Những bãi biểnở xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển - Cà Mau những ngày này bị băm nhừ dưới hàngvạn dấu chân người hối hả mưu sinh ngày đêm.

Giấc mộng làm giàu từ những bãi nghêu giống đãlàm náo động cả một vùng ven biển nơi tận cùng đất nước.

Khi thị tứ cuối cùng cực Nam Tổ quốc vừa lênđèn, những chiếc xuồng máy của người đi khai thác nghêu giống đã từ nhữngxóm nhà ven sông dập dìu túa ra các cửa biển. Đứng trên bến Rạch Tàu trungtâm chợ xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển – Cà Mau, tôi cố vẫy tay ra hiệu xin quágiang nhưng các phương tiện đi cào nghêu giống vẫn chạy như ma đuổi ra bãicho kịp con nước ròng.

Hồn ai nấy giữ 

Cuối cùng, hai ngư dântrẻ là Lâm Văn Thuận (26 tuổi) và Nguyễn Duy Xuyên (24 tuổi), quê ở cồnÔng Trang, xã Viên An, huyện Ngọc Hiển, cũng đồng ý cho tôi đi cùng.Trước khi lên đường, Thuận cảnh báo: “Ra đó thì hồn ai nấy giữ nhé!”.Tôi gật đầu đồng ý nhưng hai anh bạn vẫn nhìn tôi đầy vẻ ái ngại.  

Tàn sát bãi nghêu
Người dân khai thác nghêu giống ở bãi Rạch Mũi, xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển - Cà Mau

Phương tiện của chúng tôilà chiếc xuồng trọng tải chừng 300 kg gắn chiếc máy cà tàng 6 mã lực.Xuyên hì hục giật đến mấy chục lần, máy mới nổ nhưng phát ra âm thanhnghèn nghẹt, đứt quãng như chực tắt. Màn đêm thẫm đặc, những xóm nhà vàdãy rừng phòng hộ cứ lùi xa.

Thấp thoáng phía xa làmột vùng sáng nhấp nhô với hàng vạn ánh đèn không khác gì một TP mọc lêngiữa biển đêm. Vùng sáng mỗi lúc hiện rõ hơn. Khoảng 10 phút sau, chúngtôi đã hòa vào dòng người khai thác nghêu giống trên bãi Rạch Mũi.

Trên bãi biển lúc này đãcó cả ngàn người và từ trong các con rạch nhỏ ở bìa rừng phòng hộ, từngđoàn người vẫn đang tiếp tục kéo nhau ra bãi. Có đến vài ngàn chiếcxuồng. Trên mỗi chiếc có từ 2 đến 4 người đi. Cắm phựt cây sào xuốngnước, Thuận phán đoán: “Nước còn sâu hơn 1 m, mình cào chưa tới, tìmchỗ nào đợi đã!”. Chúng tôi cho xuồng cặp vào một hàng đăng cua, nơicó hàng trăm chiếc xuồng nhỏ đang nằm chờ con nước xuống. Những phươngtiện khác lớn hơn vẫn ầm ĩ cào xới gây náo động cả một vùng biển cạn.  

Hơn 21 giờ, khi nước đãrút xuống ngang thắt lưng, hàng trăm chiếc xuồng nổ máy ùa về phía dòngngười đang khai thác như đàn ong vỡ tổ. Chiếc cào là sáng kiến mới từđầu mùa khai thác nghêu năm nay của những người dân ở xã Đất Mũi. Đó làmột khung sắt nối với một túi lưới đuôi chuột rất dày và dài lê thê đượcgắn vào đuôi máy. Xuyên cho biết cào máy đỡ tốn sức mà hiệu quả gấp 4-5lần so với cào bằng tay. Nghêu giống nằm lẫn trong lớp cát mỏng khoảng 1cm, chỉ cần ấn nhẹ miệng cào xuống và cho xuồng chạy tới là tự nhiênchúng vào lưới.  

Lấy đồ chèn cứng ga chochạy chầm chậm, Xuyên giữ đuôi máy rà chiếc cào xuống cát, còn Thuận giữmũi để điều khiển xuồng. Chiếc máy bị ướt cứ tắt liên hồi, tôi phải nhảyxuống nước phụ giữ mũi xuồng để Thuận giữ ga cho nó khỏi tắt. Tiếng máy,tiếng va chạm của xuồng, tiếng người gọi nhau í ới sôi động cả một vùngbiển đêm. Tôi rẽ mũi xuồng ra chỗ thưa người nhưng Thuận bảo cứ hướng vềchỗ đông. Tôi thắc mắc: “Ở đó người ta cào nát hết rồi còn gì?”. Thuậnkhẳng định: “Cào cả ngàn lần cũng không hết nổi đâu!”.

Gần 2 giờ cào liên tục,chúng tôi bắt đầu kiểm tra “chiến lợi phẩm”. Xuyên mở đuôi lưới trút vàothau một mớ hỗn tạp khoảng 5 kg, phần lớn là cát. Thuận bốc một nắm nhỏthả vô cái đĩa đựng nước, rọi đèn, căng mắt tìm trứng và ấu trùng nghêulẫn trong cát và mùn. Thuận bảo mấy chấm màu đỏ li ti như cát là nghêugiống, còn lại là cát, mùn và các ấu trùng tôm, cua, cá...

Tất cả được bán thô chothương lái, lấy chuẩn là 10.000 con/kg giá 500.000 đồng. Thuận giảithích: “Chuẩn này do dân lái nghêu đặt ra, được phán đoán bằng mắtthường. Họ mang về lọc lại thêm nhiều lần nữa và bán giá cao gấp bội”.Tôi chỉ vào thau hỏi: “Chừng này bán được bao nhiêu tiền?”. Thuậnđáp: “Khoảng mấy chục ngàn, làm từ đây tới sáng chắc kiếm được vàitrăm ngàn đồng. Có đêm gặp may, hai anh em tôi trúng được 5-6 triệuđồng”.

Gặp nạn trên biển

Coi chiều làm ăn khôngđược, chúng tôi nổ máy chạy qua bãi Vàm Xoáy cách đó hơn 2 km. Ở bãinày, người không đông bằng bãi Rạch Mũi nhưng có vẻ dễ kiếm ăn hơn.Thuận tiến lại gần xuồng của một dân cào nghêu, bốc một nắm cát từ trongthau để kiểm tra, rồi đưa ra nhận xét: “Ở đây khá hơn”. Cứ thế, cùng vớihàng ngàn ngư dân cào nghêu giống, chúng tôi tiếp tục công việc “hủydiệt” của mình trên bãi biển Vàm Xoáy.

Đến gần 2 giờ sáng, Thuậncho biết kết quả chúng tôi chỉ làm được khoảng 300.000 đồng. Đang mảimiết cào thì Xuyên bất chợt kêu lên: “Sắp mưa rồi, chạy thôi!”. Mọingười đồng loạt ngước nhìn về phía chân rừng phòng hộ đang cuồn cuộnnhững đám mây đen, dông bắt đầu nổi lên kéo theo những con sóng đẩynhững chiếc xuồng tròng trành, chao đảo. Dưới hàng ngàn ánh đèn pha,những cọc đăng cua dày như bãi chông hiện ra như thách thức những taylái.

 Chẳng mấy chốc, mưađã làm cho những ngọn đèn pha mất hết tác dụng nhưng hàng trăm ngư dânvẫn phải chạy bán sống bán chết vào bờ chỉ để bảo toàn công sức lao độngcủa cả đêm. Bị mưa che khuất tầm nhìn nên Thuận đã lái xuồng rướn lênmột cọc đăng cua làm chiếc xuồng xoay tròn, quay hẳn một góc 900. Mộtchiếc xuồng khác từ phía sau lao tới đâm sầm vào xuồng chúng tôi lật úp.Công sức lao động cả đêm của ba anh em thoáng chốc đã tan theo bọt biển.

 

Thuận và Xuyên xót xa vớt lên chiếc thau đựngnghêu trống hoác rồi tự an ủi nhau: “Giữ được mạng là may lắm rồi, ngày maimình ra làm lại”.

 

Khai thác quanh năm


Mùa nghêu giống ở Đất Mũi bắt đầu từ tháng 5 đến hết tháng 11 âm lịch hằng năm. Những tháng còn lại, nghêu giống vẫn còn nhưng với mật độ ít hơn. Trong khoảng 3 năm trở lại đây, hầu như các bãi biển ở Đất Mũi không một ngày vắng bóng những người cào nghêu giống.
 
Ông Phan Xa Lăng, Phó Chủ tịch UBND xã Đất Mũi, cho biết: “Từ đầu tháng 5 đến nay, mỗi ngày trung bình có 3.500 người khai thác nghêu giống trên cái bãi biển ở xã Đất Mũi. Trong đó, dân địa phương chỉ chiếm khoảng 30%, còn lại là dân đến từ các tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng và Kiên Giang”.

TheoDuy Nhân
Người lao động