Bốntuổi, Bin hỏi: “Con sinh ra ở đâu hả bố?”. Bố mỉm cười, trả lời theo đúngsách vở: “Con sinh ra ở Bệnh viện Hùng Vương. Bác sĩ giúp con chui ra từ bụngmẹ”. Câu hỏi kế tiếp vào một năm sau là: “Rồi ai bỏ con vào trong bụng mẹ?”.

Khôngđược phép tảng lờ

Những câu hỏi như thế thì chắcnhà nào cũng có. Đa số câu hỏi sẽ được đáp lại bằng thái độ của “nhà cầm quyềnchuyên chế”: "Không hỏi những chuyện ấy, trẻ con biết gì". Một số cha mẹtìm cách lảng đi, một số nữa thì phịa ra chuyện: “Có một bà tiên bay lơ lửngvà xách những cái giỏ, trong mỗi giỏ có một em bé. Nhà nào thích em bé thì bàtiên để trước cửa một giỏ…”. Tương tự là “có một con cò mang con đến chocha mẹ”.

Nói những
Cha mẹ không nên tảng lờ những câu hỏi khó của con

Cònông bố trong trường hợp ở đầu bài đành thú thật: “Bây giờ bố không trả lờiđược câu hỏi của con vì nó khó quá. Để bố suy nghĩ câu này năm năm nữa rồi bố sẽtrả lời”. Bin không thỏa mãn lắm nhưng cũng đồng ý: “Vâng ạ, nhưng nămnăm thì chắc lâu. Nếu con quên thì bố nhắc con hỏi lại nhé”. Một bà mẹ khácthì mách: “Ở trong bụng không có đủ chỗ cho con chơi nên bác sĩ cho con rangoài”.

Ở trên mạng có câu chuyện cười vềsự tinh quái của trẻ con, một đứa trẻ có cái tên nổi tiếng: Vôva. Trong tiết họcvề số học, cô giáo hỏi: “Em nào biết con số nào gợi cảm nhất?”. Vôva trảlời ngay tắp lự: "Thưa cô, 21593". Cô giáo ngạc nhiên: "Tại sao lạithế?". Vôva giải thích: "Vì nếu có hai người cùng làm một việc thì thườngkhông quá năm tuần họ sẽ hiểu chín tháng sau sẽ có người thứ ba!".

Hẳn rằng câu chuyện trên là bịa.Nhưng rõ ràng là trẻ nhỏ thông minh hơn người lớn tưởng. Và mọi thắc mắc của trẻdưới 10 tuổi đều chủ yếu tập trung vào hai chuyện: “Tại sao?”, và “Như thếnào?”. Đấy cũng là hai câu mang tính cơ bản của cả trí tuệ loài người, cácnhà khoa học bảo thế.

Bởi vì trẻ con không ngừng tìmhiểu về thế giới, về chính mình vì vậy không nên có câu trả lời nào được “phủquyết” bằng sự tảng lờ. Hầu hết người lớn đều không đủ khả năng trả lời một cáchphù hợp với vốn hiểu biết hồn nhiên của trẻ. Nhưng tảng lờ mãi thì giống nhưngười lớn đã đóng lại trước mắt trẻ một cánh cửa. Đóng thì trẻ tự tìm cách mở,hoặc đi tìm một cánh cửa khác.

Chia sẻ thông tin giới tính rasao?

Nói những
Hãy lựa chọn cách trả lời thông minh để giải đáp những thắc mắc của bé

Thật đáng ngạc nhiên, thử gõ cụmtừ “con đã sinh ra thế nào” bằng tiếng Việt, tra Google, có hơn 600.000 kết quảhiện ra trong ít giây. Nhưng tuyệt đại đa số các kết quả tìm kiếm do bấm ngẫunhiên đều dẫn tới… Vôva! Google là sản phẩm của người lớn và nó cho thấy mộtphần quan trọng về xu hướng lý giải thông tin của họ.

Kết quả trên cho thấy người lớnthật ra cũng không thể “khôn” giống như các em bé mong muốn. Họ thường tìm cáchné tránh vấn đề nhạy cảm bằng cách lảng qua chuyện khác, có thể là bằng cáchcười xòa. Bởi tâm lý phổ biến là thà không nói còn hơn là “vẽ đường cho hươuchạy”. Vấn đề giới tính mặc nhiên được treo tấm bảng “đường cấm, đừng vào”. Màtrẻ con càng bị cấm thì càng tò mò hoặc ấm ức.

Mang câu hỏi “con sinh ra thế nào”của bé 5 tuổi hỏi một bác sĩ tâm lý trẻ em có kinh nghiệm, bà cũng nói chungchung rằng “cần tìm cách trả lời phù hợp với hiểu biết của trẻ”, nhưng trả lờicụ thể ra sao thì bác sĩ không nói. Có phụ huynh đã mày mò tìm phim hoạt hình vềgiới tính xem nhưng cũng… bỏ chạy, vì phim hoạt hình còn “ghê” hơn phim ngườilớn. Cho con coi có mà chết chắc!

Người viết câu chuyện này cũngthú thật rằng đã hơn một lần bối rối về những câu hỏi liên quan đến giới tínhcủa con mình. Tuy vậy, không thể từ chối việc trả lời, mà trả lời thế nào thì tự“đương sự” cũng thấy chưa phải là ngon lành lắm. Chỉ thấy rằng cách tốt nhất làđối diện với những câu hỏi ấy một cách bình thường, không nên ngượng nghịu vàcũng không nên tẩy chay.

Trẻ lớn hơn 10 tuổi có lẽ việctrả lời dễ dàng hơn, về mặt ngôn từ. Nhưng lúc ấy lại tiệm cận đến một tính chấttò mò kiểu khác, gắn với hành vi cá nhân của tuổi sắp đến lúc dậy thì. Không nétránh cũng không tạo nên sự nhạy cảm đến mức nguy hiểm, đâu là cách ổn nhất?

Và kinh nghiệm từ “túi khôn” củabạn thì sao?

Theo Vũ Bách
Nói những