Ba tuổi là giai đoạn pháttriển đặc biệt của trẻ. Lúc này tính cách đang dần được định hình. Trẻ có nhiềubiểu hiện như: bướng bỉnh hơn, thích làm theo ý mình hơn, nói nhiều hơn, đặcbiệt trẻ hỏi rất nhiều.

Thậm chí vừa hỏi xong lại hỏi lại. Trẻ nói nhiều, hỏinhiều như vậy đôi khi làm người lớn mất kiên nhẫn, quát mắng: "Hỏi gì mà hỏilắm thế?", "Mệt với con quá, đi chỗ khác chơi!"... Người lớn làm vậy có ảnhhưởng gì tới trẻ không?

Hỏi nhiều là thông minh?

Trẻ càng thông minh càng ham hỏi,trẻ càng ham hỏi càng thông minh. Điều quan trọng nhất để học được mọi thứ xungquanh là phải biết hỏi. Kỹ năng hỏi là một kỹ năng quan trọng nhất để mỗi ngườicó khả năng học suốt đời. Giai đoạn lên ba cũng là giai đoạn tốt nhất để dạy trẻkỹ năng này.

Sao con nói nhiều thế?

Trẻ càng thông minh càng ham hỏi, trẻ càng ham hỏi càng thông minh

Nếu cha mẹ vì bận rộn mà thiếu đisự quan tâm tới con, thiếu sự khuyến khích con hỏi, không nỗ lực trả lời cácthắc mắc của trẻ thì sẽ dần mất đi nhu cầu hỏi để biết, trẻ tự ti, thụ động, kémhoạt bát, sau này lớn lên sẽ không dám đặt câu hỏi với thầy cô để hiểu rõ hơnkiến thức, không dám đặt câu hỏi với chính mình để tự vấn, để tìm cách giảiquyết vấn đề hiệu quả... Đây là thiệt thòi lớn đối với trẻ và hậu quả lâu dài làrất nguy hiểm, trẻ sẽ học kém, giao tiếp kém, làm việc thiếu tính sáng tạo vàchủ động. 

Vì sao trẻ cứ lặp lại mãi mộtcâu hỏi?

Có nhiều trẻ vừa hỏi xong đã hỏilại ngay cũng là một hiện tượng bình thường ở trẻ lên ba. Có thể trẻ chưa ngherõ, chưa hiểu ý trả lời của người lớn, có thể đơn giản là trẻ muốn nói chuyệnvới chúng ta, muốn gần gũi với cha mẹ, muốn cha mẹ quan tâm. 

Trẻ lên 3 đã đi nhà trẻ, cả ngàyxa cha mẹ, trẻ rất nhớ và thấy thiếu tình yêu, sự quan tâm của cha mẹ. Trẻ cónhu cầu muốn được cha mẹ ôm hôn, nói cười, nhìn vào mắt trẻ. Khi trẻ được thoảmãn sự quan tâm, trẻ sẽ chơi ngoan và đỡ quấy rầy người lớn. Cha mẹ hiểu đượctâm lý này chỉ cần dành 5-10 phút thực sự cho trẻ: ôm trẻ vào lòng, hỏi chuyệntrẻ thấy ở trường, và nói cha/mẹ nhớ trẻ, yêu trẻ là trẻ thấy thoả mãn, yên tâmchơi cho cha mẹ làm việc nhà. 

Còn nếu cha mẹ quá tất bật vớicông việc, không chú ý đến trẻ, trẻ sẽ tìm mọi cách quấn chân chúng ta như: ômchân, nhõng nhẽo, đòi hỏi cái này, cái kia, hỏi liên tục để được cha mẹ nóichuyện cùng...

Làm sao để tập cho trẻ biếthỏi?

Dạy trẻ biết đặt câu hỏi là mộtviệc cần được các bậc cha mẹ chú ý. Cách dạy đơn giản nhất là khuyến khích trẻhỏi thật nhiều: ai, cái gì, ở đâu, khi nào, tại sao, như thế nào. Đây là 6 dạngcâu hỏi cơ bản nhất để khám phá thế giới xung quanh. Chúng ta cùng trẻ thực hànhhàng ngày, mọi nơi mọi lúc có thể. Chỉ khi cha mẹ thường xuyên hỏi - trả lời thìtrẻ mới học được thói quen hỏi - trả lời. Khi con hỏi, có thể câu hỏi còn ngâyngô nhưng tuyệt đối không chê bai trẻ, cần khen ngợi và giúp trẻ đặt lại câu hỏicho đúng và trả lời trẻ đơn giản, dễ hiểu. 

Trò chuyện với trẻ như thếnào?

Với trẻ chủ động hỏi người lớncần phải mừng vì trẻ có tố chất thông minh, ham khám phá. Người lớn cần học cáchdành thời gian tối đa khi ở bên con cái, "giờ nào việc nấy", để quan tâm thực sựtới con, không bị sao nhãng bởi những lo toan của cuộc sống khi ở cùng trẻ. Khiđó, chúng ta sẽ có đủ kiên nhẫn, bình tâm trả lời những câu hỏi bất tận củatrẻ. 

Với trẻ ít nói, người lớn cần đặtcâu hỏi cho trẻ trả lời và từ đó khuyến khích trẻ đặt câu hỏi, trẻ sẽ học đượccách đặt câu hỏi từ người lớn. Cha mẹ có thể hỏi con: "Con có biết tại sao cầnuống sữa không?", "Con ơi, hôm nay con đi học có vui không?... và chúng ta sẽcùng trẻ trả lời. 

Trẻ hỏi sẽ học được điều hay. Chamẹ gieo hạt giống "kỹ năng hỏi" và nuôi dưỡng sẽ gặt được trái ngọt trong tươnglai. Hãy giúp con muốn hỏi, dám hỏi và biết hỏi!

Đặt câu hỏi và trả lời là một quá trình tư duy. Trẻ có thể tư duy tích cực, tư duy sáng tạo, tư duy nhiều chiều, tư duy phân tích hay không chủ yếu được hình thành và rèn luyện qua quá trình hỏi và trả lời. Trẻ nào có sự ham hỏi, mạnh dạn, tự tin hỏi và trả lời trẻ đó đi học sẽ tiếp thu bài nhanh hơn, kiến thức phong phú hơn, ngày càng tự tin hơn và lớn lên khả năng thành công cao hơn. 

TheoThs. Phạm Thị Thuý
Sao con nói nhiều thế?