Khay cơm, muỗng, đĩa và những vậtdụng đựng đồ ăn đều được quẳng vào một chậu hóa chất màu vàng, cáu bẩn to đùng,sau đó vớt ra cho qua chậu đựng nước lạnh rồi vớt lên. Một số khay sau khi đượcrửa sơ sài như vậy còn dính đầy cơm, rau... được giũ mạnh xuống bàn, lau qua loabằng bất kỳ cái khăn nào người ta có trong tay rồi cho thức ăn vào.
Đó là một trong những hình ảnh màchúng tôi chứng kiến thường xuyên trong những ngày đi làm nhân viên nhà bếp tạiCông ty may P, Khu công nghiệp Mỹ Phước 1, huyện Bến Cát, Bình Dương.
“Cơm công nhân sao làm kỹđược”
![]() |
| Bữa trưa của hai công nhân Công ty PK là gói mì sống phải ăn lén các nhân viên bảo vệ tại xưởng |
Đó là câu nói thật lòng của mộtchị nhân viên nhà bếp khi thấy chúng tôi dùng dao gọt phần bị sâu của một quảbầu. Chị bảo: “Mặc kệ nó đi, chỉ cần gọt hết vỏ là được, công nhân đông nhưvậy ai mà làm cho kỹ được”. Mấy người đang cắt rau cũng quay lại chỉ bảo“lính mới”: “Nấu ăn ở đây phải làm sao cho nhanh chứ không cần phải làm kỹlàm gì...”.
Cứ thế những quả bầu, bó rau đầysâu bọ, dơ bẩn được cắt, gọt hết sức qua loa để nhanh chóng chuyển giao bộ phậnnấu cho kịp giờ.
Cảnh nướng thịt ngay sau sân nhàăn cũng thật “đơn giản”. Thịt được ướp sẵn gia vị đựng trong những thùng sắtchuyển từ nơi khác đến. Một chiếc bàn ăn được khiêng ra dùng để sắp thịt ra vỉ.Cứ sau mỗi lần thịt chín, nhân viên nướng thịt lại cầm cái vỉ kẹp phía trênquẳng xuống sân gạch cáu bẩn rồi trút hết thịt chín vào chậu. Sau đó lại vô tưnhặt lên kẹp vào tấm vỉ đầy thịt, nướng tiếp.
Người được phân công xúc thandùng đôi găng tay đen sì, dính đầy bụi than nhưng thỉnh thoảng vô tư dùng đôigăng này phụ sắp thịt ra vỉ.
Những chậu thịt sau khi nướngxong được chuyển vào cho hai phụ nữ cắt những phần bị cháy sém. Hai người nàyđang ngồi nhổ tóc sâu cho nhau, nhanh chóng bốc tay vào chậu thịt làm việc màkhông cần rửa tay hoặc đeo găng. Những miếng thịt nướng sau đó được đưa lên bànđể chia phần cho mỗi suất ăn.
Khẩu phần ăn của mỗi công nhân là5g thịt mỗi bữa. Tổ trưởng tổ chia thức ăn phải chịu trách nhiệm với số lượngnày, phải chia làm sao cho đủ nếu không sẽ bị phạt số lượng đã thâm hụt. Vì vậynhững người chia thịt cẩn trọng cắt từng miếng thịt dù nó chỉ còn thừa một mẩurất nhỏ.
Một vài người chốc chốc lại đặtmiếng thịt lên gí gí xuống chiếc cân cáu bẩn bám đầy đồ ăn đã khô lại để xem códư hay không.
Đến cận giờ ăn trưa, khi chia đồăn vào các khay, những chiếc muỗng, đĩa còn ướt nhẹp, thỉnh thoảng có chiếc cònrau, xương cá vướng lại. Những người làm chung hướng dẫn tôi chỉ cần giũ mạnh,vậy là “sạch sẽ” rồi! Thức ăn của mỗi suất cơm chỉ là một mẩu thịt nhỏ xíu vớivài cọng rau xào hẹ. Số suất cơm từ xưởng báo xuống nhà bếp bị “hụt”.
Chúng tôi được người quản lý yêucầu làm nhanh thêm 25 suất nữa. Những chiếc khay công nhân khác vừa ăn xong chưakịp rửa được quơ vội, nhân viên nhà bếp dùng ngay chiếc khăn lau bàn để bên cạnhlau vội vã rồi cho thức ăn vào.
Thức ăn mặn cho những suất ăn bổsung không phải là món thịt nướng nữa mà là món thịt kho sả còn thừa của ngàyhôm trước và mấy cọng rau muống xào...
Bữa ăn vội vã
11g30, tiếng chuông reo báo hiệutới giờ ăn trưa. Những anh công nhân bước vội vã, các chị công nhân đi như chạyvào các bàn ăn. Họ chỉ có một giờ để vừa ăn vừa nghỉ trưa.
Khuôn viên của công ty khá rộng,quãng đường từ các xưởng tới nhà ăn đi nhanh lắm cũng mất khoảng 10 phút nên cónhững người lúc nào đi ăn cũng phải chạy.
Một thanh niên lấy phần thức ăn ởmột khay khác cho vào phần thức ăn của mình. Thấy tôi đi ngang qua, anh này nóinhanh như thể sợ bị lấy lại suất cơm thừa: “Đây là phần cơm của bà chị trong tổem, chị ấy không xuống ăn nên em xin được ăn thay ạ...”.
Công nhân này tên Trường, 18tuổi, quê ở Vĩnh Phúc, đi làm được hai tháng ở bộ phận khuy, nút. Trường nói: “Em ăn khỏe lắm, khi còn ở nhà ăn cả nồi cơm to với nguyên nồi cá mặn mới vừa đủno. Vào đây làm, thức ăn ít quá mà còn nhàn nhạt nên ăn chả bõ bèn gì... Em cứphải canh hôm nào có chị nào đó làm biếng không ăn, em ăn cả hai phần thì mớitạm lưng bụng. Ăn vậy mà làm tới nửa buổi vẫn đói meo...”.
Trong khay của Trường, tôi thấyanh đổ vào rất nhiều nước tương. Anh cười giải thích: “Để ăn được nhiều cơmthôi, thức ăn đâu đủ...”.
Theo các công nhân và những nhânviên nhà bếp ở đây, công ty chi cho mỗi suất ăn của công nhân là 7.000 đồng,nhưng công ty khoán cho một đơn vị chuyên nấu suất ăn công nghiệp ở Bến Cát,Bình Dương, nên trừ các khoản chi phí, mỗi bữa cơm của một công nhân chỉ còn3.000-4.000 đồng.
Ngược lại với các công nhân nam,nhiều công nhân nữ thường xuyên bỏ bữa vì không ăn nổi những thức ăn từ nhà bếpcông ty. Bữa ăn diễn ra chưa đầy năm phút, một số người đã xong bữa. Nhưng phầncơm của họ vẫn còn gần như nguyên vẹn.
Đ.T.M. - quê ở Nghệ An, một côngnhân ở bộ phận hoàn thành (đóng gói sản phẩm) - nói: “Cơm ở công ty tôi khôngnuốt nổi. Tôi thường phải giấu bảo vệ mang mì gói vào xưởng để ăn bữa trưa”.
Mấy chị công nhân không ăn đượccơm công ty cho biết thường mua mì gói được bán “trộm” ở phòng y tế của công tyvới giá cao gấp đôi, gấp ba bên ngoài để ăn cầm hơi mà làm việc.
Theo Ngọc Nga

