtcủa cây hoa súng ta trồng trong chậu bùn trước hàng hiên... Mười năm rồi có thểthêm mười năm nữa, tôi vẫn cứ hoang hoài giấc mơ về gốc rạ cụt trơ mình ở cánhđồng quê...
1. Tuổi thơtôi in hằn dấu chân trâu trên con đường quê rợp bóng tre. Con đường luôn ươn ướtsương sớm, ít mùi người. Ở quê, những hàng dâm bụt xanh thẫm bên bờ rào đầy nụhoa đỏ. Đám nhóc cùng thời với tôi, khi phởn chí vẫn ngắt một nụ hoa dâm bụt,vặt sạch cánh hoa, để nếm nhụy màu vàng bên trong. Ký ức của một thằng nhà quê,nhụy hoa không mùi vị, ăn mà như không, nhàn nhạt. Nhưng thích thú, cái thíchthú của người nhà quê cũng ngộ.
Vẫn nhữngngày tóc cháy khét, chân lấm lem. Tôi thường ngồi một mình đợi đêm xuống, nghetiếng con bìm bịp kêu vang vọng con suối trước nhà. Bìm bịp gọi nhau da diết.Loại bìm bịp to như con gà mái đang mùa nhảy ổ, không như loại bìm bịp thườngđược người ta mang xuống phố để bán với giá hơn trăm nghìn đồng. Con bìm bịp tộinghiệp ấy sẽ nhanh chóng được nhét vào bình thủy tinh, bình nhựa hay chai lọ gìấy rồi đổ rượu vào, biến nó thành một món thần dược dành cho nam giới.
Anh thanhniên cùng xóm ngày bé loắt choắt, anh cao hơn tôi một cái đầu. Đến khi mình lớnlên, thấy anh vẫn vậy, người không dài thêm chút nào. Rồi anh yêu. Yêu cô gái ởxóm trên. Một cô gái bình thường, cao hơn anh đến máy cái đầu. Tình yêu nhiềubất trắc.
 |
| Hình minh họa - nguồn Internet |
Nhà cô gái ấyphản đối ghê lắm. Họ xuống nhà anh, đầu tiên là "mắng vốn". Tiếp đến là nói bónggió, rồi không cần giữ gìn, họ chửi thẳng vào mặt anh những câu đại loại: "Thằnglùn không có lòng tự trọng". Nhà anh xấu hổ, đóng cửa câm lặng.
Anh buồn,chiều rủ tôi chạy ra lô cao su nhìn diều bay. Những con diều không có sáo trúc.Anh nằm dài trên đám lá cao su khô, hỏi: "Mày thấy anh có tội gì không?". Tôikhông trả lời, vì đang bận vo mủ cao su khô thành một trái bóng nhỏ. Anh lẩm bẩmmột mình, mắt ươn ướt. Tôi ngơ ngác trước giọt nước mắt của đàn ông. Mà cũng cóthể, mình chưa đủ lớn để hiểu những rối rắm của tình ái. Sau này lớn lên, tôimới biết đó là khi mình hạnh phúc nhất.
Rồi cô gái ấyđi lấy chồng. Ngày người trong xóm mặc những bộ áo quần đẹp nhất để đi dự đámcưới. Tôi sang nhà anh chơi, thấy anh đang úp mặt vào cái lu sành đựng nước mưaphía sau hè. Bong bóng nước trong lu sôi lên ùng ục. Anh khóc nấc.
Giờ, mỗi khitôi về quê. Ngồi cà phê với nhau, anh vẫn cứ hắt hiu về mối tình xa xăm ấy.Người yêu cũ của anh vẫn ở xóm trên. Cậu nhóc con chị đã lớn, thi thoảng đi họcngang nhà anh, anh vẫn nhìn theo cho đến khi bóng cậu nhóc ấy khuất sau con hẻmnhỏ. Rồi buồn.
"Anh làm gìcho đời vui hơn đi", tôi nói. "Anh vỡ vụn một lần là quá đủ", anh trả lời. Khóithuốc bay váng vất quanh cái bàn gỗ nhỏ. Ngày chậm chậm qua. Tôi không biết nóithêm gì, anh cứ ngồi rỉ rả về những ngày thân ái. Tình ơi, buồn thế nhỉ.
2. Tôi tốtnghiệp phổ thông trung học, chưa một lần nắm tay con gái. Dẫu có ám ảnh nhữngánh nhìn. Tôi thích được ở quê. Sáng ra vườn làm cỏ, trưa nghe cải lương từ cáiđài phát thanh có ăng-ten râu được nối lại bằng dây đồng đỏ, chạng vạng chiềunghe tiếng bìm bịp kêu và chuẩn bị mồi đi câu cá trê đen. Nhưng, ba bắt tôi thiđại học. Tôi quáng quàng xuống phố, phố xa lạ. Những tòa nhà cao tầng, những conđường rầm rập xe, những vỉa hè chật kín người... Ngồi sau chiếc xe Wave cũ củaba, tôi cứ thảng thốt về miền quê xa lắc của mình. Và, tôi đỗ đại học.
Đó là một sựkiện. Từ đầu xóm đến cuối xóm, người ta xôn xao bàn tán về chuyện tôi thành tânsinh viên. Cậu sinh viên đầu tiên của xóm. Tôi vẫn thích quê, nhưng âm ỉ tự hào.Ngày má đóng gói quần áo để tôi lên Sài Gòn, tôi chạy một mạch đến nhà nỗi ámảnh trai trẻ, đứng trước cửa tần ngần không biết nói gì. Nỗi ám ảnh ấy đang bămthân chuối cho lợn ăn, nhìn tôi lặng im. "Đi học, nha", tôi hét lên. "Ừ", lạilặng lẽ. Từ ấy, bặt tin nhau. Nghỉ hè năm thứ nhất, tôi về dự đám cưới của ngườita. Cứ lặng lẽ buồn. Anh thanh niên trong hình dáng trẻ con hỏi tôi: "Hút thuốckhông?". Tôi từ chối. Anh nhả khói mù trời, bảo: "Ngày xưa, anh cũng đau đớnthế". Thú thật, tôi chẳng đau đớn gì, chỉ có cảm giác xa vắng từ đây không vềnữa. Những ám ảnh trước khi giấc ngủ ập đến trong tôi vỡ tan như ly thủy tinh bịđánh rơi. Tôi buồn, về nhìn con chó mực chạy lăng quăng trước sân nhà, nói rấtkhẽ: "Có bao giờ, mày thất tình chưa?". Và tôi lại về phố.
Tôi trọ trêncăn gác xép trong một xóm chợ nhỏ ở quận Bình Thạnh. Sáng cuối tuần, tôi thíchnằm nghe lao xao tiếng người đi chợ. Trăm lần như trăm, cứ nhớ bãng lãng tiếngcười nói của người đi làm đồng sớm. Tự dưng thấy mình xa lạ với Sài Gòn, tự táchmình ra ngoài cuộc sống phồn hoa ấy. Những cảm giác mà bạn tôi bảo, nhà quê vừavừa để người ta sống với chứ.
Tôi có nhiềubạn ở Sài Gòn. Những cậu bạn đến từ Nam Định, Khánh Hòa, Ninh Thuận... Ngày ấy,chúng tôi la cà bông phèn quán cà phê cóc. Cứ nghĩ mình là những người vĩ đạinhất thế giới. Rồi tập tành làm thơ, viết báo... Các bài thơ vật vã vì người congái nào đó, nhưng đố thằng nào biết được.
Hải, con mộtnhà thơ nổi tiếng ở miền Trung thích chơi với tôi lắm. Hải nói giọng Quảng Trịđặc sệt, luôn cười phá lên khi nghe tôi đọc vài câu thơ ba lăng nhăng. Hết năm 3đại học thì Hải nghỉ hẳn, Hải về quê chữa bệnh động kinh. Trước khi về, Hải mởba lô của tôi ra, nhét vào đó một tờ giấy A4 trắng, nói: "Giữ cẩn thận. Quà lưuniệm là vô giá". Tôi mở ra xem, trên mảnh giấy A4 là những vòng tròn xoắn títnhau từ nhỏ đến lớn. Hơn năm sau, Hải vào Sài Gòn. Chạy sang nhà trọ, chở tôi đidạo phố trên chiếc xe gắn máy màu đỏ, cũ. Sài Gòn hôm ấy mưa, Hải tấp vào câyxăng mượn... bật lửa để châm thuốc hút. Nhân viên cây xăng cáu tiết, mắng Hảinhư hát hay. Hải bặm môi trợn mắt chạy ra xe nơi tôi đang đứng chờ, văng tụclung tung để xả giận. Tôi cười cười: "Chúng ta lưu lạc chốn này/ Vui buồn cứ đểcỏ cây lặng nhìn". Hải nghe, im lặng. Ngay thời điểm ấy, tôi biết Hải đã khôngcòn là người bình thường. Từ đó, chúng tôi bặt tin nhau.
Những đêmngồi quán cóc khuya, nhìn xe tải chạy rần rần trên phố, chúng tôi hay huyễn hoặcchính mình vào câu chuyện của tương lai. Đều đặn đêm nào cũng thế, quán nhỏ, bànnhỏ, số tiền trả cho thức uống cũng nhỏ. Tôi sẽ có Thục Linh, Hoàng Quỳnh, DuyLinh và đôi khi là Đăng Khoa. Những thằng về sau đều theo nghề báo, mỗi thằngmột mảng.
Thêm nữa, tôitập tành làm quen với bia hơi vỉa hè lúc tang tảng sáng. Những bình bia có giá 5nghìn đồng, có thêm đậu phụ chiên ăn kèm mắm tôm, rau muống xào chấm chao... Vànhững câu chuyện bạt mạng. Mà lần khuất đâu đó, vẫn có những ánh mắt ám ảnhchính mình. Tôi mải mê cao giọng, quên bẵng mình có lúc phải ân cần.
Những năm họcđại học, tôi cứ sống cố cho trọn vẹn với thời sinh viên. Cái thời thần thánh mêmải vốn dĩ chỉ biết qua sách vở, báo chí. Những thằng sinh viên chỉ thừa thãilời nói còn luôn thiếu thốn mọi thứ.
Rồi, tôi ra trường.
3. Tôi ít vềquê hơn, mải miết những chuyến đi dài. Hưng phấn với cuộc chơi lớn hơn, nhưngtôi lại dại dột hồn nhiên bước đi. Những va vấp vạ vật bên vệ đường khiến mìnhlớn hơn đôi chút. Dẫu vậy, tôi vẫn thích cánh én chao trên cánh đồng quê.
Về quê, tôikhông phải kè kè máy ảnh, máy ghi âm, sổ ghi chép và những thứ vụn vặt khác. Tôisẽ khóa máy điện thoại, chọn một góc suối vắng và buông cần câu. Những con cásuối trắng bạc, bé bằng hai ngón tay sưởi ấm tôi suốt một ngày dài.
Những anh bạnở quê đã lớn, thích uống rượu hơn những cuộc trò chuyện lông bông. Thế nên, tôivẫn thích ngồi bó gối với người đàn ông duy nhất một mối tình. Những câu chuyệnđược lặp đi lặp lại và bao giờ cũng là "Anh làm gì đó, cho đời vui hơn đi". Vậyrồi thôi.
Mười năm ởphố, tôi giải khuây bằng cách chọn cho mình một góc quê. Ngôi chùa nhỏ nằm bêndòng sông kênh nhỏ... Mỗi khi ngang qua hoặc ghé vào, tôi vẫn đi rất chậm đểnghe tiếng tụng kinh ê a, để ngửi nốt mùi nhang khói chốn thiền tâm. Để xa vắngbớt thôi thúc trong ký ức.
Cuối năm,những con đường gió tản mát... Sài Gòn vắng tênh, sót lại một tôi nhiều hoàiniệm.
Mười năm vắng xa...
TheoNgô Kinh Luân
An Ninh Thế Giới
