“Săn” đô lạ... lì xì

Tờ 2 USD mạ vàng, mạ bạc, inchìm hình Tổng thống Obama, in chìm hình tòa tháp đôi, tiền Zimbabwe mệnh giá100.000 tỉ... đang được rao bán khắp các trang mạng cũng như tại nhiều cửa hàng,điểm mua bán ngoại tệ trong những ngày giáp tết...

Cuối năm, khá nhiều người có nhucầu muốn tìm những tờ ngoại tệ thật lạ, thật “quái” và... đắt tiền để lì xìtrong mấy ngày tết sắp tới. Sở hữu những đồng ngoại tệ độc chiêu để tặng nhaulấy hên ba ngày tết không chỉ là chuyện vui vẻ mà còn chứng tỏ “đẳng cấp” củamình đối với một số người.

2 USD giá “trên trời”

Thông thường, tại những điểm đổitiền lẻ ngoại tệ, tờ 2 USD có giá 40.000-50.000 đồng. Tuy nhiên, trong nhữngngày cận tết như hiện nay, giá của tờ bạc được xem là “niềm vui nho nhỏ” ngàyxuân đang được ưa chuộng này có thể thay đổi thất thường.

Ông Vũ, người sở hữu một số tờ 2USD series 2003, rao trên mạng, chào giá: “Mấy bạn mua dưới 20 tờ thì 50.000đồng/tờ, mua trên 20 tờ thì mình bớt, 45.000 đồng thôi”. Theo lời ông này, từngày đăng tin lên mạng, người ta ào ào gọi điện tới đặt hàng, hỏi mua liên tục.

Cũng với những tờ 2 USD series2003 nhưng có các số series đẹp hơn như B 19666868 A,B 19688866 A,B 12225879A...lại được Tài, chủ trang web 2do...com, chào giá đến 300.000-500.000 đồng/tờ. Tàicho biết chỉ với một vài số đuôi “đặc sắc” là người bán đã có thể “làm giá” tờtiền lên ngất ngưởng vì “lộc phát, phát lộc ở những con số này. Số đuôi 39,79... đều đắt cả. Người ta tin vào sự may mắn của các con số lắm!”.

Theo lời “nhà cung cấp” này thìdân “săn” ngoại tệ lì xì “đẳng cấp” còn có thể tìm những tờ 2 USD thuộc dạnghàng hiếm như tờ 2 USD series 1917, 1918 hoặc 1928... Ông này chào bán 2 USDseries 1976 với giá 140.000-300.000 đồng/tờ và khẳng định “rất hiếm, không cónhiều”.

Tuy nhiên, khi trò chuyện một lúcvới chúng tôi, chính ông ta lại tiết lộ tờ 1976 này... chẳng có gì hiếm cả vàngười Việt ở Mỹ vẫn có thể đổi hay kiếm được nó gửi về bên này bán kiếm lời.Riêng tờ 2 USD năm 1928 được chào giá chắc phải từ 300.000-1 triệu đồng và “bảođảm hàng độc, mua không hối tiếc và người được tặng sẽ rất mát lòng”.

Đó là chưa kể qua điện thoại, mộttay chuyên buôn bán tiền 2 USD để lì xì ở quận 1 hét giá: “2 USD series 1918,1928 phải từ 3 triệu đồng trở lên một tờ mới bán, nếu bạn muốn có thêm giấychứng thực là tiền thật thì 6 triệu đồng/tờ. Tụi mình bao luôn việc đổi lại tiềnnếu trúng phải tiền giả”. Tay này còn quảng cáo hiện nay lượng người đặt mua gầnnhư đã “quá tải”, “không nhanh tay, chỉ vài ngày nữa là sẽ không còn cơ hội muanhững tờ USD này”.

Loại 2 USD uncut, tức loại tiềncòn nguyên bảng 16 hoặc 32 tờ chưa cắt ra, cũng đang là hàng “nóng”. Mỗi bảngtiền như thế giá dao động 2,5-8 triệu đồng. Người mua dạng uncut này thường đóngkhung cả bảng tiền như một bức tranh, làm thành món quà tặng tết chúc phát tài.

Theo một người có kinh nghiệmbuôn và chơi ngoại tệ lì xì nhiều năm: “Giá cả chỉ do con buôn và người mua“máu” cỡ nào thôi. Người bán xem số series, độ hiếm và cả... sự ngờ nghệch củangười mua để định giá”.

Tiền lì xì “biến dạng”

Giới mua bán tiền đô lì xì còncung cấp hàng chục loại tiền khác như 2 USD có mạ vàng, mạ bạc, in bảy màu, inchìm hình Obama, hình tàu chiến, tháp đôi và cả tiền Zimbabwe mệnh giá 100.000tỉ...

Ông Tài lấy trong balô ra mấy tờ2 USD có mạ vàng các chữ, số và viền quanh gương mặt tổng thống ThomasJefferson. Hình mạ vàng có thể nhìn ba chiều, óng ánh, có hoa văn hình khối. Tờmạ bạc tuy có họa tiết hơi khác nhưng khá bắt mắt và được đặt trong những khungnhựa kỹ lưỡng.

Ông ta lấy ra một tờ giấy màu xámkẹp cạnh bên tờ tiền rồi nói: “Tiền có chứng nhận hết cả đấy” và tư vấn thêm muatặng sếp văn phòng thì mua loại mạ vàng, mạ bạc là giá trị nhất. Tờ nào mạ vàngthì có thêm giấy chứng nhận mạ vàng thật 22 karat. Khi chúng tôi hỏi có đảm bảolà vàng thật, USD thật hay không, “nhà cung cấp” cười xòa: “Đảm bảo chứ. Nhưngnói vậy thôi, mình cũng đâu thể nào... chắc chắn hết được”.

Hai mẫu tiền USD giả có mệnh giá lớn (Ảnh: Lan Phương)

Cũng loại tiền trên, một nhómcung cấp tiền USD lì xì khác lại nói: “Vàng thật chỉ có ở loại 2 USD nhúng vàngnguyên tấm, đặt sẵn vào khung kiếng thôi. Chứ cái đám mạ vàng, mạ bạc đó chỉ làmạ ba chiều nhìn lạ mắt chứ đào đâu ra vàng thật. Tụi mình hồi xưa cũng bánnhưng nhìn mấy thứ đó nó giả giả mà không tinh xảo nên chẳng bán nữa. Chứ tiềnnào mạ vàng thiệt mà có giá 400.000 đồng!”.

Chúng tôi hỏi đến giấy chứng nhậnthì một người trong nhóm này lấy ngay trong ví ra một tờ giống y như tờ giấy màông Tài khoe với chúng tôi. Trên tờ giấy có ghi: “Limited Edition Banknote” (Phiênbản giới hạn của tiền giấy). Người này nói: “Có gì khó in đâu! Bây giờ tôi scanrồi in lại tặng vài tờ giống y hệt cũng được”.

Theo giới mua bán ngoại tệ lì xì,tết năm nay nhiều người thích mua nhất là những tờ 1 triệu USD, 1 tỉ USD để lìxì. Trên nhiều trang web, tờ này được giới thiệu: “Tờ 1 triệu đôla này là tờtiền kỷ niệm, do chính Ngân hàng Mỹ phát hành dành cho dân sưu tầm!”.

Chúng tôi hỏi mua hàng trên mạngcủa một người tự xưng là Đ.L.P.Q. và được cho xem tận mắt một xấp những tờ 1triệu USD, 1 tỉ USD với giá bán 50.000-70.000 đồng/tờ. Những tờ 1 tỉ USD còndính keo cả xấp với nhau. Tờ tiền này in hình Nữ thần Tự do, kích cỡ tương đươngmột tờ USD thật.

Những người buôn bán loại tiềnnày thừa nhận: “Tiền này in ở Mỹ cho mấy người thích sưu tầm làm kỷ niệm thôichứ không có giá trị gì”. Khi mới xuất hiện, giá của tờ 1 tỉ USD này là gần200.000 đồng/tờ. Tuy nhiên, sau đó có nguồn cung cấp ở Hà Nội tìm được “mối” rẻmà hạ giá xuống... 90.000 đồng/tờ.

Tại TP.HCM, giá của tờ tiền nàycũng nhanh chóng hạ xuống đến mức như hiện nay là khoảng 70.000 đồng/tờ. Càngcận tết, lượng người đi “săn” tiền đô lì xì càng nhiều, khá nhiều trang web trênmạng lẫn các điểm mua bán tuy quảng cáo là luôn có đủ mọi loại tiền theo yêu cầucủa khách nhưng đến khi có người đặt hàng cụ thể thì báo vừa... hết hàng. Sau đó,giá các loại tiền lì xì này lại được nhích lên và người săn tiền “độc” phải chịumóc bóp ra!

Cảnh giác tiền giả - Theo phong tục từ xưa, lì xì là tặng quà cho nhau bằng tiền để mừng tuổi. Trong bao lì xì, người ta ít câu nệ số tiền vì tùy theo sức của người cho, mang ý nghĩa tốt lành và tấm lòng là chính. Vài năm gần đây, có trào lưu mua tiền 2 USD lì xì vì cho rằng tờ tiền này đem lại nhiều may mắn. Tuy nhiên, người mua cũng cần thấy rõ rằng những người kinh doanh các loại tiền đã cố tình tạo ra các giá trị ảo của tờ 2 USD như số tài lộc, may mắn, tiền lạ... để đẩy giá tờ tiền lên cao và làm người mua “khát”, chứ chưa hẳn có ý nghĩa may mắn hay tốt lành gì. Lì xì cuối cùng cũng là ở tấm lòng người trao. Trên trang web giới thiệu loại tiền này không hề mô tả mạ vàng 24k (Ảnh: Lan Phương) Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hữu Hiệp - Xã hội ngày càng phát triển, tội phạm cũng theo đó mà tinh ranh. Chuyện mua bán đồng tiền xưa giả tạo, biến dạng... có ranh giới tội phạm rất khó định. Bởi tiền giả tạo ra không có giá trị lưu thông hiện hành mà chỉ có định tính làm vật lì xì may mắn. Cũng chính điều này mà trên mạng rao bán nhan nhản các loại tiền này vì cho rằng mình vô tội. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam cũng quy định rõ trào lưu mua bán muôn mặt tiền cổ, mua bán tiền cổ giả tạo... mang dáng dấp của hai tội phạm hình sự, đó là “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “sản xuất, mua bán hàng giả”. Cho nên cả người bán lẫn người mua phải lưu tâm, cảnh giác. Luật sư Trần Công Ly Tao (Đoàn luật sư TP.HCM) Theo Sơn Bình

Theo Lan Phương