Tháng 7/2011, có batrẻ em ở Dăk Lăk vì ăn quả rừng mà tử vong. Báo chí cũng từng thông tin có dukhách lên núi khám phá rừng nguyên sinh đã thử nhấm nháp trái mã tiền vì ngỡ làcam rừng dẫn đến ngộ độc suýt chết.

Ở nhiều địa phương nhất là các vùng rừng núi rẻocao, người dân thường sử dụng một số cây thuốc theo kinh nghiệm riêng, đôikhi không qua kiểm nghiệm hoặc thử độc tính. Có những cây cỏ được xếp vàodanh mục thuốc độc, đã bị loại bỏ nhưng chính quyền địa phương không nhắcnhở hoặc cấm sử dụng, để xảy ra những trường hợp tử vong do ăn nhầm cây hoặctrái có độc tính.
 
Ngoài ra, còn một số cây, trái phổ biến khác,vẫn còn được dùng trong các bài thuốc dân gian và đã gây ra những vụ ngộ độcthực phẩm chết người mà không phải ai cũng biết để cảnh giác. Chúng chínhlà:

Cây vòi voi (Heliotropium indicumL hoặc Heliotripium anisophyllum P de B.), có chứa alcaloid pyrrolizidin trướcđây vẫn dùng điều trị phong thấp, đau nhức, mụn nhọt. Người ta tình cờ phát hiệnđộc tính của chúng khi theo dõi tình trạng cừu chết hàng loạt ở Úc sau khi ănloại lá cây này. Alcaloid huỷ hoại tế bào gan, có thể gây ung thư gan. Cây khôngđược đưa vào danh mục cây thuốc nhưng ở nhiều vùng nông dân vẫn dùng vòi voichữa đau khớp.

Cây sóng rắn (Albizia myriophyllaBenth), hoạt chất của nó có thể ức chế hệ thần kinh vị giác và gây tê liệt. Vỏcây có mùi thơm của cam thảo nên rất dễ nhầm với cam thảo bắc (thường dùng đểlàm lớp áo cho các loại ô mai).

Hạt thầu dầu (Ricinus communis,họ thầu dầu), dân gian hay dùng làm thuốc tẩy xổ, trong hạt có kèm độc tố ricinrất độc: chỉ cần 5 – 6 hạt là có thể khiến một bé nhỏ tử vong, 9 – 10 hạt đủgiết một người lớn! Cây lại được trồng nhiều ở nơi công cộng, vệ đường, rất vừatầm tay trẻ con nên cần chú ý quan tâm.

Cam thảo dây (Abrus precatorius, họ đậu), dây lánhư lá me, quả giống quả đậu nhưng bên trong mang những hạt có màu đỏ – đenrất đẹp, dễ thu hút trẻ con, có chứa abrin cũng là độc tố gây chết người dùchỉ nhai vài hạt!
 
Mã tiền (Strychnos nux vomica) có trái trônggiống trái cam nhưng trong hạt chứa nhiều alcaloid độc, nếu ăn nhầm sẽ bị coquắp toàn thân và tê liệt cơ hô hấp gây ngạt thở dẫn đến tử vong.

Trúc đào (Nerium oleander), hayđược trồng làm cảnh, rất đẹp nhưng trong lá lại chứa một hoạt chất có tác độngtrên tim. Chất nhựa trong lá trúc đào có thể làm loét giác mạc, kích ứng da, ănvào sẽ gây nôn mửa, yếu cơ, loạn nhịp tim, nhĩ thất phân ly và tử vong.

Móc gai hay móc hùm (thuộc nhiềuloài gồm Capparis versicolor, Capparis tomentosa, Capparis moonnii, họ màn màn),quả hình trứng như quả dâu da, ruột quả cũng có một lớp cơm nhầy bao bọc như quảdâu, trong chứa glycosid có thể gây ức chế thần kinh trung ương dẫn đến tử vong.

Lá ngón còn gọi là cây rút ruột(Gelsemium elegans), nếu nhầm với dây đau xương (được dùng làm thuốc bổ gân cốt)thì có thể khiến người bệnh mất mạng.

Nên nhớ không có ranh giới giữa thức ăn, thuốcvà chất độc. Sự khác biệt giữa chúng chỉ ở liều lượng và cách dùng. Vì vậycần cảnh giác người dân địa phương nhắc nhở con em mình không ăn những loạiquả lạ để tránh hậu quả đáng tiếc. Trong trường hợp ngộ độc, khi thấy nhữngtriệu chứng khó chịu có thể cho uống sữa hoặc nước sắc cam thảo bắc, hoặcnhững loại nước sắc từ các cây cỏ có nhiều chất chát (tannin) để làm kết tủachất độc, không cho ngấm vào máu, sau đó tìm cách cho nạn nhân nôn ra đểloại độc chất.
 
Theo SGTT