Cha, con và nhà tù
Chuyến đi thực tế tại Trại giam Hang Son (Đông Triều, Quảng Ninh), tôi cứ se lòng bởi ở phía sau song sắt này có những cặp phạm nhân đặc biệt. Họ là bạn tù của nhau và có mối quan hệ máu mủ ruột rà: Cha và con.
Vũ Quyết Chiến, quê ở Thanh Sơn, Uông Bí (Quảng Ninh) kể, đời hắn là chuỗi dài những tháng ngày bất hạnh. Cha hắn là công nhân nhà máy điện Uông Bí bị thải hồi do dính vào ma túy từ khi hắn mới lọt lòng. Thất nghiệp, không có tiền để trang trải cho những phút giây đê mê cùng làn khói trắng, ông lao vào những việc làm phi pháp và liên tục… được sống ở tù. Mặc cảm về người cha tội lỗi, Chiến cứ lầm lì, lùi lũi một mình. Thế nhưng, Chiến là người cục tính, đôi khi hành động bột phát như thú hoang, mất hết tính người. Chính bởi tính "thú hoang" này mà hắn vào đây, chịu án tù 12 năm trời.
Hôm ấy, một mình Chiến đi nương cách nhà gần chục cây số. Làm đến 10 giờ, nhớ đến một người bạn nhà ở gần đó, hắn tìm đường vào chơi. Đến nơi thì người bạn ấy đi vắng, chỉ có cô em gái 15 tuổi ở nhà. Không thấy bạn ở nhà, định quay ra nhưng có lẽ thấy mặt Chiến không mấy thiện cảm nên cô em của bạn đã chửi hắn mấy câu. Nghe vậy, Chiến bực mình chạy lại tát cô em ngỗ ngược ấy một cái rồi chực bỏ đi. Thế nhưng, cái tát ấy khiến cô gái trẻ kia phẫn uất, cô chửi Chiến thậm tệ. Tức giận ngùn ngụt, Chiến lao vào bóp cổ khiến cô nghẹt thở, ngất rũ.
Chưa hạ hỏa, Chiến xuống bếp lấy con dao gọt hoa quả lên và chẳng cần nghĩ ngợi, hắn lạnh lùng dùng dao đâm thẳng vào ngực cô gái. Dao gãy, như con thú say mồi, Chiến lại chạy xuống bếp lấy thêm một con dao khác... Chỉ khi thấy những dòng máu đỏ tươi bắn ra hắn mới rùng mình thức tỉnh. Tưởng cô gái đã chết, hắn bế thốc nạn nhân nhét vào tủ, đóng chặt cửa lại.
Cất giấu cô gái xong, lục trong túi quần ở gần đó, thấy có vài chục nghìn lẻ, Chiến vơ vội rồi thản nhiên đi. Về nhà, hắn vẫn ung dung ăn cơm như chẳng có chuyện gì. Thế nhưng, ăn chưa xong bữa thì hắn đã bị bắt.
Thật trớ trêu, Chiến lại vào thụ án tại trại giam Hang Sơn - nói cha Chiến - ông Vũ Doãn Thắng cũng đang thụ án 54 tháng, tội buôn bán ma túy.
"Những con người do vô ý sinh ra"
Xin lỗi cha đẻ của lời trác tuyệt này khi dùng ý thơ để nói về những đứa trẻ được cha mẹ chúng sinh ra rồi… phó mặc cho đời. Những đứa trẻ ấy, xét cho cùng, dù tội lỗi, dù ác tâm thì chúng cũng chỉ như mầm xanh non nớt, bỗng dưng gặp phải nắng cháy cằn khô nên sớm phải đâm gai, xù vỏ.
Ông Phạm Văn Phiếu, quê ở Lê Chân, Hải Phòng, người bạn tù của ông Thắng ở trại Hang Son còn có 2 đứa con sống kiếp cơm tù áo số. Ông Phiếu lãnh án bởi buôn bán ma túy. Ở nhà, hai đứa con sinh đôi mới lớn như thiêu thân, rủ nhau lao vào thế giới giang hồ. Chúng lập băng, đi bụi và đánh chém loạn xạ. Trong một lần tỉ thí, gây thương tích cho người khác, chúng bị bắt. Phán quyết của tòa, cặp "song sát" ấy phải chia tay. Đứa anh vào trại Hang Son "đoàn tụ" với cha, đứa em thì đi trại Hoàng Tiến (Hải Dương) mỏi mòn bóc lịch.
Phòng tiếp nhận học sinh mới của Trường Giáo dưỡng số 2 (Ninh Bình) lúc nào cũng nhộn nhịp người. Đa phần là học sinh mới đến "nhập học". Có đứa được người thân đưa đến, nhưng cũng có nhiều đứa chỉ đến một mình. Những đứa này không có bố mẹ hoặc bố mẹ có cũng như không. Nguyễn Văn Vương (sinh năm 1993), quê ở Hải Phòng, có bố mẹ, nhưng từ khi lẫm chẫm biết đi, hai tiếng gia đình thiêng liêng với em đã không tồn tại. Bố mẹ bỏ nhau, mẹ lấy chồng bên Trung Quốc còn bố thì đã lấy đến bà vợ thứ 5. Em sống được là nhờ bà ngoại cưu mang.
Không tình mẫu tử, Vương như hòn đá lạc lõng giữa sa mạc khô cằn. Tí tuổi đầu, chưa biết đời là gì nhưng em đã thấy chán. Em bỏ nhà đi lang thang. Và, những ngày tháng bôn tẩu giang hồ ấy, Vương sống bằng nghề đạo chích. Em kể, đến giờ, em không thể nhớ nổi mình đã tham gia bao nhiêu vụ trộm. Chỉ mang máng rằng, đã nhiều lần em bị người ta bắt, đánh nhừ tử. Khi ấy, em ước như có phép nhiệm màu, bố mẹ mình xuất hiện cứu mình thoát khỏi đòn roi. Càng bị đánh, càng dạn đòn và càng dấn sâu vào con đường tội lỗi.
Trung tá Lê Văn Sắc - Đội trưởng Đội Giáo vụ bảo, ở trường, những đứa trẻ bị gia đình bỏ rơi nhiều lắm. Chính bởi không có sự quan tâm của gia đình ấy đã biến chúng thành những… con người khác. Và, ở những đứa trẻ này, mầm ác luôn thừa đất để sinh sôi. Nếu không có biện pháp ngăn ngừa, giáo dục kịp thời thì chắc chắn chúng sẽ đem đến vô vàn hiểm họa…
Theo
