Cuối năm 2003, Thủ tướng Chínhphủ đồng ý chủ trương giao UBND tỉnh Long An thu hồi 1.760ha đất để giải phóngmặt bằng xây dựng Khu công nghiệp (KCN) xử lý rác Long An - TP.HCM tại xã TânLập (nay là xã Tân Thành, huyện Thủ Thừa). Trong quá trình làm thủ tục thu hồiđất, bồi thường giải tỏa mặt bằng, cơ quan chức năng phát hiện trên hàng trămhecta đất được cấp sai quy định dẫn đến thiệt hại cho Nhà nước (thông qua việcbồi thường) hàng chục tỉ đồng.
Đất công là “chùm khế ngọt”
Ngày 14-3, có mặt tại khu vực dựán KCN xử lý rác Long An - TP.HCM, chúng tôi thấy nơi đây vẫn là một vùng đấthoang hóa. Đã hơn năm năm trôi qua kể từ ngày phê duyệt dự án, khu xử lý ráccông nghiệp được xem là lớn nhất nước vẫn chưa được triển khai.
 |
| Hai bên bờ kênh này là các khu đất cấp sai quy định cho cán bộ các cơ quan tỉnh Long An - Ảnh: H.Khương |
Người dân ở đây cho biếtkhoảng năm 1983, khi Nhà nước có chủ trương lấp kín vùng Đồng Tháp Mười,nhiều người khắp nơi đổ về đây nhận đất khai hoang, lập nghiệp. Lúc đó muốnđược cấp đất (nhiều nhất là 3ha) người dân phải cam kết sử dụng ổn định lâudài vào mục đích sản xuất nông nghiệp và phải là người địa phương. Thời điểmđó cũng có nhiều cán bộ lãnh đạo của tỉnh, huyện không trực tiếp sản xuấtnông nghiệp, không phải là người của địa phương nhưng vẫn được cấp vài hectađất.
Theo các quy định của pháp luật,đối tượng được giao đất nông nghiệp để sử dụng ổn định lâu dài là nhân khẩu nôngnghiệp thường trú tại địa phương, kể cả những người đang làm nghĩa vụ quân sự.Thế nhưng từ năm 1995-2003, một số cán bộ của Phòng TN-MT (trước đó là phòngnông nghiệp địa chính) đã tham mưu đề xuất ký tờ trình để UBND huyện Thủ Thừaban hành quyết định giao đất sản xuất nông nghiệp (không thu tiền sử dụng đất)cho 294 cá nhân không nằm trong diện được cấp đất với tổng diện tích gần 820 ha.
Điều đáng nói là trong số đó có174 cá nhân là cán bộ công chức, lãnh đạo đầu ngành các cơ quan, tổ chức củatỉnh và huyện được chia chác trên 472ha. Qua kiểm tra, hầu hết những người nàysau khi được cấp đất đã bỏ hoang, không trực tiếp sản xuất nông nghiệp hoặc đembán.
Đến cuối năm 2001, Chính phủ cóchủ trương về việc tổ chức đăng ký kê khai sử dụng đất, xét cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho 1.760ha (sau này được quy hoạch xây dựng KCN xửlý rác Long An-TP.HCM). Mặc dù biết rõ các đối tượng trên không được giao đất,không được cấp GCNQSDĐ nhưng một số cán bộ có trách nhiệm đã tham mưu đề xuất đểUBND huyện Thủ Thừa cấp GCNQSDĐ.
Theo cơ quan chức năng, lãnh đạohuyện Thủ Thừa qua các thời kỳ từ năm 1995-2005, trong đó phải kể đến ông Lê AnhThúy (chủ tịch UBND huyện), Nguyễn Văn Phùng (nguyên chủ tịch UBND huyện), ôngBùi Đức Sở (phó bí thư huyện ủy, nguyên chủ tịch UBND huyện), Nguyễn Văn Chửng(trưởng phòng TN-MT)... đã xét cấp đất cho nhiều đối tượng không có đơn xin cấpđất; không thông qua chính quyền địa phương xã; giao đất không đo vẽ, không cắmcột mốc trên thực địa; không có biên bản bàn giao đất; không lập quy hoạch sửdụng đất...
Những cán bộ này còn tự cấp đấtcho bản thân và thân nhân (vợ, con, anh chị ruột) để từ đó trục lợi từ việc bồithường QSDĐ.
Hưởng lợi từ tiền đền bù
Sau khi được Chính phủ đồng ý chủtrương thu hồi đất để xây dựng KCN xử lý rác Long An - TP.HCM, UBND huyện ThủThừa đã thành lập hội đồng bồi thường thiệt hại giải phóng mặt bằng (hội đồngbồi thường) do ông Lê Anh Thúy (lúc đó là phó chủ tịch UBND huyện) làm chủ tịch,ông Nguyễn Văn Chửng (trưởng phòng TN-MT) làm phó chủ tịch thường trực. Đầu năm2004, hội đồng bồi thường ban hành phương án thu hồi 1.602ha đất để làm KCN xửlý rác với kinh phí bồi thường 220 tỉ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước do SởTN-MT TP.HCM chi trả.
Từ tháng 6-2004, hội đồng bồithường đã tiến hành chi trả cho các cá nhân có đất bị thu hồi để làm KCN xử lýrác. Theo các tài liệu, đến ngày 8-8-2008, hội đồng bồi thường đã chi trả trên190 tỉ đồng cho 613 trường hợp.
Theo quy định, các đối tượngkhông có nhu cầu sản xuất nông nghiệp trực tiếp, khi Nhà nước thu hồi để làm KCNxử lý rác chỉ được bồi thường về hoa màu và tài sản có trên đất (phần đầu tưthật sự). Tuy nhiên, với tư cách phó chủ tịch thường trực hội đồng bồi thường,ông Chửng đã tham mưu và ký tờ trình để ông Lê Anh Thúy ký 174 trường hợp bồithường về giá trị QSDĐ trị giá trên 42,7 tỉ đồng (chưa kể bồi thường về hoa màuvà tài sản trên đất). Bản thân ông Chửng, ông Thúy và người thân (vợ, con) đượccấp đất sai quy định và được bồi thường.
Người dân cho biết không íttrường hợp sau khi được cấp đất đã bỏ hoang, thậm chí khi khảo sát để lập phươngán đền bù, những cán bộ có đất không nhớ nổi đất mình nằm ở vị trí nào nhưng vẫnđược lĩnh đủ tiền bồi thường. Nhiều người được cấp đất từ năm 1995 sau đó bỏhoang. Đến khi nghe thông tin về việc bồi thường, họ vội vàng thuê người lênliếp, trồng tràm để nhận một khoản tiền đền bù rất lớn.
Theo quy định, đối với các trườnghợp này, UBND huyện Thủ Thừa phải ra quyết định thu hồi nhưng các “quan” ở đâyvẫn tiến hành đền bù giá trị QSDĐ, hoa màu trên đất. Hội đồng bồi thường còn hàophóng bồi thường cho năm trường hợp không có GCNQSDĐ với số tiền trên 800 triệuđồng. Có trường hợp mua sang tay của vợ chồng một doanh nghiệp 40ha đất (GCNQSDĐlại đứng tên một tổ chức nhà nước, không được mua bán chuyển nhượng) nhưng vẫnđược UBND huyện Thủ Thừa cấp GCNQSDĐ, người này được bồi thường gần 4 tỉ đồng.
Theo Hoàng Khương
