Về đất Tây Sơn

, bạn không chỉđược sống lại với không khí lịch sử xưa hiển hiện qua những di tích cổ, mà còncó cơ hội thăm thú Hầm Hô và thưởng thức những món đặc sản Tây Sơn: chim mía, cámương, rau rừng, rượu Bàu Đá...

Hiếm ai đi du lịch thẳng từ SàiGòn hoặc Hà Nội đến đất Tây Sơn, trừ những dịp lễ lạc. Nhưng nếu đã đặt chân lênđất Bình Định, bạn sẽ được người dân nơi đây mời gọi đến với đất võ Tây Sơn bằngmột niềm tự hào khó giấu.

Hào khí Tây Sơn

Chỉ mất một chuyến xe buýt vớiquãng đường hơn 40 cây số từ thành phố Quy Nhơn, bạn sẽ đến làng văn hóa KiênMỹ, thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn. Khu bảo tàng nằm trên một vùng đất rộngđến 6 héc ta, vốn là nền đất cũ thuộc về anh em nhà Tây Sơn.

Được xây dựng theo lối kiến trúccổ, bảo tàng trông uy nghiêm mà lãng mạn. Đường từ ngoài vào, qua khỏi cổng bánvé tham quan đến chính diện khá xa.

Rất đông du khách trong và cả ngoài nước đếnnơi này để chiêm ngưỡng và sống lại trong dòng lịch sử hào hùng của vị hoàng đếáo vải Nguyễn Huệ khi xưa. Lối vào được lát gạch phẳng phiu sạch sẽ, hai bên làvườn cây xanh mát.

Hầu như mỗi gốc cây nơi đây đều có gắn tên, ghi rõ ngườitrồng cây và ngày trồng cây, gồm những nhà lãnh đạo, nhà thơ, nhà văn nổi tiếng,đến đây vào những ngày lễ lớn như lễ giỗ hoàng đế Quang Trung, lễ hội BìnhĐịnh...và làm nghi lễ trồng cây như cách dâng lên tổ tiên tấm lòng thành kínhcủa mình.

Ngoài những cây trồng sau này, khu vườn còn có 2cây me cổ thụ, tương truyền có từ thời Hồ PhiPhúc - thân sinh Nguyễn Huệ. Gốc me có chu vilên đến 3,5 mét, cành lá xum xuê rợp mát cả mộtgóc vườn. Một di tích cổ cũng được nhiều ngườitìm đến là giếng nước ghép bằng đá ong với nguồnnước ngọt đã từng nuôi dưỡng tâm hồn và ý chí baanh em nhà Tây Sơn xưa. Rất nhiều người đi từmọi miền đất nước, đến giếng nước không bao giờcạn này để được uống vốc nước ngọt lành, làm dịucơn khát đường xa và sống lại cùng tinh thầnthượng võ và hào khí Tây Sơn thuở xưa.

Trong khuôn viên khu bảo tàng còncó điện thờ Tây Sơn kiệt, chính giữa thờ Quang Trung Nguyễn Huệ, gian bên tráithờ Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ. Nơi đây luôn nghi ngút khói hươngcủa những người con miền xa về cung kính tưởng nhớ công tích các vị anh hùngxưa.

Những gian trưng bày trong bảotàng chứa rất nhiều di vật, miêu tả, hiển thị lại đời sống chinh chiến và nhữngbước đường tấn công thần tốc của vua Quang Trung ngày xưa. Chính giữa là cụmtượng Tam kiệt với tư thế dẫn đầu đoàn quân, phía sau là bức tranh khắc nổi thểhiện khí thế quân Tây Sơn. Hai bên cụm tượng là những vũ khí xưa, trông thô sơmà bén ngọt.

Nhân viên bảo tàng sẽ dẫn bạn đigiới thiệu từng di tích, nào là chuông khánh cổ bằng đồng, nào là sách, là chiếuchỉ, lệnh chỉ, văn tế xưa được viết bằng chữ Nôm trên những trang giấy ám màuthời gian. Nào là những sa bàn, những bản đồ thể hiện các cuộc tiến công thầntốc của vua Quang Trung.

Lãng mạn Hầm Hô

Cũng nằm nơi huyện Tây Sơn, đingược về Quy Nhơn một chút phía đường đối diện khu bảo tàng là ngõ vào Hầm Hô,một thắng cảnh đẹp tuyệt vời gắn liền với huyền thoại Tây Sơn. Có rất nhiều cáchlý giải về cái tên Hầm Hô lạ lùng này, nhưng thú vị nhất có lẽ là lời giải thíchrằng đây từng là nơi nghĩa quân Tây Sơn tập trận năm xưa, và tiếng hô tập trậnđầy khí thế ấy, vang dội giữa những vách đá nơi đây khiến người dân quyết địnhgọi tên nơi này là Hầm Hô.

Đường vào Hầm Hô nhỏ hẹp, hai bênđường, thoạt đầu còn có nhà dân, sau chỉ còn những cánh đồng xanh ngát và cỏcây, lau lách rậm rạp. Đến cuối con đường là khu du lịch Hầm Hô. Hãy dừng lại vàchuyển sang một phương tiện di chuyển khác thú vị hơn, có thể là xe ngựa, có thểlà ghe thuyền tuỳ bạn chọn. Cách nào cũng đầy lãng mạn. Nhưng chỉ có đi thuyềnmới thấy rõ hết vẻ đẹp tuyệt vời của sông suối, của cảnh vật nơi đây.

Khu du lịch Hầm Hô. Ảnh M.Tuấn

Chuồnchuồn, nơi con mương đi vào khu vựcsông Đồng Hươu (còn gọi là sông HầmHô) có rất nhiều loài chuồn chuồnvới đủ màu sắc rực rỡ và lấp lánh,đủ mọi kích thước và hình dáng. Màuđen mun mịn như nhung, màu đỏ ớt rựcrỡ, màu xanh biêng biếc, màu nâuvoan óng ánh...Từ nhỏ như chuồnchuồn kim đến to như chuồn chuồntrâu, cỡ nào cũng có. Những chúchuồn chuồn cùng các chú bướm baydập dờn tô điểm cho con suối một màusắc lãng mạn và yên bình.

Bạn sẽ nhớ mãi cảm giác bồng bềnhlướt qua dòng nước dưới những tán cây rừng lòa xòa, mát rượi và tịch lặng. Quakhỏi con mương hẹp, sông Đồng Hươu hiện ra, rộng mênh mông với nước trong vănvắt và mát rượi, phản ánh bầu trời xanh ngắt. Lòng sông cạn nhưng hiểm trở, cónhững đoạn lại sâu đến lút cọc chèo. Có thể thấy rõ những hòn đá cuội tròn trĩnhdưới đáy sông. Hai bên  bờ sông là đá núi. Những hòn đá to cũng ngăn sông lạithành một hồ nước rộng và tĩnh lặng. Nhưng vượt qua khỏi những hòn đá đó là thácghềnh với nước chảy ào ào đầy sôi động.

Bạn nên dừng chân nơi đây, ghélên nhà hàng Hoa Lộc Vừng để thưởng thức chim mía rô ti, một đặc sản nổi tiếngcủa vùng đất Tây Sơn. Con chim chỉ nhỏ bằng hai ngón tay, xương mềm rụi, thịtngọt và dai, ăn kèm rau răm và đồ chua ngon tuyệt hảo. Cũng nên gọi thêm cámương, con cá chỉ nhỉnh hơn cá trứng Nhật một chút, chiên vàng giòn ăn hết cảxương được. Nhà hàng sẽ dọn lên cho bạn một đĩa rau rừng,  một bát mắm nêm rấtđặc trưng của khu vực miền Trung. Hãy thử một bữa ăn đúng nghĩa với cá suối raurừng, gồm là non lộc vừng, lá bương, lá giang...

Nếu muốn được sống với thiênnhiên nhiều hơn, bạn có thể cùng bạn bè cắm trại nơi bờ đá hoặc trên những "lưngtrâu", tức những tảng đá khổng lồ, nhẫn thín nổi trên mặt nước. Hãy nhen lửa choấm áp, nướng cá mương hay cá đối trên những xiên que, hoặc ăn ốc luộc chấm mắmgừng và đưa cay với rượu Bàu Đá - một sản vật khác của Bình Định.

Bạn sẽ thấy, đến Bình Định, ghéTây Sơn, thăm những vị anh hùng áo vải và sống lại trong không khí hào hùng xưalà một kỉ niệm ngọt ngào khó quên.