Tết trên đất khách

Cận Tết Canh Dần 2010, chúng tôicó dịp đến thị xã ven biển Koh Kong và Cửa khẩu quốc tế Cham Yeam, tỉnh KohKong, Vương quốc Campuchia, gặp gỡ nhiều gia đình người Việt, cùng bà con đónxuân sớm trên đất khách.

Không khí tươi vui, ấm áp nghĩatình, nhưng lòng người vẫn đau đáu nhớ về cố hương.

Gia đình ông Bảy Thi đón khách với đủ thứ bánh mứt,bánh tét, bánh ít và cả mấy chiếc bánh phồng mang từ quê nhà huyện Phú Tân (AnGiang) sang, cùng cặp rượu Angkor, Bayon được xem là “đặc sản” của địa phương.Thấy có khách từ quê nhà sang, Bảy Thi mừng rỡ: “Mặc dù xa quê hương, nhưng phảicó chút ít những thứ này, cho con cháu ăn để nhớ về truyền thống tổ tiên”.

Vợ chồng ông Bảy Thi sangCampuchia lập nghiệp đã hơn mười năm, bằng nghề buôn bán vải, đồ may sẵn ở khuCửa khẩu Cham Yeam. Công việc ăn nên làm ra, mối lái liên lạc bỏ hàng suốt ngày,nhất là dịp cuối năm nên ông bà Bảy không còn đâu thời gian để tính chuyện vềViệt Nam đón Tết. “Nói thiệt, Tết mà không được về quê, nhớ nhà lắm. Nhưng tínhkỹ tiền bạc, đi lại xa xôi cách trở, rồi công việc làm ăn. Ngẫm nghĩ thấy rayrứt quá. Cuộc sống bắt buộc mình phải ăn Tết xa quê chứ có ai muốn vậy đâu”, vợBảy Thi phân trần.

Cách nhà ông Bảy Thi chừng trămmét là gia đình ông Năm Say, trước ở Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Biết chúng tôi từ xứnhà sang chơi, ông Năm vội triệu tập ngay mấy đứa cháu nội, cháu ngoại. Ông lãođã ngoài 80 tuổi, hơn nửa đời người sinh sống ở khu vực Cửa khẩu Cham Yeam, biếttới 3 thứ tiếng Việt  Nam, Campuchia và tiếng Thái. Trước đây, Tết năm nào ôngNăm cũng tay xách nách mang bắt xe qua Cửa khẩu Khánh Bình, huyện An Phú, AnGiang để về thăm quê và ở lại đến qua mùng mười mới sang. Nhưng năm nay đám concháu khuyên ông đừng đi vì đường xá xa xôi mà sức khỏe ông ngày một kém.

Mấy ngày qua con cháu trong nhàchạy đôn chạy đáo, tìm kiếm đủ thứ, nào là ngũ quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ,xoài, rồi dưa cải, thịt kho, ánh tét, cả cành mai vàng đang bung nhụy... để ôngđỡ nhớ tết quê. Còn chị Tuyết Hồng, cháu dâu của ông Năm, chủ vựa trái cây vàoloại lớn nhất nhì ở khu chợ này cho hay: “Năm rồi làm ăn thuận tiện, khá hơn đôichút, nhưng do bận rộn buôn bán, cả nhà năm bảy đứa con nên không thể về mộtmình. Nhớ nhà lắm chứ, nhưng biết làm thế nào hơn. Công việc làm ăn phải ưu tiênhàng đầu chứ!”.

Cửa khẩu Cham Yeam, đầy ắp hàng hoá, nhưng phongphú nhất trái cây có nguồn gốc từ Thái Lan, vải vóc, mỹ phẩm, giày dép,... Đâylà một trong những cửa ngõ về Phnom Penh. Cả ngàn người Việt đang sinh sống tạiđây, chủ yếu bằng nghề kinh doanh. “Mừng năm mới trên đất nước Chùa Tháp, đâu cócảnh nhộn nhịp như bên quê nhà: Tay cầm khoanh bánh tét, bánh chưng, miệng uốngly trà xanh thơm ngát, rồi đi thăm, chúc Tết bà con láng giềng. Nhưng bù lạikhông khí tình đồng hương làm mọi người thấy ấm lòng hơn”- ông Bảy Thi tự an ủi.

Đường từ thủ đô Phnom Penh về Koh Kong phải băng quacánh rừng nguyên sinh nổi tiếng của đất nước Chùa Tháp và cả khu vực Đông Dương.Chỉ khoảng 200 cây số, nhưng phải mất gần một ngày ngồi ôtô, qua nhiều đèo dốcvà cả mấy chuyến phà vượt sông mới tới được thị xã Koh Kong.

Dưới chế độ Pol Pot, con đườngnày chỉ là lối mòn vô cùng hiểm trở, gần như không có khách vãng lai. Cách nayhơn 4 năm, Nhật Bản đã tài trợ dự án nâng cấp và xây dựng cầu, đường trị giáhàng trăm triệu USD, tạo điều kiện giao thương từ Koh Kong sang các thành phốSihanouk Ville, Kompong Speau, Phnom Penh. Khi sân bay nội địa Koh Kong hoạtđộng mạnh trở lại, có thêm giao thông hàng không kết nối các thành phố lớn củaCampuchia.

Tuyến đường biển Hà Tiên (nay làtỉnh Kiên Giang) - Kampot-Kompong Som - Koh Kong - Thái Lan nối liền ba quốc giađược khai thác du lịch và phát triển mạnh trong hơn năm trở lại đây. Con sôngKoh Kong, đoạn qua thị xã Koh Kong rộng hơn 1.800 mét, giờ đã hiển hiện mộtchiếc cầu bê tông hoành tráng để người ta có thể đi thẳng sang đất Thái Lan trêncon đường nhựa phẳng lì. Anh Kim Chasly, một thanh niên người địa phương đưa mắtnhìn qua bên kia sông, nói: “Chiếc cầu và con đường này do một ông chủ ngườiThái sang đầu tư và nó đã làm thay đổi cuộc đời chúng tôi, biến một khu vực rừngnúi hoang vắng ở đây thành đô thị sầm uất”.

Ông Pich Han, một tiểu thương ởvùng Koh Kong nói: “Mỗi chiều buông xuống, đứng trên cầu Koh Kong, trông từthượng nguồn ra cửa biển lòng bồi hồi nghe chuyện kể về quân tình nguyện ViệtNam và những tấm gương chiến đấu. Dòng sông chết tang thương trong thời sốngdưới chế độ tàn độc của bọn  diệt  chủng Pol Pot... mãi in sâu trong tâm tưởngcủa tôi. Nếu không có bộ đội Việt Nam băng mình qua dòng sông này để tiến vàosào huyệt những kẻ diệt chủng thì không biết bao giờ vùng đấy này mới được hồisinh như hôm nay”.

Đi ngang qua khu chợ trung tâmKoh Kong, Pich Han tranh thủ giới thiệu các cửa hàng, tiệm ăn uống của ngườiViệt. Khi biết tôi từ quê nhà sang, người nào cũng mừng rỡ, hỏi thăm đủ điều,rồi khẩn khoản mời về nhà đón Tết xa quê! Chị Hai Liên, chủ sạp mỹ phẩm tại chợKoh Kong, cởi mở: “Bạn ở bên Việt Nam qua, coi như mình là người quen rồi, phảiđến nhà, ăn một bữa cơm với gia đình mình mới được về”. Quê hương ở xa vời vợi,hóa ra rất gần!

Theo Trang Lực