Tan tác làng cá

Nhằm thực hiện dự án “Quyhoạch làng cá bè phù hợp cảnh quan sinh thái sông Đồng Nai”, thành phố Biên Hòađã tiến hành giải tỏa hàng loạt bè cá đậu ở nơi “cấm nuôi”, khiến nhiều hộ kéobè cá chạy nháo nhác…

Cơ nghiệp từ hàng chục triệu lênđến cả tỷ đồng của các chủ bè cá đang đứng trước nguy cơ “tan bọt nước” bởi lệnh“cấm nuôi”.  Có người đã phải bán tống bán tháo bè cá với giá “rất bèo” để gỡgạc lại chút đỉnh. Ông Trần Đức Cần, một “đại gia” nuôi cá bè ở phường ThốngNhất, chép miệng than thở: “Hỏng hết rồi ông ơi, kiểu này chắc chỉ còn nước kéobè lên mà bán sắt vụn. Khu vực này (phường Thống Nhất) mới chỉ nghe thông báoquy hoạch, chứ bên Bửu Long bị giải tán hết rồi. Tội nghiệp ông Nghị với cả trămchiếc bè cá chẳng biết sẽ xoay xở ra sao”.

Nguy cơ trắng tay

Tại bến đò Bửu Long, chúng tôiquay quắt tìm người hỏi mấy chiếc bè cá của ông Nghị. Một thanh niên cho biếtmấy hôm trước làng bè Bửu Long đã bị cưỡng chế giải tỏa, ông Nghị phải kéo cảtrăm bè cá dạt sang bến sông Bình Dương.

Nếu như ông Nghị kéo bè cá chạydạt sang địa phận Bình Dương lánh nạn thì nhiều chủ bè cá khác kéo bè chạy tứphương. Ông Hoàng Văn Quyết, tổ trưởng tổ 11, phường Long Bình Tân, cho biết mấyhôm trước một số người từ Bửu Long có kéo bè cá đến đây xin “tạm trú” nhưngkhông được chấp nhận, trong đó có cả chú vợ của ông. “Đâu được kéo bè đến đâynuôi cá, phường đã cấm không được cho phát sinh bè cá. Nghe đâu không có chỗđậu, họ (chủ bè cá) đã bán tống bán tháo bè lại cho mấy người nuôi cá bè ở đâyvới giá 10 triệu đồng một bè (đóng mới khoảng 70 triệu một bè)”.

Chủ bè đứng trước nguy cơ trắng tay và làng cá có khả năng bị xóa sổ.

Trong khi các chủ bè cá ở BửuLong hốt hoảng kéo bè chạy… dự án thì ông Cần ở làng cá phường Thống Nhất cũngăn không ngon, ngủ không yên. Hiện, ông có 70 vèo cá và 10 bè cá. “Vay tiềntỷ để đầu tư vào mấy cái bè cá đấy ông ạ. Giờ dính vào quy hoạch thì chết chứsống sao nổi”, ông Cần thổ lộ. Theo ông Cần, hiện đóng mới một vèo cá chiphí 20 triệu đồng (8m x 3m x 2m), bè cá là 70 triệu đồng (6m x 3m x 2m). PhườngThống Nhất có đến vài trăm bè cá và vèo cá.

“Nếu quy hoạch là bọn tôi chết!”,anh Bùi Văn Bồn, một chủ cá bè ở Thống Nhất, rầu rĩ. Năm năm trước, theo lời “rủrê” của một người bà con “vào Nam nuôi cá”, anh Bồn từ Nam Định chạy vạy vayngân hàng, “chợ đen” vào Biên Hòa đóng liền 7 cái bè nuôi cá chép, điêu hồng...“Nuôi cá mấy năm nay có trả nợ được đồng nào đâu. Cá không chết vì nguồn nướcô nhiễm thì bán cũng chẳng được giá”, anh thổ lộ. Anh Bồn cho biết, nếu theoquy định của dự án cho phép mỗi chủ nuôi 1- 2 bè cá thì chỉ “làm du lịch sinhthái”. Chứ đã làm kinh tế từ nuôi trồng thủy sản mỗi chủ phải có khoảng chục bè.Anh tính, mỗi bè cá sau 6 tháng nuôi cá, nếu đạt cũng chỉ lời khoảng 2 - 3 triệuđồng.

Xóa sổ làng cá truyền thống

Theo bà Tống Ngọc Dung, phụ tráchdự án, việc Biên Hòa triển khai dự án “Quy hoạch làng cá bè phù hợp cảnh quansinh thái sông Đồng Nai” là do các làng cá bè gây ô nhiễm nguồn nước, cản trởgiao thông và ảnh hưởng cảnh quan sinh thái. Hiện thành phố Biên Hòa có 350 hộvới 778 bè (thống kê 2007) đang sống tại các địa phương ven sông Đồng Nai, như:An Bình, Hiệp Hòa, Long Bình Tân, Tam Hiệp, Tân Mai, Thống Nhất (chưa kể nhữnghộ nuôi cá bè thuộc các địa phương bị “cấm nuôi”, như: Tân Hóa, Hóa An, Bửu Hòa,Tân Vạn, Bửu Long, Hòa Bình, Thanh Bình, Quyết Thắng…). Mật độ phân bố bè dàyđặc, chủ yếu tại xã Hòa Hiệp và Cù lao Ba Xê (Long Bình Tân).

Những năm gần đây,các hộ nuôi cá bè đã phát triển thêm phong trào làm vèo lưới. Số lượng vèo lướihiện nhiều gấp 2, 3 lần lượng bè. Lượng thức ăn dư thừa, thuốc điều trị dịchbệnh… cùng với đủ loại chất thải của hàng trăm hộ sống trên bè góp phần gây ônhiễm thêm cho nguồn nước sông Đông Nai.

Ông Tạ Trung Quảng, Trưởng phòngKinh tế thành phố Biên Hòa, cho biết đến năm 2010, thành phố chỉ còn 251 bè cá,trong đó: khu vực Long Bình Tân 25 bè (hiện 178 bè); khu vực sông Cái gồm: HiệpHòa, Thống Nhất, Tân Mai, Tam Hiệp, An Bình 226 bè (hiện 600 bè).

Theo lộ trình, trong năm 2010 tiếp tục tổ chức cưỡng chế, giải tỏa mặt sông đốivới các bè dùng để sinh sống, bè và lồng nuôi phát sinh và không nằm trong đốitượng sắp xếp lại. Một chủ bè cá ở Long Bình Tân cho rằng với dự án này xem nhưnhững làng cá truyền thống như: Tân Mai, Long Bình Tân… gần như bị xóa sổ, hàngtrăm hộ dân sẽ phải… lên bờ.