"Sát thủ" lò gạch

Trong đêm tối, những cột khói đenkịt và bụi từ các lò gạch trên địa bàn P.Long Bình, P.Long Thạnh Mỹ, Q.9, TP.HCMnhư những "sát thủ" thầm lặng, bao trùm các khu dân cư gần đó. Hàng ngàn hộ dânđã gồng mình chịu đựng sự tra tấn của các lò gạch từ nhiều năm qua.

>>
>>
>>

Một lò gạch ở P.Long Bình trông rất "hiền" vào ban ngày, nhưng... (Ảnh: Minh Nam)

Khoảng 21 giờ 30 ngày 14.1, chúngtôi mò mẫm vào con đường số 14 tối đen như mực - một trong những nơi tập trungnhiều lò gạch của P.Long Bình. Càng đi vào sâu, chúng tôi càng thấy khó thở, mắtcay xè vì xung quanh nồng nặc khói và bụi.

Chúng tôi tiến đến một khu đấtrộng lớn, trong đó có một lò gạch thủ công đang được hai công nhân nhóm lửa bằngdầu cặn, củi và mạt cưa... Lửa vừa nhóm lên cũng là lúc cả lò gạch bốc lên nhữngcột khói đen kịt trông như đám cháy nhà, kèm mùi hôi đậm đặc hòa vào không khí.Lúc này, chúng tôi để ý những căn nhà xung quanh đều đóng kín bằng cửa kiếng,không ai ra đường.

Đốt lò bằng chất thải độc hại

Gần 23 giờ, men theo đường NguyễnXiển, đường số 11, khu vực ấp cầu Ông Tán (P.Long Bình), ấp Giãn Dân (P.LongThạnh Mỹ), hàng chục lò gạch cũng đang vô tư "nhả" khói vào khu dân cư. Đứngtrên điểm cao của khu Công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc TP.HCM (nằm giáp ranhgiữa địa bàn Q.9, TP.HCM và tỉnh Bình Dương), chúng tôi thấy rõ những cột khóikhổng lồ từ các lò gạch bốc lên không gian tối đen. Càng về khuya, không khícàng trở nên khó thở. 

Tối 13.1, khi biết chúng tôi lànhà báo, nhiều người dân ở ấp cầu Ông Tán bất chấp mùi hôi nồng nặc từ khói vàbụi, vẫn mở cửa ra ngoài để "kể tội" các lò gạch. Bà Sáu Đ. cho biết, ngoài việcđốt củi, mạt cưa, để giảm giá thành sản phẩm, nhiều chủ lò gạch còn sử dụng thêmnguyên liệu vỏ trấu, vỏ hạt điều, vỏ xe để nấu gạch, khiến môi trường ở đây bị ônhiễm nghiêm trọng.

"Tại các cuộc họp tổ dân phố hoặctiếp xúc đại biểu HĐND, chúng tôi đều lên tiếng nhưng rồi đâu lại vào đấy. Chínhquyền Q.9 có yêu cầu các chủ lò gạch không được sử dụng các nguyên liệu trênnhưng vì lợi nhuận, các chủ lò vẫn phớt lờ", bà Sáu Đ. bức xúc. Còn chị H., ngụấp cầu Ông Tán, cho biết: "Mỗi lần xe đến xúc than từ các lò gạch là cả nhà tuikhông dám ăn cơm, vì bụi than bay đầy nhà".

Nguy hiểm hơn, theo người dânsống ở đồi Dù, P.Long Bình, gần đây các lò gạch không biết chở từ đâu vềchất gì trông giống như nhựa tái sinh, nhưng khi đốt cháy rất lâu và tỏa ramùi hôi nồng nặc đến khó thở.

Nỗi sợ hãi của người dân là điềudễ hiểu, khi mới đây, Cảnh sát môi trường Công an TP.HCM và Công an Q.9 bắt quảtang một lò gạch ở KP Bến Đò, P.Long Bình đang nhập 2 tấn cao su phế thải củamột doanh nghiệp chuyên thu gom chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại đểđốt lò.

Người dân cắn răng cam chịu

Trước tình trạng ô nhiễm môitrường trầm trọng do các lò gạch gây ra, người dân địa phương đã phản ánh, khiếunại, đồng thời đề nghị di dời các lò gạch ra khỏi khu dân cư từ nhiều năm qua,nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả.

Trên thực tế, cách đây 9 năm, BộXây dựng cũng đã ban hành Quyết định số 15/2000 quy định đến năm 2005 là hạncuối cùng đóng cửa các lò gạch thủ công ở khu vực đô thị. Cũng theo quyết địnhnày, các lò gạch không được nhóm lò, đốt lò, nung gạch ngói bằng củi, gỗ. Các cơquan chức năng cũng cấm sử dụng vỏ xe, cao su, dầu cặn... để đốt lò, vì nhữngloại chất thải nêu trên đều là chất thải nguy hại. Thế nhưng, từ nhiều năm qua,khoảng 100 lò gạch ở P.Long Bình và Long Thạnh Mỹ vẫn ung dung hoạt động và hằngngày thải khói, bụi vào khu dân cư.

Lý giải về việc chậm di dời cáclò gạch thủ công gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư, UBND Q.9 thường đổ lỗi do vướngquy hoạch các dự án trọng điểm, chưa có chính sách hỗ trợ cụ thể từ TP, chưa cóquy hoạch chi tiết...; đồng thời cho biết sẽ chỉ đạo các đơn vị chức năng vàUBND các phường liên quan tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các lò gạch thảikhói, bụi, sử dụng các phế phẩm độc hại đốt lò, các xe tải chở vật liệu, sảnphẩm ra vào các lò gạch...

Chỉ đạo là vậy, song thực tếngười dân địa phương vẫn đang hằng ngày cắn răng cam chịu.

Theo Minh Nam