Thời tự tiếp thị

Trong cảnh tốisáng của xã hội tiêu thụ, khi khái niệm “hữu xạ tự nhiên hương” dần nhường sâncho công nghệ quảng cáo, các nghệ sĩ, sân khấu buộc phải lao vào cuộc đua tựtiếp thị mình.

“Chương trình phòngtrà V ngày... tháng..., với sự tham gia của ca sĩ... Rất mong nhận được sự hỗtrợ thông tin của quý vị thân hữu”. “Chương trình Đ sẽ diễn ra vào lúc...ngày... tại..., với các tác phẩm...”.

Đã qua rồi thời cácphòng trà, các quán cà phê chỉ quảng bá chương trình của mình tại nơi biểu diễn.Những bức thư điện tử như trên vẫn đều đặn được gửi đến các phóng viên văn hóavăn nghệ với hi vọng sẽ được nhắc nhở trong tin, bài thay vì phải chi tiền đăngquảng cáo. Thậm chí dù không được nêu danh khi sự kiện diễn ra thì hi vọng tiếptheo sẽ là được nhắc nhớ khi phóng viên có các bài viết liên quan.

Mạng xã hội đang dần trở thành kênh thông tin hữu hiệu cho nghệ sĩ - Ảnh: P.T.N.

Truyềnthông đa kênh

Sau nhiều cuộc họpbáo không mấy thành công (vì thường không được thông tin như mong đợi), các casĩ trẻ chuyển hướng đầu tư sang kiểu tiếp thị qua thư điện tử. Thông cáo báochí, hình ảnh được gửi qua thư. Đĩa được chuyển thẳng đến tòa soạn và phần hỏiđáp trong các buổi họp báo được thực hiện riêng, ở nhà hàng, các quán cà phê.

Ca sĩ Minh Tuấn(quản lý nhóm A#) nói: “Thời buổi công nghệ hiện đại mà mình không vận dụng đượcchúng thì rất phí. Ngoài những ghi chép mang tính chia sẻ với bạn bè, ngườithân, chúng tôi xem các kênh thông tin như Facebook, Zing là công cụ hữu hiệu,tiết kiệm để tiếp cận khán giả bên cạnh những kênh truyền thống khác.

Qua đó, rõ ràngcông việc của chúng tôi tiến triển thuận lợi hơn, chúng tôi được nhiều ngườiquan tâm hơn. Tuy nhiên cũng cần lưu ý mặt trái của công nghệ. Nhiều người sẽcảm thấy bị quấy rầy khi liên tục bị đánh dấu (tag) vào những bài viết không nằmtrong phạm vi chú ý của họ, nên mình phải biết lúc nào và ai để chia sẻ thôngtin chứ không phải gặp ai cũng đánh dấu, cái gì cũng bắt người ta phải chia sẻ”.

Một kênh được đánhgiá không kém phần quan trọng được nhiều ca sĩ khai thác triệt để chính là mốiquan hệ thân hữu với các phóng viên văn hóa văn nghệ. Giới thạo tin ai cũng biếtT. là người đại diện truyền thông cho ca sĩ N.H., H. luôn ưu ái thông tin cho casĩ T.A. hay C. là người phụ trách truyền thông cho công ty M.

Chuyện tàđạo

Trong thời đạiquảng cáo và truyền thông, việc các nghệ sĩ, đơn vị hoạt động nghệ thuật sử dụngnhiều phương cách khác nhau để công chúng biết đến mình là điều hoàn toàn dễhiểu và không có gì đáng phê phán (nếu không muốn nói nên được ngợi khen). Songsẽ thật không hay nếu đó là những cách thức phi nghệ thuật.

“Ca sĩ” H.H. vẫnthường được giới phóng viên nêu tên như một điển hình của việc tự tiếp thị theolối “tà đạo”. Phát hành bốn đĩa nhạc đều thông qua con đường đĩa lậu, trong đócó những tác phẩm anh không hát mà bê nguyên xi giọng của ca sĩ đàn anh N.H. vàtự thú nhận điều này với các nhà báo để “anh chị đưa em lên báo là được”.

Nhằm phục vụ mụctiêu lên báo, anh xui “thầy” của mình là nhạc sĩ Đ. tung xìcăngđan nhạc sĩ nàylừa anh hàng trăm triệu đồng để “cả hai cùng nổi tiếng”. Trên thực tế, như chínhanh thừa nhận sau những buổi họp báo tung tin, nhạc sĩ Đ. “là một người rấthiền” và “em có đưa tiền, nhưng không nhiều và cũng chẳng ai lừa em cả”.

Chưa dừng lại ở đó.Anh thuê người viết sẵn những “bài báo” kể tội mình với những tội danh như đánhnhau, trốn thuế và gửi đến các phóng viên cậy đăng và chỉ cần “nghệ danh” củaanh xuất hiện trên báo, anh sẽ sẵn sàng chi tiền cho người viết. Với một “ca khóđỡ” như vậy, các nhà báo mặc định không viết bất kỳ điều gì về anh và mỗi khiđọc đâu đó những bản tin như “H. không tham của rơi”, “H. sẽ ra album”, mọingười đều chỉ lắc đầu.

Sự phát triển bùngnổ của các chương trình ca nhạc truyền hình, bên cạnh việc đáp ứng nhu cầuthưởng thức nghệ thuật của quần chúng còn kéo theo một mảng màu tối khi một sốkênh đã được sử dụng cho mục đích quảng cáo những giọng hát vô danh. Tất nhiênđể được giới thiệu, ca sĩ trẻ phải “biết điều” với người biên tập chương trình.

Thay vì được trảthù lao biểu diễn hoặc để được sử dụng tác phẩm, ca sĩ mới phải chi ngược nhằmđảm bảo sản phẩm của mình sẽ được phát sóng. Ca sĩ Đ.T. trong kế hoạch thực hiệnđĩa hình đã tìm người giúp mình đưa tác phẩm lên sóng truyền hình với cam kết:“Ai cũng làm việc nên tất nhiên mình phải có gì cho người ta vui vẻ chứ!”.

Kết quả là nhiềukhán giả phải than trời vì xem suốt chương trình vẫn không biết ca sĩ, nhóm nhạcnày kia là ai vì quá lạ nhưng vẫn liên tục xuất hiện trong khi chất lượng chỉdừng ở mức làng nhàng.

So với thuở ca sĩmang đĩa đi tặng các quán cà phê nhờ mở nhạc của mình hay mang apphich đi dán bờtường, cột điện, những phương thức tự quảng bá hôm nay hiện đại hơn, tiết kiệmhơn nhưng cũng không kém phần “xấu xí”. Khi những tác phẩm, giọng hát kém chấtlượng được giới thiệu đến công chúng với số lượng nhiều và tần suất dày đặc thìchẳng thể trách sao công chúng cứ phải lắc đầu khi nói đến “nhạc trẻ bâygiờ...”, chỉ còn trông mong vào thẩm định cá nhân.

Theo